Παρουσίαση βιβλίου: «Πανελλαδική Συσπείρωση για την Ψυχιατρική Μεταρρύθμιση – Ανιχνεύοντας διαδρομές κινηματικής αντίστασης στην κυρίαρχη ψυχιατρική»

«Όχι μόνο τα άτομα με σοβαρά προβλήματα ψυχικής υγείας και πολύπλοκες ανάγκες, αλλά μια ολοένα διευρυνόμενη πλειονότητα του πληθυσμού βρίσκει όλο και πιο στενό -αφόρητα περιορισμένο- τον κοινωνικό χώρο στον οποίο την εξαναγκάζουν να ζήσει. Υπάρξεις ακρωτηριασμένες, που νιώθουν να καταπιέζονται και να βιάζονται, μέχρι και να απονεκρώνονται στις πιο μύχιες πλευρές της υπόστασής τους. Κανόνες, ρυθμίσεις, ταμπού, απαγορεύσεις, καταπίεση. Διακρίσεις ταξικές, εκπαιδευτική ανισότητα και αποκλεισμός, διακρίσεις φυλής, φύλου, ρόλων, ταπεινώσεις διαφόρων ειδών, ανεργία κι επισφαλής εργασία, ακραία υλική στέρηση. Αυτά είναι τα συστατικά της κατεστημένης νόρμας για τους πολλούς και, πρωτίστως, για τη σημερινή νεολαία (την πρώτη «νέα γενιά» μεταπολεμικά που, όπως επισημάνθηκε, πρόκειται να ζήσει «χειρότερα από τους γονιούς της»). Από εδώ και πηγάζει η πέτρα που θρυμματίζει και η φωτιά που καίει την κατεστημένη Κοινωνική Τάξη και τις υλικές και συμβολικές της εκφράσεις…» (24/12/2008)

Το βιβλίο για το οποίο θα γίνει λόγος σήμερα εδώ, κυκλοφορεί απ’ τις εκδόσεις «Αλφειός», παρουσιάστηκε το περασμένο καλοκαίρι στον κήπο του Σ.Ε.Α. (Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων) κι αποτελεί ουσιαστικά μια συλλογή κειμένων, που καλύπτουν χρονικά περίπου 15 χρόνια κι αποτυπώνουν την πορεία και τη δράση της Πανελλαδικής Συσπείρωσης για την Ψυχιατρική Μεταρρύθμιση. Κάποια απ’ τα κείμενα, έχουν δημοσιευτεί και σ’ αυτό το blog, με την συγκεκριμένη ετικέτα, αλλά σαφώς είναι απείρως διαφορετικό το να τα διαβάζω ως σύνολο πια. Ορθώς συμπεριλαμβάνονται επίσης και κάποια κείμενα που αφορούν μέλη της συγκεκριμένης συλλογικότητας καθώς και συμβάντα άκρως χαρακτηριστικά του χαρακτήρα που είχε πάρει η λεγόμενη «μεταρρύθμιση». Το ίδιο ισχύει και για την αναδημοσίευση κειμένων απ’ τον ημερήσιο Τύπο, σχετικών τοποθετήσεων συνδικάτων, συλλόγων κ.α.

Η Πανελλαδική Συσπείρωση για την Ψυχιατρική Μεταρρύθμιση, είχε συγκροτηθεί ως επώνυμη κινηματική συλλογικότητα, στο χώρο της ψυχικής υγείας, από το 2005 και τους στόχους που είχε, μπορείτε να τους διαβάσετε εδώ (περισσότερα στοιχεία, φυσικά υπάρχουν στην εισαγωγή του βιβλίου), όπου κι αναφέρεται τι συνέβαινε σ’ εκείνη τη χρονική συγκυρία. Μοιάζει αποκαρδιωτικό το γεγονός ότι λίγα πράγματα έχουν αλλάξει από τότε στο χώρο της ψυχικής υγείας, αλλά είναι σημαντικό να μετράμε και τις μικρές νίκες που επιτεύχθηκαν με πραγματικά πολύ μεγάλο αγώνα. Κι απ’ αυτές να παίρνουμε τη δύναμη που χρειάζεται, για αναστοχασμό, επαναπροσδιορισμό των στόχων και νέους αγώνες.

Μεγάλος αγώνας για παράδειγμα δόθηκε ώστε να μην περικοπούν οι συντάξεις των ψυχικά πασχόντων και δεν έλειψε τότε κι η στοχοποίηση εργαζομένων όπως ο Αχιλλέας Βασιλικόπουλος, που στάθηκε εξαρχής αντίθετος κι απολύθηκε (σε άλλες περιπτώσεις, προβλήματα στο εργασιακό τους πλαίσιο αντιμετώπισαν η Δώρα Κουτσανέλλου, η Στέλλα Γαλιανού, αλλά κι ο Γιώργος Ευθυμίου, που κι αυτός απολύθηκε). Και για τις μηχανικές καθηλώσεις επίσης, υπήρξε κινητοποίηση, καμπάνια κτλ. Τα κακώς κείμενα των ΜΚΟ, θίχτηκαν σε πολλές ανακοινώσεις κι εξίσου απασχόλησε την Πανελλαδική Συσπείρωση για την Ψυχιατρική Μεταρρύθμιση και το «Ψυχαργώς».

Η δίκη του Χρήστου Χρονόπουλου (που ακόμη παρακολουθεί η Πρωτοβουλία για ένα Πολύμορφο Κίνημα στην Ψυχική Υγεία καθώς από το 2013 η Πανελλαδική Συσπείρωση για την Ψυχιατρική Μεταρρύθμιση αποτελεί μέρος της), οι προθέσεις για την ίδρυση δικαστικών ψυχιατρείων εκ μέρους της πολιτείας, το νομοσχέδιο για την υποχρεωτική θεραπεία στην κοινότητα, ο θάνατος ασθενή μετά από προσαγωγή του απ’ την Αστυνομία στο ψυχιατρείο, οι θάνατοι, άλλων καθηλωμένων ασθενών κ.α., συγκαταλέγονται επίσης στα θέματα των καταγγελιών, που άλλοτε οδήγησαν σε διαδηλώσεις κι άλλοτε σε άσκηση συνεχών πιέσεων ώστε ν’ απασχολήσουν ευρύτερα την κοινωνία αλλά και να υπάρξουν αναχώματα κι αντιστάσεις είτε στους εκάστοτε κυβερνητικούς σχεδιασμούς, που είχαν αλλότριους στόχους απ’ τους προβαλλόμενους, είτε επειδή στους στόχους της συλλογικότητας ήταν μια κοινοτικά βασισμένη, χειραφετητική ψυχική υγεία κι αυτό συνεχίζει να επιδιώκει κι η Πρωτοβουλία ‘Ψ’.

