Η επόμενη συνάντηση/συνέλευση της Πρωτοβουλίας 'Ψ', την Παρασκευή, 13/12/19, στις 19.30

Η επόμενη συνάντηση/συνέλευση της «Πρωτοβουλίας για ένα Πολύμορφο Κίνημα στην Ψυχική Υγεία» θα γίνει την Παρασκευή, 13/12/19, στις 19.30,στην αίθουσα της οδού Μπόταση 11, 1ος όροφος (κοντά στην πλ. Κάνιγγος).

Μεταξύ των θεμάτων που θα συζητηθούν είναι: 

-η ανάγκη για συνέχιση της αναζήτησης χώρου,

-οι πρόσφατες παρεμβάσεις της Πρωτοβουλίας σχετικά με την ΕΨΕ (για μηχανικές καθηλώσεις και νοσηλεία σε ‘ψ’ ιδιωτικές κλινικές) και τη θέση της Επιτροπής Δικαιωμάτων, καθώς και με την πρόσληψη της Ουρανίας Μ. στη κλινική «Σινούρη»,

-απολύσεις εργαζομένων από ΜΚΟ

-ζητήματα σχετικά με τη λειτουργία των διαφόρων ομάδων της Πρωτοβουλίας και τις «εκπαιδευτικές συναντήσεις»

-ενημερώσεις για διάφορα ζητήματα. 

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ 'Ψ' : ΜΙΑ ΟΦΕΙΛΟΜΕΝΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΣΤΗΝ «ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΕΚΦΡΑΣΗΣ» ΤΗΣ «ΕΙΔΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΨΥΧΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ»

Στα μέσα Απριλίου 2019 η Πρωτοβουλία ‘Ψ’ είχε εκδώσει μιαν ανακοίνωση/καταγγελία για την παρέμβαση της Ελληνικής Ψυχιατρικής Εταιρείας (ΕΨΕ) στο Υπουργείο Υγείας υπέρ του αιτήματος των κλινικαρχών για συνέχιση των ακούσιων νοσηλειών σε ιδιωτικές ψυχιατρικές κλινικές, που είχαν ανασταλεί με παρέμβαση της Εισαγγελίας Πρωτοδικών Αθηνών, ύστερα από σχετική έκθεση της Ειδικής Επιτροπής Ελέγχου Προστασίας των Δικαιωμάτων Ατόμων με Ψυχικές Διαταραχές (Ειδική Επιτροπή) μετά από επιτόπια έρευνά της, κατόπιν καταγγελιών, σε «γνωστή» ιδιωτική κλινική, καθώς και υπέρ της δυνατότητας να γίνονται μηχανικές καθηλώσεις ακόμα και εκουσίως νοσηλευόμενων ασθενών (στις ιδιωτικές κλινικές και παντού).

Η Ειδική Επιτροπή κατάφερε να βγάλει μιαν ανακοίνωση απαντητική στην καταγγελία μας, μετά από επτά (7) ολόκληρους μήνες, στην οποία αναφέρει ότι «διερεύνησε την αναφορά» μας και «δεν διαπίστωσε παραβίαση των δικαιωμάτων των ατόμων ψυχικές διαταραχές». Και προσθέτει ότι «οι φορείς, εν προκειμένω η Ελληνική Ψυχιατρική Εταιρεία, δύναται να διατυπώνει τις απόψεις της βάσει της συνταγματικά κατοχυρωμένης ελευθερίας της έκφρασης».

Το να βγαίνει, λοιπόν, ένα «επιστημονικό σώμα», όπως η ΕΨΕ, που στις γραμμές του εντάσσονται όλοι αυτοί που ασκούν την ψυχιατρική πρακτική και να τάσσεται υπέρ της μηχανικής καθήλωσης – και μάλιστα ακόμα και εκουσίως νοσηλευομένων – είναι, κατά την Ειδική Επιτροπή, απλώς «ελευθερία έκφρασης». Σαν κάτι που απλώς αιωρείται στη σφαίρα αφηρημένων ιδεών χωρίς άμεσο πρακτικό αντίκρισμα, χωρίς ν΄αποτελεί μια πρακτική ιδέα, μια κουλτούρα που καθοδηγεί την καθημερινή πράξη των επαγγελματιών στον δημόσιο και στον ιδιωτικό τομέα.

