Νέα κυκλοφορία απ’ τις εκδόσεις «Άγρα»: «Αυτός που έσπασε τις βιτρίνες – ΓΙΩΡΓΗΣ ΖΑΡΚΟΣ» του Δημήτρη Γ. Υφαντή

Δελτίο τύπου

« Πριν σπάσο τα διο τζάμια που τόρα κατιγορούμε έσπασα πρότα το δεξί, μετά μια εβδομάδα το αριστερό κε μετά 15 μέρες κε τα διο μαζί».

Εξέχουσα φυσιογνωμία μεταξύ των λογοτεχνών του Μεσοπολέμου ο «ντανταϊστής» Γιώργης Ζάρκος. Ο άνθρωπος που τη δεκαετία του 1930 προέβη σε πρωτοφανείς για την εποχή ενέργειες, καθώς έσπασε κατ’ επανάληψη τις βιτρίνες του εκδοτικού οίκου «Πυρσός», οι ιδιοκτήτες του οποίου δημοσίευσαν έργο του, που τους είχε παραδώσει προς δημοσίευση, με το όνομα άλλου και όχι το δικό του.

Εκτός αυτού, ο Ζάρκος σε συμβολικό επίπεδο, με τις απόψεις, τα κείμενα και τη δράση του, έσπασε πολλές ακόμη «βιτρίνες», όπως αυτές του ακαδημαϊσμού, της εξουσίας, της Δικαιοσύνης, των διωκτικών αρχών, των κομμάτων, των πολιτικών, του Τύπου, της Εκκλησίας, της φυλακής και βεβαίως του ψυχιατρείου.

Η ανυπότακτη και απείθαρχη στάση του αποτέλεσε την αφορμή του εγκλεισμού του, για πολιτικούς λόγους, στο ψυχιατρείο. Αυτούς τους λόγους, όπως και τις συνθήκες εγκλεισμού του πραγματεύεται το παρόν βιβλίο, βάσει τεκμηρίων που εντοπίστηκαν στο Δημόσιο Ψυχιατρείο Αθηνών, σε γραπτά κείμενα του συγγραφέα και στον Τύπο της εποχής.

Όσον αφορά τον Ζάρκο και την ιστορία του, μάλλον διεκδικεί πολλές «πρωτιές» και μοναδικότητες. Αποτελεί καταρχάς για την Ελλάδα, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζονται, την πλέον χαρακτηριστική περίπτωση εγκλεισμού σε ψυχιατρείο για πολιτικούς λόγους. Επακόλουθο αυτού ήταν να γίνει ο πρώτος που έγραψε και εξέδωσε βιβλία για τα σοβαρότατα προβλήματα του συστήματος-ψυχιατρείου και των τροφίμων του. Η απροκάλυπτη γραφή και το μαύρο χιούμορ που τον χαρακτήριζαν έσπασαν τη σιωπή, την αδιαφορία και τις «βιτρίνες» του ψυχιατρείου, θέτοντας σε αμφισβήτηση τις έως τότε συμβατικές αναφορές στο «τρελοκομείο» και στους «τρελούς». Βεβαίως είναι ο μοναδικός στην εποχή του από το χώρο της Αριστεράς που ασχολήθηκε επισταμένως με το θέμα, διατυπώνοντας απόψεις και προτάσεις. Μια Αριστερά που, σε αντίθεση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, για αδιερεύνητους λόγους, δεν καταπιάστηκε με τους περιθωριοποιημένους ψυχικά πάσχοντες.

Τα όργανα της εξουσίας και γενικότερα οι διώκτες του Ζάρκου ποτέ δεν εξέλαβαν τις ιδέες και τη στάση του ως εκκεντρικότητα ενός καλλιτέχνη, πράγμα που ο ίδιος άλλωστε απευχόταν, με αποτέλεσμα να πληρώσει, όπως και οι άλλοι κοινωνικοί αγωνιστές της εποχής του, το αναλογούν αντίτιμο, με διώξεις, ξυλοδαρμούς, καταδίκες, φυλακίσεις, εξορία, με αποσιώπηση και απαξίωση του έργου του.
Ο Ζάρκος με τις ιδέες, το χιούμορ και τη συμπεριφορά του αναιρούσε τους μέχρι τότε κανόνες της σχέσης κράτους-πολίτη και του «παιγνιδιού» μεταξύ διώκτη και διωκόμενου. Σε αντίθεση με την πρακτική των κινημάτων της εποχής του, ο Ζάρκος αρκετές φορές δρούσε «κατά μόνας», χωρίς την πολιτική κάλυψη κάποιας συλλογικότητας, πρακτική που ο ίδιος αναγνώρισε σε μεταγενέστερα κείμενά του ως μειονέκτημα.