Στα τόσα κείμενα όμως, θίχτηκαν κι άλλα διαχρονικά ζητήματα όπως για παράδειγμα, η διαπλοκή των φαρμακοβιομηχανιών με το κυρίαρχο ψυχιατρικό σύστημα: «Το ζήτημα είναι: μπορούμε να σκεφτούμε, να «νιώσουμε» τον εγκλωβισμό μας στη φαρμακολτούρα,μέσα στην οποία ποδηγετούν την ψυχιατρική (όπως ολόκληρη την ιατρική) οι πολυεθνικές του φαρμάκου; Το γεγονός, δηλαδή, ότι η χρήση των φαρμάκων από σημαντική βοήθεια στην θεραπεία, έχει μεταμορφωθεί σε πρωταρχική παρέμβαση, που υποβαθμίζει όλα τα υπόλοιπα σε μια καθαρά δορυφορική παρέμβαση, σε απλή υποστήριξη των ίδιων των φαρμακολογικών θεραπειών;» (20/9/2008). Και: «Θα εκφράσουμε απλώς την εξής «απορία»: μέσα στη νέα κατάσταση που έχει διαμορφωθεί, αυτήν την πρωτοφανούς οικονομικής και κοινωνικής κρίσης, με το σύστημα ψυχικής υγείας (όπως και του ασφαλιστικού συστήματος και όλων των κοινωνικών θεσμών) σε κυριολεκτική κατάρρευση, δεν υπήρξε καμιά διερώτηση της επίσημης ψυχιατρικής πάνω στον εαυτό της, στον τρόπο που σκέπτεται και πράττει, για το σύστημα εντός του οποίου λειτουργεί όλα αυτά τα χρόνια, για τον εξουσιαστικό χαρακτήρα των πρακτικών της, για τις διαγνωστικές της κατηγοριοποιήσεις και τις θεραπευτικές της προσεγγίσεις, για τον ρόλο που έχει αναλάβει κι επιτελεί για τη διατήρηση της δημόσιας τάξης -και, στο πλαίσιο αυτό, για την εξάρτησή της από (και τη συνέργειά της με) το βιοφαρμακευτικό σύμπλεγμα;» (4/08/2013).

Φυσικά στις συλλογικές διεκδικήσεις, έπαιξαν ρόλο συγκεκριμένα πρόσωπα που αναφέρω στις ετικέτες αυτής της ανάρτησης, ακόμη κι αν δεν τα συμπεριέλαβα όλα. Δηλαδή, όσ@ υπέγραψαν συγκεκριμένα κείμενα, όπως οι: Κώστας Μπαϊρακτάρης, Θόδωρος Μεγαλοοικονόμου (που έχει κάνει την επιμέλεια του βιβλίου μαζί με το Λυκούργο Καρατζαφέρη και την Εύα Γεμενετζή), Κατερίνα Μάτσα, Γιώργος Αστρινάκης, Γιώργος Κοκκινάκος, Γιάννης Λουκάς. «Έφυγαν» όμως κι άνθρωποι που σημάδεψαν τη συλλογικότητα με διαφορετικό τρόπο, όπως ο Ευάγγελος Κρασούλης, που απ’ τα πρώτα κιόλας χρόνια δράσης της ήταν εκείνος που κατά κύριο λόγο δημιουργούσε με τα σκίτσα του και τα κολάζ, τις αφίσες της κι έργο δικό του κοσμεί το εξώφυλλο της παρούσας έκδοσης.

Και πώς να ξεχάσουμε το Γιώργο Γιαννουλόπουλο, που έγραφε: «Στο εγγύς μέλλον οι ψυχιατρικές αρχές θα μπορούν να επεμβαίνουν σε κάθε σπίτι ενοχλητικού και να χορηγούν με τη βία ψυχοφάρμακα: σε περίπτωση άρνησης λήψης τους από φτωχά άτομα που οι πράξεις τους τώρα δεν είναι δηλωτικές ψυχικής διαταραχής αλλά στο μέλλον θα είναι. Και μάλιστα με την ανοχή του πληθυσμού, ο οποίος θα τα έχει αποδεχτεί ως συνηθισμένη πρακτική, ως κάτι το φυσιολογικό, όπως έχει αποδεχτεί πολλά άλλα, ένα είναι σίγουρο: Το μέλλον θα είναι πολύ άσχημο για όλους μας, ιδιαίτερα για όσους δεν έχουν ή δεν θα έχουν αποκτηνωθεί. Και η έσχατη βλακεία των μη προνομιούχων είναι το να εμπιστευτούν αυτούς οι οποίοι τους αντιμετωπίζουν σαν ζώα προς εκμετάλλευση, και η εκμετάλλευση έχει πολλά πρόσωπα. Το ίδιο και η ευγονική».

Η αλήθεια είναι ότι πάντα βρίσκεται κάποιος που παίρνει τη θέση του αποδιοπομπαίου τράγου, όταν προτάσσεται το συμφέρον της δημόσιας τάξης ή όταν τα πράγματα δεν πηγαίνουν καλά, όταν τα νούμερα «δεν βγαίνουν», όταν υπάρχει λόγος να στραφεί αλλού το ενδιαφέρον του κόσμου. Οι ψυχικά πάσχοντες, οι οροθετικές που διαπομπεύτηκαν, οι πρόσφυγες ακόμη ακόμη, αποτέλεσαν εύκολα θύματα: «Ποιος φταίει που υπάρχουν τεράστιες και ραγδαία επιδεινούμενες ελλείψεις νοσηλευτικού και ιατρικού προσωπικού στα νοσοκομεία, καθώς και για τη δραματική μείωση των αποδοχών του; Οι μετανάστες. Ποιος φταίει για τις τεράστιες ουρές και για τα ραντεβού που κλείνονται πολλούς μήνες μετά το αίτημα; Οι μετανάστες. Ποιος φταίει για τα ευρέως διαδεδομένα «φακελάκια»; Οι μετανάστες. Ποιος φταίει που πληρώνουμε για υπηρεσίες στα απογευματινά ιατρεία ή ακόμα και για τα 3 ευρώ; Οι μετανάστες…» (15/10/2010). Αναπόφευκτοι οι παραλληλισμοί με το σήμερα, έτσι; Κι αυτά κι άλλα παρόμοια συμβαίνουν γιατί: «Το ‘θεραπευτικό’ συγκροτείται από μια οικονομική λογική. Δεν είναι, φυσικά, κάτι καινούριο. Οι θεωρητικές κατασκευές και πολιτικές που συνδέουν την Υγεία με τις έννοιες του «κόστους-αποτελέσματος», της «επάρκειας», της «αποτελεσματικότητας», της «εξοικονόμησης πόρων» κ.ο.κ., έχουν, διεθνώς, μια μακρά διαδρομή…» (2/02/2012)

Πολλά είναι αυτά που θίγει λοιπόν, το συγκεκριμένο βιβλίο κι όχι μόνο τα της ψυχιατρικής μεταρρύθμισης. Γι’ αυτό «μας αφορά όλους» (για να δανειστώ γι’ ακόμη μια φορά τον τίτλο αυτής της εισήγησης του Γιώργου Γιαννουλόπουλου). Κι επειδή χρονικά πλησιάζουμε στην επέτειο του Δεκέμβρη του 2008, μ’ ένα απόσπασμα του Φράνκο Μπαζάλια, από σχετικό κείμενο εκείνης της χρονιάς θα κλείσω αυτή την παρουσίαση, όπως την άρχισα δηλαδή, αφού πράγματι όλα συνδέονται κι έχει σημασία να το καταλάβουμε: «Από τη στιγμή που ένας έγκλειστος, ή πρώην έγκλειστος, δεν έχει ρούχα, δεν έχει σπίτι, δεν έχει εισόδημα, μιλάει για το πρόβλημα όλων: για το πρόβλημα των ρούχων, του σπιτιού, του εισοδήματος, που κανένας δεν έχει. Τότε, αυτή η πέτρα που πετάχτηκε για να καταγγείλει τις ελλείψεις στη συνθήκη του ιδρύματος, στην πραγματικότητα αποκαλύπτει τα κακώς κείμενα ολόκληρης της κοινωνίας». –

Geel: η πόλη όπου οικογένειες “υιοθετούν” ψυχικά πάσχοντες – Ένα κοινοτικό σύστημα φροντίδας που επιβιώνει αιώνες – Μέρος ΙΙΙ

.