Να σημειώσουμε εν προκειμένω ότι κάτι αντίστοιχο θα μπορούσε να ισχυριστεί κανείς και για τις ρατσιστικού χαρακτήρα ιδέες και αφορισμούς, αλλά, έστω και προσχηματικά (λόγω των επικρατουσών πολιτικοκοινωνικών συνθηκών) οι «ιδέες» αυτές που, από τη φύση τους, παρακινούν σε βία (κατά προσφύγων και μεταναστών κλπ), προβλέπεται να μπορούν να διώκονται ποινικά.

Το να παρεμβαίνει το κύριο σώμα της ψυχιατρικής κοινότητας στο Υπουργείο Υγείας υπέρ των μηχανικών καθηλώσεων ακόμα και εκουσίως νοσηλευόμενων ασθενών δεν σηματοδοτεί παρότρυνση σε άσκηση βίας και καταστρατήγηση βασικών δικαιωμάτων των ψυχικά πασχόντων; Δεν είναι, δηλαδή, σκανδαλώδες ότι η ασυδοσία και η «κατάσταση εξαίρεσης» μέσω της οποίας η κυρίαρχη ψυχιατρική αντιμετωπίζει τους ψυχικά πάσχοντες, αυτή που κρύβεται πίσω από τα ποικίλων ειδών προσχηματικά πρωτόκολλα, γίνεται, και επίσημα, ο «κανόνας»;

Η τοποθέτηση υπέρ της συνέχισης των ακούσιων νοσηλειών σε ιδιωτικές κλινικές και υπέρ των μηχανικών καθηλώσεων ακόμα και των εκουσίως νοσηλευομένων δεν είναι ένα ακαδημαϊκό ζήτημα. ΄Έχει σχέση με τα διαπλεκόμενα συμφέροντα πολλών εκ των μελών της ΕΨΕ, συνυφασμένων με την ανεμπόδιστη λειτουργία ως συγκοινωνούντων δοχείων του πανεπιστήμιου, του ιδιωτικού και του δημόσιου τομέα, από τη μια και υπέρ της κατοχύρωσης της ατιμωρησίας της όποιας ψυχιατρικής κατασταλτικής ασυδοσίας, από την άλλη. Η Ειδική Επιτροπή χάνει έτσι πλήρως την όποια αξιοπιστία της όταν θεωρεί ως απλή «ελευθερία έκφρασης» την επίσημη θέση της ΕΨΕ υπέρ της ορθότητας πρακτικών που καταστρατηγούν βασικά (και συνταγματικά κατοχυρωμένα) δικαιώματα, αθωώνοντάς την με το ελαφρυντικό της «ελεύθερης έκφρασης». Γιατί δεν μπορείς, από τη μια, να λες ότι παρεμβαίνεις σ΄αυτή ή στην άλλη περίπτωση καταστρατήγησης δικαιωμάτων και, από την άλλη, να έχεις ήδη καθαγιάσει το ανεμπόδιστο της καταστρατήγησής τους.   

30/11/2019

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

Η επόμενη συνάντηση/συνέλευση της Πρωτοβουλίας ‘Ψ’, την Παρασκευή, 10/5/19, 8μμ

Η επόμενη συνάντηση/συνέλευση της «Πρωτοβουλίας για ένα Πολύμορφο Κίνημα στην Ψυχική Υγεία» θα γίνει την Παρασκευή, 10/5/19, 8μμ, στο χώρο της οδού Μπόταση 11 (1ος όροφος).


Μεταξύ των ζητημάτων που θα συζητηθούν:

-θέματα που αφορούν την λειτουργία της Πρωτοβουλίας ‘Ψ’ ως συνέλευσης.

-ζητήματα που αφορούν τις διάφορες υπο-ομάδες που λειτουργούν στα πλαίσια της Πρωτοβουλίας ‘Ψ’.

-καθορισμός των θεματικών και προετοιμασία των επόμενων «εκπαιδευτικών συναντήσεων».