Όλα τούτα αποκτούν ιδιαίτερη αξία διότι σύμφωνα με τα έως τώρα δεδομένα ο Ζάρκος ήταν ίσως η μοναδική περίπτωση για την οποία οι μηχανισμοί κοινωνικού ελέγχου κατά την περίοδο αυτή, στο πλαίσιο της καταστολής ιδεών και δράσης, χρησιμοποίησαν απροκάλυπτα την Ψυχιατρική και το Ψυχιατρείο.

Ο Ζάρκος γράφει για το «ξεμπερδευτήριο», τους «φακίρηδες» και τους «τρελοδαμαστές», σχεδόν την ίδια εποχή που πρωτοπόροι λειτουργοί της ψυχικής υγείας και διανοούμενοι στην Ευρώπη προβαίνουν σε εγχειρήματα τα οποία αλλάζουν το χαρακτήρα του ψυχιατρείου και φέρνουν τον ψυχικά πάσχοντα συμμέτοχο στις θεραπευτικές διαδικασίες.

Εκδόσεις ΑΓΡΑ, Δεκέμβριος 2020Αριθμός σελίδων : 144, Τιμή : 13,50 Ευρώ

.

Βιογραφικό του συγγραφέα:

Ο Δημήτρης Γ. Υφαντής γεννήθηκε στην Αθήνα. Έκανε τις βασικές σπουδές του (Κοινωνιολογία) στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου της Σόφιας Kliment Ohridski και τη διδακτορική διατριβή του στον Τομέα Κοινωνιολογίας του Παντείου Πανεπιστημίου. Εργάζεται στην αντιμετώπιση των εξαρτήσεων από το 1987. Είναι επιστημονικός υπεύθυνος του Τμήματος Έρευνας και Εκπαίδευσης της Μονάδας Απεξάρτησης 18 ΑΝΩ. Έχει συμμετάσχει με πολλές ανακοινώσεις σε συνέδρια και με δημοσιεύσεις σε επιστημονικά και άλλα περιοδικά.

Από τις Εκδόσεις «Άγρα» κυκλοφορεί επίσης το βιβλίο του «Τοξικομανία δι’ ηρωίνης – Η χρήση ουσιών στην Ελλάδα του Μεσοπολέμου» (2017).

«Ρωγμές, ρήγματα και αντιστάσεις στην κυρίαρχη ψυχιατρική»: Παρουσίαση του βιβλίου του Θεόδωρου Μεγαλοοικονόμου στο «Polis Art Cafe»

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Εκδόσεις Άγρα σας προσκαλούν
στην παρουσίαση του βιβλίου

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΜΕΓΑΛΟΟΙΚΟΝΟΜΟΥ

ΡΩΓΜΕΣ, ΡΗΓΜΑΤΑ
ΚΑΙ
ΑΝΤΙΣΤΑΣΕΙΣ
ΣΤΗΝ ΚΥΡΙΑΡΧΗ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ

που θα πραγματοποιηθεί
τη Πέμπτη 14 Νοεμβρίου 2019 στις 8.00 μ.μ.
στο POLIS ART CAFE
(Πεσμαζόγλου 5, Αίθριο Στοάς Βιβλίου, Αθήνα)


Για το βιβλίο θα μιλήσουν:

ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΜΑΤΣΑ, ψυχίατρος, εκδότρια του περιοδικού «Τετράδια Ψυχιατρικής», τέως επιστημονική υπεύθυνη της Μονάδας Απεξάρτησης 18 ΑΝΩ του Ψ.Ν.Α.
ΚΩΣΤΑΣ ΜΠΑΪΡΑΚΤΑΡΗΣ, τέως αναπληρωτής καθηγητής Ψυχολογίας Α.Π.Θ.
ΛΥΚΟΥΡΓΟΣ ΚΑΡΑΤΖΑΦΕΡΗΣ, ψυχίατρος, μέλος του διεθνούς δικτύου Hearing Voices και συντονιστής ομάδων αυτοβοήθειας του ελληνικού τμήματος
ΧΡΗΣΤΟΣ ΜΑΣΤΕΛΛΟΣ, Πολιτικός επιστήμονας, μέλος του υπό σύσταση σωματείου ΔΑΛΥΨΥ

και ο συγγραφέας του βιβλίου

Το νέο βιβλίο του Θεόδωρου Μεγαλοοικονόμου κυκλοφόρησε απ’ τις εκδόσεις «Άγρα»

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΜΕΓΑΛΟΟΙΚΟΝΟΜΟΥ

ΡΩΓΜΕΣ, ΡΗΓΜΑΤΑ
ΚΑΙ
ΑΝΤΙΣΤΑΣΕΙΣ
ΣΤΗΝ ΚΥΡΙΑΡΧΗ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ

Εκδόσεις Άγρα, Οκτώβριος 2019
Αριθμός σελίδων : 448, Τιμή : 22,00 Ευρώ
ISBN: 978-960-505-386-4