Geel R

.

Είχαμε πει λοιπόν στην προηγούμενη ανάρτηση (που μπορείτε να βρείτε εδώ) για το θέμα, ότι θα δούμε στη συνέχεια με ποια κριτήρια γίνεται η επιλογή συμμετοχής σ’ αυτό το πρόγραμμα και πόσα χρήματα λαμβάνουν οι ανάδοχες οικογένειες.

Γιατί ναι, οι οικογένειες πληρώνονται για να τους φροντίζουν. Σκεφτήκατε ίσως αμέσως αμέσως πως αυτό το δεδομένο «χαλάει» την ωραία εικόνα; Για να δούμε μαζί αν είναι έτσι. Το ποσό λοιπόν που παίρνουν είναι 600 ευρώ το μήνα όπως διάβασα κάπου ή μεγαλύτερο, δηλαδή 40 ευρώ τη μέρα όπως αναφέρεται κάπου αλλού.

Θα το βρίσκατε άραγε αρκετό εσείς για να γίνετε ανάδοχοι ενός εντελώς άγνωστου ανθρώπου με ψυχιατρική εμπειρία; Θα αναλαμβάνατε μια τέτοια ευθύνη; Μακάρι, αλλά νομίζω πως λίγες, λίγοι θα ήσασταν θετικές, θετικοί σε κάτι τέτοιο και πιστέψτε με θα ήθελα να είναι αλλιώς.

Άλλωστε έχει δοκιμαστεί και στη χώρα μας πιλοτικά πριν χρόνια κάτι ανάλογο και μάλιστα δις. Αρχικά το 1989 κι αργότερα το 1998, απ’ την Ψυχιατρική Κλινική του Παν/μίου Αθηνών.  Είχαν σχεδιαστεί δέκα θέσεις και δεν θα έπρεπε όσες οικογένειες επιλεγούν να έχουν σχέση πρώτου βαθμού με τους ψυχικά πάσχοντες. Την όλη διαδικασία επέβλεπε η ΜΑΟ (Μονάδα  Ανάδοχων Οικογενειών).

Χωρίς να το αναλύσω εκτενώς, θα γράψω ότι συμπληρώθηκαν οι μισές (!) μόνο θέσεις, η ανταπόκριση ήταν ελάχιστη παρά τη γενική απεύθυνση και σχεδόν όλοι όσοι προτάθηκαν ήταν συγγενείς πρώτου ή δεύτερου βαθμού.

Χωράει συζήτηση όλο το εγχείρημα, αλλά θα γράψω ότι δεν πήγε κι άσχημα σε γενικές γραμμές. Βέβαια μπαίνω στον πειρασμό να σκεφτώ ότι αν κάνεις «ασφαλείς» επιλογές, καλά αποτελέσματα θα έχεις και το σχόλιο μου δεν αφορά μόνο το συγκεκριμένο πιλοτικό πρόγραμμα και το τονίζω και θα το δείτε και παρακάτω, αλλά κάθε πρόγραμμα που έχει ανάγκη ν’ αποδείξει την επιτυχία του για να συνεχιστεί, να χρηματοδοτηθεί, να δικαιώσει τους εμπνευστές του κτλ.

Έτσι κι αλλιώς το 2004 η αναδοχή έληξε, άρα όπως καταλαβαίνετε για κάποιους η επιστροφή σε δομές ήταν μονόδρομος. Κι αυτό αποτελεί αρνητικό σημείο ακόμη κι αν αφορά ένα μόνο άτομο κατά τη γνώμη μου, όπως τουλάχιστον διάβασα, εφόσον θεωρώ πως η αυτονόμηση θα πρέπει να επιδιώκεται. Κι η υποστήριξη κατ’ οίκον όταν είναι απαραίτητο.

Αυτό άρα είναι και το πιο κατάλληλο σημείο για να υπογραμμίσω μια βασική διαφορά: Το να μετακινείται το άτομο με ψυχιατρική εμπειρία σε κάποια οικογένεια και να ζει εκεί για χρόνια, είναι σαφώς διαφορετικό απ’ το να το υποστηρίζεται από μια οικογένεια ή μια δομή στην τελική, σε δικό του χώρο και σαφώς το δεύτερο θεωρώ σωστότερο.

Για να επιστρέψω πάντως και στα προηγούμενα, ας γράψω καταληκτικά πως δεν μ’ ενοχλεί η οικονομική διάσταση του ζητήματος, για τον ίδιο λόγο που δεν μ’ ενοχλεί να πληρώνονται οι «μητέρες» των παιδικών χωριών SOS (για να καταλάβετε την αναλογία), επειδή πιστεύω ότι από μόνο του το οικονομικό κίνητρο, όπως ίσως κι εσείς αντιλαμβάνεστε, δεν είναι αρκετό. Χρειάζεται και μια ανάλογη κουλτούρα που στo Geel υπάρχει ιστορικά όπως είδαμε.

Δεν μπορούσε για παράδειγμα, εκτός όλων των άλλων που ήδη αναφέρθηκαν, να γίνει ανάδοχη η κάθε οικογένεια στην πόλη όσο κι αν το ήθελε, ακόμη κι αν παραδοσιακά φρόντιζε ψυχικά ασθενείς. Χρειαζόταν από ένα σημείο και μετά, να έχει μια πιστοποίηση.

Και την έπαιρνε μόνο αν κανένα μέλος της δεν είχε ποτέ νομικό ή ηθικό πρόβλημα (εφόσον δηλαδή δεν συμπεριφέρθηκε κατά τρόπο τέτοιο που να εναντιωνόταν στον ηθικό κώδικα της εποχής). Έτσι η πιστοποίηση αναδοχής έγινε λόγος υπερηφάνειας και έδειχνε ανάλογη κοινωνική θέση.

Έτσι και σήμερα υπάρχει παρόμοια διαδικασία. Οι ειδικοί «ταιριάζουν» τους πάσχοντες με τις κατάλληλες οικογένειες κι υπάρχουν ομοίως κριτήρια επιλογής και για το ποια άτομα μπορούν να ενταχτούν σ’ αυτές. Κι επιλέγονται εκείνα που έχουν ξεπεράσει την οξεία φάση της όποιας διαταραχής, που δεν είναι επιθετικά, δεν έχουν ιστορικό σεξουαλικού αδικήματος η άλλου σοβαρού ποινικού κ.ο.κ.

Να άλλο ένα σημείο αμφιλεγόμενο από ηθικής άποψης. Προσωπικά θεωρώ ότι έτσι φτιάχνεται μια  τρόπον τινά τεχνητή θεραπευτική κοινότητα, καθώς αποκλείονται οι «δύσκολες περιπτώσεις» για τις οποίες τελικά το ψυχιατρείο είναι η μόνη λύση και δεν τους δίνεται καμιά άλλη ευκαιρία. Κι όπως έγραφα και σε προηγούμενη ανάρτηση το θέμα είναι να γίνονται παντού δεκτά όλα τα άτομα με ψυχιατρική εμπειρία όχι σε ειδικά διαμορφωμένες κοινότητες. Αλλά…

Δεν προσπαθώ σαφώς να μειώσω τα θετικά του εγχειρήματος που είναι πάμπολλα με κανένα τρόπο, αλλά ούτε θέλω και ν’ αποσιωπήσω ζητήματα που εμένα με προβληματίζουν.