-προετοιμασία δράσεων και παρεμβάσεων (για την υποχρεωτική θεραπεία στην κοινότητα, τον ρόλο των ΜΚΟ, τις ακούσιες νοσηλείες σε ιδιωτικές κλινικές, τις μηχανικές καθηλώσεις ακόμα και σε εκούσια νοσηλευόμενους κλπ).

Είναι σημαντικό να γίνει δυνατή η έναρξη των εργασιών της συνάντησης/συνέλευσης όσο πιο κοντά γίνεται στην ώρα του καλέσματος (8μμ) καθώς μετά ακολουθεί, στη «Λοκομοτίβα» (Μπόταση 7) στις 9μμ, το πάρτι οικονομικής ενίσχυσης των συλλογικοτήτων που συντάσσονται με τον Γ.Ε. στον αγώνα του και στην δικαστική διαμάχη με την ΜΚΟ «Έδρα».

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

Ανακοίνωση της Πρωτοβουλίας ‘Ψ’: Υπέρ των ακούσιων νοσηλειών σε ιδιωτικές κλινικές και των μηχανικών καθηλώσεων και σε εκούσια νοσηλευόμενους η Ελληνική Ψυχιατρική Εταιρεία

Τον «δικηγόρο του διαβόλου» αναλαμβάνει, για μιαν ακόμη φορά, να παίξει, κυριολεκτικά όμως, η Ελληνική Ψυχιατρική Εταιρεία (ΕΨΕ), με την πρόσφατη επιστολή της (27/3/19) προς τον Υπουργό Υγείας, με την οποία προωθεί, υποστηρίζοντάς το θερμά, το αίτημα της «Ένωσης  Ψυχιατρικών Κλινικών Ελλάδος», αφενός, να συνεχίσουν, και με το γράμμα του νόμου πλέον,  να δέχονται ακούσιες νοσηλείες και, αφετέρου, να μπορούν να κάνουν μηχανικές καθηλώσεις και σε εκούσια νοσηλευόμενους ασθενείς.


Το πρώτο από τα αιτήματα αυτά των κλινικαρχών προέκυψε από την περσινή παρέμβαση της Εισαγγελίας Πρωτοδικών Αθηνών (που έγινε μετά από σχετική έκθεση της Επιτροπής Προστασίας Δικαιωμάτων των Ψυχικά Πασχόντων, ύστερα από επιτόπια έρευνά της σε «γνωστή» ιδιωτική κλινική με αφορμή δημοσίευμα του VICE, τον Μάρτιο του 2018) να βάλει φρένο στις ακούσιες νοσηλείες σε ιδιωτικές ψυχιατρικές κλινικές – νοσηλείες που εδώ και πολλά χρόνια γίνονται παράνομα, καθώς δεν εκδόθηκαν ποτέ οι σχετικές υπουργικές αποφάσεις που θα επέτρεπαν την εφαρμογή των σχετικών άρθρων για την ακούσια νοσηλεία του νόμου 2071/92 και σε ιδιωτικές κλινικές.


Το δεύτερο αίτημα προέκυψε μετά από ένα έγγραφο του ΓΓ του Υπουργείου Υγείας (όχι ως πολιτική του Υπουργείου, αλλά ύστερα από «έξωθεν πίεση» και αυτό, από την CPT-«Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την πρόληψη των Βασανιστηρίων και της Απάνθρωπης και Ταπεινωτικής Μεταχείρισης ή Τιμωρίας») που αφορούσε το «Πλαίσιο καταγραφής και παρακολούθησης της κατ’ εξαίρεση χρήσης μέτρων περιορισμού κατά την ψυχιατρική νοσηλεία», το οποίο στάλθηκε σε όλες τις ψυχιατρικές μονάδες. Ένα έγγραφο τελείως προσχηματικό, που λειτουργεί, όπως όλα τα σχετικά πρωτόκολλα άλλωστε, ως άλλοθι για την ανεμπόδιστη χρήση των καθηλώσεων και των απομονώσεων.
 