ΤΟ ΚΡΙΣΙΜΟ ΕΡΩΤΗΜΑ, το μεγάλο διακύβευμα του σήμερα στον χώρο της ψυχικής υγείας είναι το πώς η ψυχιατρική, που, κάτω από την άμεση ή έμμεση χειραγώγηση της από το φαρμακοβιομηχανικό σύμπλεγμα, έχει βουλιάξει στον βιολογικό αναγωγισμό, στις διαγνωστικές ετικέτες, στον μονόδρομο του ψυχοφάρμακου, στη διαχείριση και στην καταστολή αντί για την απάντηση στις ανάγκες των υποκειμένων, θα μπορέσει ν’ ανοιχτεί σε άλλους, ριζικά εναλλακτικούς και χειραφετητικούς ορίζοντες.


Σε συνθήκες βαθιάς οικονομικής, κοινωνικής και πολιτισμικής κρίσης διεθνώς, με έναν διαρκώς εντεινόμενο ρατσισμό απέναντι στην όποια διαφορετικότητα, όταν όλο και ευρύτερα στρώματα του πληθυσμού πετιούνται σ’ έναν κοινωνικό καιάδα ως περιττοί και πλεονάζοντες, πώς θα μπορέσει η ψυχιατρική να αντλήσει από τις χειραφετητικές πρακτικές και αντιλήψεις ενός σχετικά πρόσφατου παρελθόντος, και να γίνει μια άλλη ψυχιατρική, που δεν θα χάνει τον άρρωστο πίσω από την αρρώστια, που θα μπορεί να δει και να νιώσει ότι το παράλογο είναι μέσα μας όπως και ο λόγος; Πώς θα μάθει να διαλέγεται και να διαπραγματεύεται αντί να επιβάλλει;


Και πατώντας στη χειραφετητική κληρονομιά του ’60 και του ’70, που μοιάζει να έχει ξεχαστεί, πώς θα τη φέρει και πάλι στο προσκήνιο, όχι με σκοπό τη μηχανική της αντιγραφή, αλλά για να την ξεπεράσει, επινοώντας και ανακαλύπτοντας τις χειραφετητικές διαδρομές και διεξόδους στις νέες συνθήκες όπως αυτές έχουν διαμορφωθεί.

Κείμενα για τις υπαρξιακές και κοινωνικές ρίζες του ψυχικού πόνου, την κατασκευή της σχιζοφρένειας, τη βιολογικοποίηση της παιδικής «ζωηρότητας», τα ψυχοφάρμακα, τις νευροεπιστήμες, τις ιδεολογίες του ψυχιατρικού εκσυγχρονισμού, τα ψυχιατρικά ιδρύματα, τις «μη κερδοσκοπικές» οργανώσεις και την ιδιωτικοποίηση της ψυχικής υγείας, την ιδρυματική βία, την ψυχιατρική και το δίκαιο, την ελληνική ψυχιατρική μεταρρύθμιση, την ψυχιατρικοποίηση και την ψυχολογικοποίηση της οικονομικής κρίσης κ.ά.

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

Ο ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΜΕΓΑΛΟΟΙΚΟΝΟΜΟΥ γεννήθηκε στην Αθήνα το 1947. Σπούδασε ιατρική στο ΕΚΠΑ και, ως ψυχίατρος, από το 1982, ήρθε σε επαφή με το κίνημα της εναλλακτικής ψυχιατρικής, εμπνευσμένο από τον Ιταλό Φράνκο Μπαζάλια. Εργάστηκε διαδοχικά σε τρία ψυχιατρεία: στο Δρομοκαΐτειο (1986-1990), στο Κρατικό Θεραπευτήριο Λέρου (1990-1999) και στο Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής (1999-2014), παίρνοντας πρωτοβουλίες για μεθόδους και προγράμματα ριζικής αποδόμησης και ξεπεράσματος των ιδρυματικών πρακτικών στην κατεύθυνση της αποϊδρυματοποίησης. Ανέπτυξε συνεχή και συστηματική δραστηριότητα για την ανάπτυξη ενός εναλλακτικού κινήματος στην ψυχική υγεία, από κοινού με άτομα που διέθεταν ψυχιατρική εμπειρία, μαζί με οικογένειες, λειτουργούς ψυχικής υγείας και κοινωνικά κινήματα. Έχει δημοσιεύσει πολλά επιστημονικά άρθρα σε περιοδικά και συλλογικές εκδόσεις. Στις Εκδόσεις Άγρα κυκλοφορεί επίσης το βιβλίο του «Λέρος: Μια ζωντανή αμφισβήτηση της κλασικής ψυχιατρικής» (2016).