Στις διακοπές πάντως, να το αναφέρω κι αυτό, δίνεται η δυνατότητα να επιστρέψουν οι ωφελούμενοι για λίγο στο ψυχιατρικό νοσοκομείο της περιοχής που τους ενέταξε απ’ την αρχή στο πρόγραμμα για να “ξεκουραστεί” η οικογένεια, αλλά αυτό συνήθως δεν γίνεται και σπάνια χωρίζονται απ’ αυτήν. Δεν το θεωρεί πρέπον η κοινωνία.

Επειδή η πόλη του Geel είναι πολύ περήφανη γι’ αυτή της την «ιδιαιτερότητα», για το ότι φιλοξενεί ψυχικά πάσχοντες, και σκηνές που κάπου αλλού θα οδηγούσαν την αστυνομία στην πόρτα κάποιου, στο συγκεκριμένο μέρος περνούν απαρατήρητες.

Ακόμη και η γλώσσα έχει αλλάξει με τρόπο τέτοιο ώστε όταν μιλούν οι ντόπιοι για τα άτομα με ψυχιατρική εμπειρία, να αποφεύγουν να χρησιμοποιούν κάθε αρνητικό, στιγματιστικό όρο. Αναφέρονται σε κείνους ως «φιλοξενούμενους», «οικότροφους» ή «διαφορετικούς», όπως εξηγούσε σε άρθρο της εφημερίδας The Independent, ο ιστορικός και συγγραφέας Mike Jay και μην σας φαίνεται καθόλου λίγο αυτό. Οι εκκεντρικές συμπεριφορές εκεί αφήνουν αδιάφορο το σύνολο του πληθυσμού που δεν αντιμετωπίζει τους ψυχικά πάσχοντες ως επικίνδυνους.

Μπορεί να μην έχουν όλοι βέβαια στο Geel, την εξαιρετική τύχη του Jefkae που όπως σας εξήγησα στο πρώτο μέρος αυτού του κειμένου (το οποίο μπορείτε να βρείτε εδώ) φροντίζεται απ’ την Maria ακόμη, ωστόσο εξασφαλίζεται τουλάχιστον μια κατά το δυνατόν “καλή και κανονική” ζωή γι’ αυτούς. Επομένως μέχρι να υπάρξουν κι άλλα στοιχεία, μπορώ παρά να πω ότι μοιάζει αρκετά ικανοποιητικό αυτό το μοντέλο.

Αυτός προφανώς είναι κι ο λόγος που αντιγράφεται αιώνες τώρα. Νέα προβλήματα όμως αναδύονται με το πέρασμα του χρόνου και ίσως να μην μπορέσει να επιβιώσει, καθώς πολλές οικογένειες πια μετακινούνται σε μεγαλύτερες πόλεις, εγκαταλείπουν τις αγροτικές εργασίες, έχουν άλλες ασχολίες κτλ.

Οι αριθμοί μιλούν από μόνοι τους. Στη διάρκεια του Δεύτερου Παγκοσμίου Πολέμου στο Geel ζούσαν με οικογένειες 3.736 άνθρωποι με ψυχιατρική εμπειρία, το 2006 μόνο 460 και σήμερα όπως ήδη ανέφερα, 205. Ακόμα πιο δυσοίωνο είναι το γεγονός ότι κανένα απ’ τα παιδιά ή τα εγγόνια των αναδόχων, δεν ακολουθεί το παράδειγμά τους.

Το OPZ (Psychiatric Care Centre) πιστεύει πως αν το ποσό που δίνεται αυξηθεί, θα προσελκυστούν νέες οικογένειες. Για να δούμε… Έτσι κι αλλιώς θα το παρακολουθώ το θέμα κι αν γίνει, θα σας πω. Εντωμεταξύ ίσως μιλήσουμε σύντομα και για κάτι ανάλογο που συμβαίνει στην Ιταλία, αλλά και για τη νέα προσπάθεια που γίνεται στη χώρα μας.

Τον επίλογο όμως θα τον αφήσω στον ιστορικό και συγγραφέα, Mike Jay, που μου θύμισαν τα λόγια του αυτά που τόνιζε ο αείμνηστος Γιώργος Γιαννουλόπουλος.

Είπε λοιπόν ο κύριος Jay, ότι περιμένουμε η φροντίδα της ψυχικής υγείας να μην αποτελεί πρόβλημα δικό μας, αλλά να είναι θέμα των γιατρών και των ψυχιάτρων. Ενώ, μας αφορά όλους.-

.

.

Πηγές:

-‘Care BnB’- the town where mentally ill people lodge with locals

The Legend and Lessons of Geel, Belgium: A 1500-Year-Old Legend, a 21st-Century Model

Henck P. J. G. van Bilsen, Lessons to be learned from the oldest community psychiatric service in the world: Geel in Belgium

For Centuries, A Small Town Has Embraced Strangers With Mental Illness

Saint Dymphna

The city where residents have been taking mentally ill people into their homes for hundreds of years

Eugeen Roosens, Lieve Van De Walle, Oliver W. Sacks, Geel Revisited after Centuries of Rehabilitation, Paperback, 2007

Περιοδικό «Ψυχιατρική», Τεύχος 16 (σελ. 217-225), 2005

.

.

.

.

“Τα Τετράδια Ψυχιατρικής” : Aφιέρωμα στην Αναπηρία και το Αναπηρικό Κίνημα – Με το βλέμμα στα Λεχαινά

.

«Αν αξία είναι ο άνθρωπος, η υγεία και η κανονικότητα δεν μπορούν ν’ αντιπροσωπεύουν τη νόρμα, δεδομένου ότι η κατάσταση του ανθρώπου είναι να είναι υγιής και ταυτόχρονα άρρωστος, κανονικός και ταυτόχρονα μη κανονικός”.

Franco Basaglia* (μτφ: Θεόδωρος Μεγαλοοικονόμου)

.

Έλαβα αυτές τις μέρες, το νέο τεύχος του περιοδικού**, ενώ διάβαζα μια εργασία για την απανθρωποποίηση στα Ιδρύματα Κοινωνικής Πρόνοιας και Ψυχικής Υγείας (για την οποία θα σας γράψω λεπτομέρειες παρακάτω) και θεώρησα λοιπόν πως πρέπει να γράψω μερικά πράγματα κυρίως για όσες κι όσους διαβάζουν τις αναρτήσεις αυτού του blog, αλλά δεν έχουν πλήρη εικόνα για το τι συμβαίνει στα Λεχαινά.

Να ξεκινήσω επισημαίνοντας πως στο blog του psi-action θα βρείτε αρκετές σχετικές αναρτήσεις, που δείχνουν και την εξέλιξη της κατάστασης εκεί. Τι ακολούθησε; Μια σημαντικότατη παρέμβαση της Κίνησης Χειραφέτησης ΑμεΑ – «Μηδενική Ανοχή», αφού ήδη είχαμε ακούσει σε ημερίδα που έλαβε χώρα στο Αυτοδιαχειριζόμενο Θέατρο “Εμπρός” για τους “προστατευτικούς κλινοστατισμούς” που λαμβάνουν χώρα στο ΘΧΠ, είχαμε δει φωτογραφίες δεμένων παιδιών και καθηλωμένων ανθρώπων, κλουβιά και άλλες παρόμοιες απεχθείς εικόνες σε σχετικά ρεπορτάζ.