Είναι χαρακτηριστικό, για τον επίπλαστο χαρακτήρα του εγγράφου του ΓΓ, ότι όλες οι, υποτίθεται, επιβαλλόμενες ρυθμίσεις και διαδικασίες περιέχονται ως κάτι το «συμπληρωματικό» σε ένα επισυναπτόμενο υπόμνημα (!). Όπου, όμως, υπάρχει και μια φράση (που ίσως και να τους «ξέφυγε») : «Απαγορεύεται σε κάθε περίπτωση η χρήση μέτρων περιορισμού των ασθενών στις Ιδιωτικές Ψυχιατρικές Κλινικές». Βέβαια, δεν σταμάτησαν, ύστερα από το έγγραφο αυτό του ΓΓ, να υπάρχουν δεκάδες δεμένοι στις ιδιωτικές ψυχιατρικές κλινικές. Αλλά προς αποφυγήν οποιουδήποτε «απρόβλεπτου συμβάντος», αναλαμβάνει η ΕΨΕ να διεκδικήσει την πλήρη ασυδοσία στην εφαρμογή των μηχανικών καθηλώσεων: να γίνονται, ανάλογα με την κρίση του έχοντος την γνώση/εξουσία ψυχιάτρου, και σε εκούσια νοσηλευόμενους. Εννοείται ότι αν κηρυχθούν νόμιμες οι μηχανικές καθηλώσεις στις ιδιωτικές κλινικές, αυτό θα αφορά, επίσης και τις δημόσιες ψυχιατρικές υπηρεσίες.  


Κάνοντας χρήση των γνωστών, κατασκευασμένων, ψευδοεπιστημονικών εικόνων (όπως τις αποκαλεί η ίδια η ΕΨΕ… «εικόνων») της «επικινδυνότητας» (διέγερση, αυτοκτονικότητα), το επίσημο όργανο της ελληνικής ψυχιατρικής κοινότητας προχωράει ένα βήμα παραπέρα στην περαιτέρω μετάλλαξη της ψυχιατρικής σ’ έναν άκρως κατασταλτικό μηχανισμό κοινωνικού ελέγχου. Όχι γιατί δεν είναι μια πάγια πρακτική της πλειονότητας των ψυχιάτρων να καθηλώνουν και εκούσια νοσηλευόμενους. Αλλά μέχρι τώρα, έχοντας οι ίδιοι οι ψυχίατροι «νομιμοποιήσει» (πάντα, βεβαίως, αυθαίρετα και παράνομα) την εφαρμογή των κατασταλτικών μέτρων στους «ακούσιους» («ακούσιοι είναι, και ό,τι εμείς κρίνουμε ότι χρειάζεται, τους το κάνουμε»), η χρήση τους στους «εκούσιους», αν και συχνή, είχε έναν άτυπο, ακόμα και για το σύστημα, χαρακτήρα. Οι περισσότερο «διστακτικοί» προς μιαν άκρως διασταλτική και ασύδοτη εφαρμογή των παγιωμένων και αυτονόητων για την κυρίαρχη ψυχιατρική ως «ιατρικών πρακτικών», έσπευδαν να μετατρέπουν την εκούσια σε ακούσια νοσηλεία προκειμένου να εφαρμόσουν τα εκάστοτε κρινόμενα ως «αναγκαία και αναπόφευκτα» κατασταλτικά μέτρα. 


Τώρα η ΕΨΕ, με κυβέρνηση της «πρώτης φοράς αριστεράς» (και με υποψήφιο ευρωβουλευτή του κυβερνώντος κόμματος στις γραμμές της), ξεπερνά τα «εσκαμμένα», προς μια καταστολή χωρίς όριο. 


Η διεθνής εμπειρία έχει δείξει, με ατράνταχτα στοιχεία, ότι μια ψυχιατρική «χωρίς καθόλου μηχανικές καθηλώσεις και με ανοιχτές πόρτες», είναι δυνατή. Αρκεί να το θέλουμε και, φυσικά, να μάθουμε να το κάνουμε. Καθώς και ότι, σε αντιδιαστολή με αυτά που ισχυρίζεται η ΕΨΕ (περί δήθεν «αυστηρών πρωτοκόλλων» και αποκλεισμό της «καταχρηστικής εφαρμογής»), το μόνο «αυστηρό πρωτόκολλο» που είναι δυνατό να υπάρξει και να λειτουργήσει είναι η πλήρης απαγόρευση των μηχανικών καθηλώσεων και γενικά των κατασταλτικών μέτρων ως μιας μη ιατρικής πράξης, αλλά, επίσης, και ως δήθεν μέτρου ασφαλείας, όπως την βαφτίζει η εγκύκλιος του ΓΓ του Υπουργείου. 