.

.

Το Δελτίο Τύπου της Κίνησης Χειραφέτησης ΑμεΑ – «Μηδενική Ανοχή» με ημερομηνία 29/2/2016, που μπορείτε εδώ να διαβάσετε ολόκληρο, αναφέρει μεταξύ άλλων τα εξής:

Από το Νοέμβριο μέχρι και σήμερα η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης σε πολύ μικρό βαθμό έχει ανταποκριθεί σε σχέση με τη σοβαρότητα και κρισιμότητα της ιδρυματοποιημένης πραγματικότητας των Λεχαινών.

.
1. Δεν έχουν ξεκινήσει ακόμα οι εργασίες επι μέρους ομάδων προκειμένου να υπάρχει, στο πλαίσιο ενός αυστηρά καθορισμένου χρονοδιαγράμματος, ένα ολοκληρωμένο σχέδιο καταγραφής και μετάβασης όλων των ιδρυμάτων στην Ελλάδα σε πιο μικρές, ευέλικτες και αποασυλοποιημένες δομές.

.
2. Γνωρίζουμε ότι σήμερα (29/2/2016) μια διεπιστημονική ομάδα θα επισκεφθεί το παράρτημα ΑμεΑ Λεχαινών, προκειμένου να ξεκινήσει η διαδικασία της καταγραφής ατομικών αναγκών, χωρίς κανείς/καμία να γνωρίζει πότε θα γίνει το επόμενο βήμα της μεταφοράς των αναπήρων σε άλλες κοινοτικές δομές ανάλογα με τις ανάγκες τους και πότε θα σφραγιστεί το απαράδεκτο ίδρυμα/κολαστήριο.

.
3. Από αρχές Νοεμβρίου που καταλάβαμε το χώρο ήρθαμε αντιμέτωποι/ες με την περίπτωση δυο ανηλίκων, οι οποίες ήταν κλειδωμένες η μία σε «soft room» και η άλλη σε «κλουβί». Απαιτήσαμε την άμεση επαναξιολόγηση του φακέλου τους, προκειμένου να μεταφερθούν σε μια πιο ευέλικτη και κοινοτική δομή αντίστοιχη των αναγκών τους, πριν η ιδρυματική συνθήκη διαβρώσει σε βάθος την κατάστασή τους. Από τότε μέχρι και σήμερα οι συνεργάτες/τιδες της Αν.Υπ. Κοινωνικής Αλληλεγγύης μας διαβεβαιώνουν σε εβδομαδιαία βάση ότι ολοκληρώνεται η μεταφορά, ενώ αυτή ακόμα δεν έχει ξεκινήσει.

.
Δεσμευόμαστε ότι θα υπάρξει συνέχεια του ανένδοτου αγώνα μας μέχρι και ο τελευταίος/α ανάπηρος/η που ζει στο κολαστήριο να μεταφερθεί.

.
Οι αγώνες για το δικαίωμα στην αξιοπρέπεια, το δικαίωμα στην ίδια την ζωή, δεν τελειώνουν ποτέ«.

.

lexaina2-720x380.jpg

.

Κι εδώ αξίζει να σας μεταφέρω κάτι που γράφει η κυρία Κατερίνα Μάτσα στα “Τετράδια Ψυχιατρικής» (Σεπτέμβριος-Νοέμβριος 2015, Νο2):

”Η περίπτωση του ΘΧΠ Λεχαινών, όπου άτομα με σοβαρές αναπηρίες κρατούνται σε απάνθρωπες και βάρβαρες συνθήκες, ακόμα και μέσα σε κλουβιά, αποκαλύπτει τον πραγματικό χαρακτήρα της εφαρμοζόμενης πολιτικής, μιας πολιτικής εξόντωσης του διαφορετικού όπου η θεραπευτική φροντίδα ανάγεται σε καθημερινή και διαρκή άσκηση βίας, με τον ‘εγκλειστο ν’ αντιμετωπίζεται ως “πράγμα” και όχι ως ανθρώπινη ύπαρξη με ανάγκες, επιθυμίες και δικαιώματα”.

Είναι μια διάσταση αυτή, η πολιτική εννοώ, που δεν πρέπει να μας διαφεύγει. Και το αναφέρω σε σχέση με την πολύ αξιόλογη εργασία, για την οποία σας έκανα λόγο στην αρχή, αυτήν δηλαδή της κυρίας Χρυσούλας Κουτρουμάνου με τίτλο “Η απανθρωποποίηση στα ιδρύματα κοινωνικής πρόνοιας και την ψυχική υγεία: Η περίπτωση του Θεραπευτηρίου Χρόνιων Παθήσεων – Παράρτημα ΑμεΑ Λεχαινών Ηλείας«.

Αναφέρεται η κυρία Κουτρουμάνου, στο μηχανισμό των αμφίσημων στερεοτύπων θερμότητας/ικανότητας και φυσικά την υπανθρωποποίηση (infrahumanization) και την απανθρωποποίηση (dehumanization), τόσο την ζωώδη (animalistic), όσο και τη μηχανιστική (mechanistic). Σας προτείνω να την διαβάσετε κι εσείς μιας και οι καλές προθέσεις είναι φανερές, σε πάρα πολλά σημεία συμφωνώ και το τονίζω, με όσα παραθέτει, απλώς δεν μπορώ να μην υπογραμμίσω όπως ήδη προανέφερα, την πολιτική διάσταση όλων αυτών των θεμάτων που σαφέστατα επηρεάζει κάθε επιλογή της κεντρικής εξουσίας στους τομείς της υγείας και της πρόνοιας.

Επίσης παρατήρησα, ότι δεν υπάρχει πρόταση για την κινητοποίηση της τοπικής κοινωνίας, η οποία δεν γίνεται και δεν πρέπει ν’ αρκεστεί στο “φιλανθρωπικό” της ρόλο. Κι αυτό ισχύει για κάθε τόπο, ο οποίος γειτονεύει μ’ ένα κλειστό ίδρυμα.

.

12191489_992316574162019_7701884022421022201_n.jpg

.

Οι κοινοτικές υπηρεσίες γενικότερα θα πρέπει να είναι το ζητούμενο κι η υποστήριξη των ατόμων στη διαδικασία επανένταξής τους, αντί της όποιας βελτίωσης της υλικοτεχνικής υποδομής ή της περαιτέρω επιστημονικής κατάρτισης/αύξησης του προσωπικού ή της εύρεσης νέων πόρων, μιας και όλα αυτά συντηρούν και δεν καταργούν τα λογής-λογής άσυλα. Και είναι θετικότατο πως ο απώτερος στόχος της εργασίας της, όπως γράφει η κυρία Κουτρουμάνου, στο τέλος, είναι η συμβολή στην ουσιαστική έναρξη της αποϊδρυματοποίησης στην Ελλάδα.

Συνολικά η κοινωνία επομένως, πρέπει να εκπαιδευτεί, ώστε οι στάσεις όλων ν’ αλλάξουν και να μειωθεί ο στιγματισμός των πολιτών με αναπηρία, των ψυχικά πασχόντων και των λογής μη κανονικών για να θυμηθούμε και τον Michel Foucault, όπως κάνει άλλωστε και η κυρία Μάτσα. Η εποπτεία των επαγγελματιών βεβαίως βοηθάει στην ανάκτηση της υποκειμενικότητας τους, ωστόσο δεν αλλάζει ριζικά με κανένα τρόπο την ίδια τη βάρβαρη “φύση” των ασύλων, ως παραδοσιακών χώρων άσκησης βίας, όπου πάμπολλα άνθη του κακού βρίσκουν πρόσφορο τόπο άνθησης κι όπου οι έγκλειστοι τους δεν αναγνωρίζονται ως άτομα με αυτονόητα δικαιώματα.

Αν βεβαίως οι ειδικοί αρέσκονται σ’ έναν διαχειριστικό ρόλο, ως φορείς άσκησης της κυρίαρχης ψυχιατρικής είναι εύλογο πως δεν θα προβούν σε ενέργειες που θέτουν υπό αμφισβήτηση όλο αυτό το τύποις «θεραπευτικό πλαίσιο». Απ’ την άλλη υπάρχουμε κι οι άλλοι που πιστεύουμε σε διαφορετικές αξίες και φυσικά διαφορετικά πράγματα οραματιζόμαστε: το να γίνουν οι αλλαγές υπόθεση του καθενός μας, γιατί όλους μας αφορούν τέτοια ζητήματα. Είναι κάτι που φρόντιζε να τονίσει στις ομιλίες του κι ο αξέχαστος Γιώργος Γιαννουλόπουλος και δεν πρέπει να το ξεχνάμε.

Το έχει διατυπώσει άλλωστε με τον καλύτερο τρόπο ο κύριος Θεόδωρος Μεγαλοοικονόμου στο σχετικό άρθρο του στα “Τετράδια Ψυχιατρικής” και μ’ αυτό σκοπεύω να κλείσουμε, αναλογιζόμενοι όλοι τις ευθύνες μας:

Η πάλη για τον εξανθρωπισμό και την αποϊδρυματοποίηση όλων των ιδρυμάτων για τις όποιες ομάδες ατόμων με πολύπλοκα προβλήματα, πρέπει ν’ ανοίξει σε όλη την κοινωνία. Κοινωνικά κινήματα, άτομα με ψυχιατρική εμπειρία, άτομα και οργανώσεις από το αναπηρικό κίνημα, οικογένειες, λειτουργοί της ψυχικής υγείας, και άλλοι, πρέπει να ορθώσουν αντιστάσεις απέναντι σ’ αυτή την απανθρωποποιητική διαχείριση ανθρώπων (που τα ίδια αυτά ιδρύματα μετέτρεψαν σε νεκρές ψυχές και αντικείμενα), προϊόν της λειτουργίας και των πρακτικών αυτών των ιδρυμάτων και υπηρεσιών, της εγγενούς τους βίας και βαρβαρότητας -που όσο περνάει ο καιρός εν μέσω της οικονομικής κρίσης και των διαδοχικών μνημονίων, γίνεται όλο και χειρότερη”.-
.
.
.
.
.

*Απόσπασμα απ’ το άρθρο: «Η έννοια της υγείας και της αρρώστιας», Περιοδικό «Κοινωνία και Ψυχική Υγεία», τεύχος 7.

**Όσες κι όσο ενδιαφέρεστε να γίνετε συνδρομητές του σπουδαίου αυτού περιοδικού απευθυνθείτε στο email: tetradiapsy@gmail.com

*** Οι φωτογραφίες της ανάρτησης προέρχονται αντίστοιχα από εδώ κι εδώ.

.
.
.
.

ΑΝΟΙΚΤΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ-ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΗΜΟΣΙΑ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ: «ΜΑΣ ΑΦΟΡΑ ΟΛΟΥΣ!»

 

 

ΑΝΟΙΚΤΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΣΥΖΗΤΗΣΗ

«ΜΑΣ ΑΦΟΡΑ ΟΛΟΥΣ!»1

 

Διεκδικώντας το δικαίωμα όλων στην δημόσια ψυχική υγεία

Αντιστεκόμενοι στην κατασταλτική ψυχιατρική και

στην εξαθλίωση που επιβάλουν κυβέρνηση και μνημόνιο

Οργανώνοντας εστίες αντίστασης και διεκδίκησης

για μια άλλη κουλτούρα στην ψυχική υγεία

Σάββατο 21 Δεκεμβρίου 2013, 10:00

κεντρικό κτήριο Πανεπιστημίου Αθηνών (Προπύλαια)

Πανεπιστημίου 30)

Αμφιθέατρο «Γιάννης Δρακόπουλος»

(είσοδος από Ρήγα Φεραίου)

 

Είμαστε επαγγελματίες εργαζόμενοι και άνεργοι στο χώρο της ψυχικής υγείας που μας πνίγει η βαρβαρότητα της ασκούμενης ψυχιατρικής. Είμαστε άνθρωποι που έχουμε διαγνωστεί από επαγγελματίες που δε μας άκουσαν, που τα συμπτώματα μας φροντίσανε να μας τα διαγράψουν με ηλεκτροσόκ και φάρμακα παρά να μας ακούσουν ως ανθρώπους που έχουμε τραυματιστεί. Είμαστε γονείς και φίλοι ανθρώπων με ψυχιατρική εμπειρία που σπάνια αν όχι ποτέ δεν μπήκαμε σε έναν ανοικτό διάλογο με επαγγελματίες για την πολυπλοκότητα των προβλημάτων που αναδύθηκαν όλα αυτά τα χρόνια στην καθημερινότητά μας.

Βιώνουμε όλοι μας τις συνέπειες μιας παγκόσμιας κρίσης που στην ελληνική πραγματικότητα έχει ήδη δημιουργήσει σε όλους/ες μας ανασφάλεια και απογοήτευση. Βλέπουμε στο ήδη απαξιωμένο δημόσιο σύστημα ψυχικής υγείας να διαγράφεται ένα μέλλον ακόμα πιο δυσοίωνο. Στο πνεύμα του πιο άκρατου νεοφιλελευθερισμού οι επιταγές είναι ξεκάθαρες: ιδιωτικοποίηση της παρεχόμενης φροντίδας και περίθαλψης, εργασιακή επισφάλεια και εκτόπιση των πιο αδύναμων από τους ψυχικά πάσχοντες στο δρόμο στο «μοντέλο όσο πιο αδύναμος τόσο πιο περιττός». Και γνωρίζουμε πολύ καλά πως η αδυναμία αυτή είναι σε μεγάλο βαθμό προϊόν κοινωνικών συνθηκών. Συνδεόμαστε γιατί εξαθλιωμένοι και επισφαλείς εργαζόμενοι σημαίνει αύξηση της ψυχιατρικής καταστολής. Συνδεόμαστε γιατί ο λόγος των άμεσα ενδιαφερομένων μας είναι αναγκαίος για τη διάνοιξη θεραπευτικών διεξόδων. Συνδεόμαστε γιατί το επιχειρούμενο κλείσιμό των ψυχιατρείων που προγραμματίζεται μας αφορά όχι γιατί τα θέλουμε ανοικτά αλλά ακριβώς γιατί κανείς δε μιλάει για το τι εννοείται ως κλείσιμο και τι ως άνοιγμα: ως ανοικτή πόρτα και άνοιγμα στην κοινότητα, ως ανοικτή ακρόαση και ανοικτός διάλογος. Αντίθετα ο ψυχιατρικός μονόλογος ήδη αρθρώνει λόγο περί «υποχρεωτικής κατ’ οίκον νοσηλείας», μιλάει για την αναγκαιότητα ίδρυσης δικαστικών ψυχιατρείων, φέρνει στην επικαιρότητα το ηλεκτροσόκ ως εξωραϊσμένη και σαφώς οικονομικότερη πρακτική. Με αιχμή της επικαιρότητας τις ανεκδιήγητες αποφάσεις του υπουργού τηλεπωλήσεων και τηλεαπολύσεων για τα ψυχιατρεία και τον αγώνα που έχει ήδη ξεκινήσει για την κατάργηση στην πράξη της παρακράτησης των συντάξεων των ενοίκων δομών ψυχοκοινωνικής αποκατάστασης καλούμε σε μια ανοικτή συνάντηση συζήτηση.