Είναι σαφές ότι αυτό που λειτουργεί εν προκειμένω, είναι το γνωστό, και, φυσικά, «με το αζημίωτο», κύκλωμα ψυχιάτρων (τόσο ιδιωτών, πανεπιστημιακών και άλλων, όσο και του δημοσίου), με τις ιδιωτικές ψυχιατρικές κλινικές – εκεί όπου, εκτός από τις κατάλληλες ξενοδοχειακές συνθήκες για όσους έχουν να πληρώσουν, λειτουργεί η μεγάλη και εκτός παντός ελέγχου κοινωνική αποθήκη για το ξεφόρτωμα των κάθε είδους ανεπιθύμητων μελών. Με συνθήκες νοσηλείας τέτοιες που, για πολλούς/ές, ισοδυναμεί με το να διατηρούνται απλώς βιολογικά στη ζωή, για να πέφτουν τα νοσήλια και οι πληρωμές από τους συγγενείς. 


Πόσο μάλλον να επιτραπούν οι ακούσιες νοσηλείες επίσημα και απευθείας στις ιδιωτικές κλινικές…


Το επιχείρημα, που υπογείως προβάλλεται, ότι έτσι θα αποσυμφορηθούν οι ψυχιατρικές κλινικές του δημοσίου, ουσιαστικά προάγει ως λύση, στην κρίση και κατάρρευση των δημόσιων υπηρεσιών, την περαιτέρω ιδιωτικοποίηση της ψυχικής υγείας – αντί για την ενδυνάμωση των υπαρχόντων και την δημιουργία νέων υπηρεσιών, ανοιχτών, κοινοτικά βασισμένων και ενάντια στην όποια κατασταλτική λογική (στην πράξη, όχι στα λόγια).


Ούτε αποτελεί σοβαρό επιχείρημα αυτό που προβάλλεται από την ΕΨΕ (σε προηγούμενη επιστολή της στο υπουργό Υγείας, πριν δυο χρόνια), ότι «η διάκριση αυτή (η μη έκδοση των υπουργικών αποφάσεων ώστε να μπορούν νόμιμα, κι όχι παράνομα, όπως μέχρι τώρα, να παίρνουν ακούσιες εισαγωγές οι ιδιωτικές κλινικές) στερείται επιστημονικού, κοινωνικού ή άλλου επιχειρήματος, για κάθε μονάδα παροχής υπηρεσιών υγείας, δημόσια ή ιδιωτική, όταν αυτή λειτουργεί μέσα στο προβλεπόμενο νομοθετικό καθεστώς».


Είναι άλλο η άσκηση της ιδιωτικής ιατρικής (σ΄ ένα ιατρείο) και άλλο μια ιδιωτική κλινική, και μάλιστα ψυχιατρική –  σ΄ ένα πεδίο όπου συγκλίνουν και συμπλέουν η ψυχιατρική με νομικοδικαστικές διαδικασίες και ταυτόχρονα με τις παραμέτρους της κοινωνικής απόρριψης και του αποκλεισμού. Όχι γιατί στο δημόσιο ψυχιατρικό σύστημα τα πράγματα είναι, υποτίθεται, «απολύτως ασφαλή», αλλά γιατί στο ιδιωτικό είναι άκρως ανεξέλεγκτα – και δεν πρόκειται ποτέ να υπάρξει ελεγκτικός μηχανισμός  που να εγγυηθεί στο παραμικρό τα δικαιώματα του ψυχικά πάσχοντος. Άλλωστε, σε κάθε περίπτωση, πόσο «επιστημονικά» και «δεοντολογικά» τεκμηριωμένη μπορεί να είναι μια απόφαση για ακούσια νοσηλεία (με όλα τα συμπαρομαρτούντα κατασταλτικά μέτρα) όταν, σ΄ αυτή την απόφαση, διαμεσολαβεί το οικονομικό όφελος (δηλαδή, το κέρδος) αυτού που αποφασίζει για τον εγκλεισμό και αυτού που τον «φιλοξενεί»;