Καλούμε καθένα και καθεμία που ενδιαφέρεται σε μια συνάντηση που, όπως έλεγε και Γιώργος Γιαννουλόπουλος μέχρι τις τελευταίες μέρες της ζωής του, πρόκειται για ένα θέμα που μας αφορά όλους.

Καλούμε λοιπόν σε μια συνάντηση γιατί το χρειαζόμαστε στη ροή ενός αγώνα διεκδίκησης και ανατροπής, γιατί έχουμε ανάγκη να αρθρώνεται αντίλογος στον κυρίαρχο ψυχιατρικό λόγο, αυτόν που από θέσπισής του πορεύεται χέρι χέρι με τον κυρίαρχο πολιτικό λόγο.

Καλούμε όσους/ες ενδιαφέρονται να συμμετάσχουν ισότιμα σε μια ανοικτή συζήτηση για να δημιουργήσουμε τις σχέσεις εκείνες που θα αποτελέσουν θεμέλια για τη διαμόρφωση ενός πολύμορφου κινήματος στο χώρο της ψυχικής υγείας.

Καλούμε σε μια συνάντηση διεκδίκησης καταρχήν των αυτονόητων αλλά για να πάμε πέρα από το υπάρχον μοντέλο. Μαζί με χρήστες υπηρεσιών ψυχικής υγεία, επιζήσαντες της ψυχιατρικής, οικογένειες και φίλους, μαζί με επαγγελματίες και κάθε ενδιαφερόμενο/η για να πάρουμε την (ψυχική) υγεία στα χέρια μας.

 

Πρωτοβουλία

για τη δημιουργία ενός πολύμορφου

κινήματος στο χώρο της ψυχικής υγείας

..

..

1 Από τίτλο ομιλίας του Γιώργου Γιαννουλόπουλου στη μνήμη του οποίου οργανώνεται η συνάντηση

Εκδήλωση αφιερωμένη στη μνήμη του Γιώργου Γιαννουλόπουλου – 10 Απριλίου 2013 στο Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Θεσ/κης

Untitled-2-4

Mε αφορμή δύο θανάτους – Tου Κώστα Μπαϊρακτάρη

.

*Αναδημοσίευση από εδώ.

.

Ένας υπέροχος άνθρωπος , ακούραστος αγωνιστής ενάντια στην ψυχιατρική βία , υπέρ των κοινωνικών και πολιτικών δικαιωμάτων των ατόμων με ψυχιατρική εμπειρία που οραματίζονταν μια άλλη πιο δίκαιη κοινωνία, χωρίς εγκλεισμούς και αποκλεισμούς. Επιβίωσε της μακρόχρονης και βασανιστικής εμπειρίας του ψυχιατρικού εγκλεισμού και την μετέτρεψε σε δύναμη αγώνα κατά του εγκλεισμού, της ψυχιατρικής βίας και της χημικής καθήλωσης με ψυχοφάρμακα. 

Πρωταγωνίστησε σε όλους τους αγώνες για αδιαμεσολάβητη αυτοοργάνωση των ατόμων με ψυχιατρική εμπειρία στην Ελλάδα. Συμμετείχε σε εκδηλώσεις, δράσεις και σε ημερίδες, σε εθνικά και ευρωπαϊκά συνέδρια όπως επίσης και στην διδασκαλία του μαθήματος Κοινωνικός Αποκλεισμός στο Τμήμα Ψυχολογίας του ΑΠΘ αντιπαραθέτοντας και αναδεικνύοντας ταυτόχρονα τον Λόγο τον ατόμων με ψυχιατρική εμπειρία απέναντι στον Λόγο της Ψυχιατρικής και των Ψυχιάτρων-Ψυχολόγων.

Αν μας επέτρεπε ο Γιαννουλόπουλος να συνοψίσουμε την σκέψη και τις απόψεις του θα μπορούσαμε να πούμε:

1.Η διάκριση του Λογικού από το Παράλογο είναι μία συστημική διάκριση που υπηρετεί διαχρονικά την επιβίωση και αναπαραγωγή του κυρίαρχου πολιτικο-κοινωνικού συστήματος και επιστημονικού παραδείγματος.

2. Η άσκηση της ψυχιατρικής βίας σε όλες τις μορφές της (ψυχολογικές-κοινωνικές, φυσικές-χημικές) αποτελεί το εργαλείο εφαρμογής αυτής της διάκρισης και της διασφάλισης της ισορροπίας του συστήματος. Η αυτοοργάνωση και η συλλογική δράση των ατόμων με ψυχιατρική εμπειρία αποτελεί την βασική απάντηση σε αυτή την βία.

3. Επιτυγχάνοντας ο ίδιος με μεγάλες προσπάθειες την αυτόνομη διαβίωση υποστήριζε ότι η λεγόμενη ψυχιατρική μεταρρύθμιση στην Ελλάδα εξελίχθηκε σε μία διαδικασία χωροταξικής μετεγκατάστασης στην κοινότητα της ιδρυματικής ψυχιατρικής και μεταχείρισης από τα άσυλα στα λεγόμενα οικοτροφεία. Θεωρούσε ότι αυτά αποτελούν και χώρο αναπαραγωγής του κοινωνικού και ψυχιατρικού ελέγχου των ατόμων με ψυχιατρική εμπειρία παρεμποδίζοντας την αυτονομία και τον αυτοπροσδιορισμό τους.

4. Η κατασπατάληση και η ανέλεγκτη διαχείριση των κοινοτικών πόρων του προγράμματος «Ψυχαργώς» εξυπηρετεί την διαπλεκόμενη ιδιωτικοποίηση στον τομέα της ψυχικής υγείας με την ανάδειξη των κρατικοδίαιτων μη- κυβερνητικών επιχειρήσεων σε βασικό όχημα αυτής της ιδιόρρυθμης, δηλαδή με δημόσιους πόρους, αποσάθρωσης της δημόσιας υγείας.

5. Ενώ έμπρακτα συμμετείχε σε πρωτοβουλίες από κοινού με άλλες κοινωνικά αποκλεισμένες ομάδες δεν αποδέχεται τον όρο του αναπήρου για τα άτομα με ψυχιατρική εμπειρία, χωρίς να τον αμφισβητεί για τους πολίτες με αναπηρία, διότι πιστεύει ότι η αποδοχή αυτή θα σήμαινε ότι αποδέχονται de facto και de jura το ακαταλόγιστο. Η αξιοπρέπειά του δεν του επέτρεπε να παραιτηθεί από το δικαίωμα να σκέφτεται ελεύθερα, δηλαδή να είναι άνθρωπος.

Ας αφήσουμε όμως τον ίδιο να μας εκθέσει τα επιχειρήματά του για την ψυχιατρική βία:

.Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η ψυχιατρική δημιουργήθηκε σαν σώμα δίωξης «αντιφρονούντων» και σαν τέτοιο παραμένει. Κάθε κράτος ή συνασπισμός έχει άλλα κριτήρια για να χαρακτηρίσει κάποιον τρελό. Σήμερα τα κριτήρια βασίζονται στα κριτήρια της Αμερικανικής κατάταξης των ψυχικών ασθενειών….Δηλαδή ότι πει πλέον το μεγάλο αφεντικό. Όταν αναφέρω ότι η ψυχιατρική δημιουργήθηκε σαν σώμα δίωξης αντιφρονούντων δεν εννοώ αυτό που πιστεύουν πολλοί ότι είναι απλώς η συνέχεια της ιεράς εξέτασης του μεσαίωνα.

.. Η ψυχιατρική πήρε το χαρακτήρα σώματος δίωξης μετά την οριοθέτηση από το σύστημα της καρτεσιανής λογικής. Βαθμηδόν όποιος δεν σκεφτόταν με έναν ορισμένο τρόπο, δεν αντιλαμβανόταν την πραγματικότητα, από τη γωνία που επέτρεπε η εξουσία, βαφτιζόταν άρρωστος, τρελός, μη κανονικός, επικίνδυνος. Η εξουσία χρησιμοποίησε ιατρικούς όρους και ονόμασε γιατρούς του εγκληματίες μισθοφόρους της γιατί τότε οι γιατροί ήταν σε πολύ υψηλή εκτίμηση από όλο τον πληθυσμό ιδιαίτερα τα χαμηλά στρώματα, για τα οποία η άποψη του γιατρού ήταν θέσφατο. Και η ζωή ήταν πολύ πολύ φτηνή εκείνα τα χρόνια.

Αν η εξουσία είχε περισσότερο θράσος θα έβγαζε τρελό και τον Καντ από τους κύριους αμφισβητίες της καρτεσιανής λογικής. Και κάτι για όσες κυρίες και όσους κυρίους συναδέλφους μου επιζητούν να ενσωματωθούν σε μυήσεις και συλλόγους σωματικά αναπήρων, πρώτον να αποδεχτούν σε μόνιμη βάση να τους ονομάζουν ανάπηρους και όχι όποτε θέλουν αυτοί για δικούς τους λόγους. 

Δεύτερον αφού πηγαίνουν να ενσωματωθούν σε αυτούς τους συλλόγους αποδεχόμενοι φυσικά ότι είναι ανάπηροι στο μυαλό, στη σκέψη, στην κρίση πως απαιτούν ίσα δικαιώματα, ίσες ευκαιρίες, ίση μεταχείριση, με τους μη ανάπηρους στο μυαλό αφού για να αξιοποιήσουν όλα αυτά που απαιτούν χρειάζεται ορθή κρίση, την οποία αφού ενσωματώνονται σε κινήματα αναπήρων ως ανάπηροι στο μυαλό αποδέχονται ότι δεν την έχουν. 

Δεν ξέρω αν κάπου εδώ μπερδευτήκατε αλλά είμαι βέβαιος ότι με λίγη προσπάθεια θα καταλάβετε τι εννοώ. Πιστεύω ότι εκείνοι που σπρώχνουν τους χαρακτηριζόμενους ψυχασθενείς να ενταχθούν σε κινήσεις αναπήρων το κάνουν για να στερήσουν τη σοβαρότητα και αντικειμενικότητα του λόγου τους, γιατί  ποιος δίνει σημασία στο τι λέει, τι ισχυρίζεται ή τι απαιτεί κάποιος που έχει αποδεχτεί ότι είναι ανάπηρος στο μυαλό. Στην καλύτερη των περιπτώσεων τα λόγια του τα θεωρούν φλυαρίες. Άρα θα θεωρείτε αυτονόητο ότι θα μιλάει για λογαριασμό του κάποιος άλλος. Εκεί είναι και το μεγάλο θέμα: αυτός ο κάποιος άλλος, αυτοί οι κάποιοι άλλοι. 

Σήμερα το τονίζω ακόμη μια φορά το να μιλά κάποιος για λογαριασμό μας λες και εμείς είμαστε ηλίθιοι μας προσβάλει όλους. Εκτός βέβαια τους φρενοβλαβείς. Εμείς οι άλλοι έχουμε μια έντονη απέχθεια σε κάθε είδους λόμπυ, μεσάζοντες, νταβατζίδες, ψυχοπατέρες από το εργατοπατέρες και σε κάθε είδους επαφή ή συνεννόηση όταν δεν γίνεται κάτω από το φως του ήλιου. Η λέξη λόμπυ και τα συναφή σημαίνουν για εμάς πρακτικές με τις οποίες δεν θέλουμε να έχουμε καμία σχέση…..” ( απόσπασμα από την εισήγηση «Mας αφορά Όλους» στο Ευρωπαϊκό Συνέδριο των Επιζώντων της Ψυχιατρικής που έγινε τον Σεπτέμβρη του 2010 με την υποστήριξη του Τμήματος Ψυχολογίας του ΑΠΘ).


Αγαπητός σαν άνθρωπος ,ευχάριστος και προσιτός εξέπεμπε και με την φυσική του παρουσία την αλήθεια της εμπειρίας του και των διδαγμάτων αντίστασης στον κοινωνικό αποκλεισμό..

Δύο αγαπημένοι του φίλοι και συναγωνιστές η Ντία Κουτσογιάννη και ο Γιάννης Καρτεράκης, μέλη της Πανελλήνιας Επιτροπής και της ομάδας Αυτοβοήθειας Χανίων τον αποχαιρετούν με τα παρακάτω λόγια :

«Ο Γιώργος είχε την αξιοπρέπεια του αγωνιστή που αγαπούσε αυτή τη μάχη, παρ’ όλες τις αντιξοότητες αληθινός, δεν ασκούσε απλά μια κριτική ενάντια στη βαρβαρότητα και τη βαναυσότητα της μεταχείρισης των ψυχιάτρων και της κάθε τέτοιας πρακτικής και ιδεολογίας, αλλά ήταν ο ίδιος μια μαρτυρία. Ο δυναμισμός του μέσα σε αυτό το τοπίο φρίκης και μέσα στην άθλια καθημερινότητά μας είναι μια αχτίδα που δείχνει τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να σπάσει αυτό το κατεστημένο. Πάντα δίπλα μας, στυλοβάτης των μη κατευθυνόμενων συναντήσεών μας, μας άφησε το θάρρος του για παρακαταθήκη. Η εθελοντική του εργασία, η επιμονή του να καταγγέλλει το αίσχος, καθώς και η εμπειρία του μέσα από τη συνεχή και ενεργό παρουσία του στις διεκδικήσεις των δικαιωμάτων που διαρκώς στερούμαστε, αποτελούν φάρο ελπίδας, βαθιάς ανθρωπιάς και ελευθερίας, που φωτίζει όλους μας. Αντίο φίλε. Καλό ταξίδι

.

.

.