Σε λίγες μέρες η ΕΨΕ έχει πάλι το συνέδριό της, το 27ο, σε πεντάστερο ξενοδοχείο στο Ηράκλειο της Κρήτης, με την «ευγενή χορηγία» των φαρμακευτικών εταιρειών- μια ακόμα εμπορική έκθεση ψυχοφαρμάκων, με το σύνηθες επιστημονικό περιτύλιγμα ποικίλων παρουσιάσεων, ενίοτε απευθείας χρηματοδοτημένων από φαρμακευτικές εταιρείες. 


Θα υπάρξει άραγε μια κάποια επίκαιρη εισήγηση για την επισημοποίηση της μηχανικής καθήλωσης και των εκούσια νοσηλευόμενων (πάντα με τα «αυστηρά» κριτήρια που ξέρουμε πώς τα εννοεί και πώς τα χρησιμοποιεί η πλειονότητα της ψυχιατρικής κοινότητας); ΄Η, μια άλλη, για το ψυχο-παρεμπόριο των ιδιωτικών κλινικών; Κι΄ ακόμα, για τις απευθείας σχέσεις ψυχιάτρων, μελών της ΕΨΕ, με φαρμακευτικές εταιρείες; ‘Η, ακόμα, για την απασχόληση, για «απόκτηση εμπειρίας», γνωστής νεαρής ναζίστριας ψυχολόγου σε γνωστή ιδιωτική ψυχιατρική κλινική;


Ως «Πρωτοβουλία για ένα Πολύμορφο Κίνημα στην Ψυχική Υγεία», καλούμε τον Υπουργό Υγείας να απορρίψει χωρίς συζήτηση το αίτημα της ΕΨΕ υπέρ των ακούσιων νοσηλειών στις ιδιωτικές κλινικές και της επισημοποίησης της εφαρμογής των «περιοριστικών μέτρων» σε εκούσια νοσηλευόμενους και να πάρει μέτρα στην κατεύθυνση της πλήρους κατάργησης της μηχανικής καθήλωσης, τόσο για τις δημόσιες ψυχιατρικές κλινικές όσο και για τις ιδιωτικές.

Καλούμε όλες και όλους σε επαγρύπνηση και ετοιμότητα για κινητοποίηση ενάντια σε αυτά που προτείνει η ΕΨΕ και στα άλλα του Υπουργείου Υγείας, που είναι έτοιμα για δημοσιοποίηση και εφαρμογή, όπως η υποχρεωτική θεραπεία στην κοινότητα.

.

 16/4/2019

.

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

.

.

Ιταλία: Εθνική εκστρατεία κατά των καθηλώσεων συνεχίζει να προωθεί το Φόρουμ Ψυχικής Υγείας

Μες τις διάφορες εξελίξεις που τρέχουν στη γειτονική χώρα τα τελευταία χρόνια, είναι κι αυτή η εθνική εκστρατεία κατά των μηχανικών καθηλώσεων που συνεχίζει να προωθεί το Φόρουμ Ψυχικής Υγείας (Forum Salute Mentale), για την οποία κρίνω σκόπιμο να σας γράψω δυο λόγια, αφού και στην Ελλάδα πολλάκις έχει γίνει λόγος για το θέμα απ’ την «Πρωτοβουλία ‘Ψ’ » όσο και παλιότερα απ’ την «Πανελλαδική Συσπείρωση για την Ψυχιατρική Μεταρρύθμιση«.

Πρόκειται για μια πρακτική που φοβίζει, πονάει και ταπεινώνει τους χρήστες υπηρεσιών ψυχικής υγείας, άντρες και γυναίκες, ηλικιωμένους και παιδιά και μάλιστα σε στιγμές που είναι ιδιαιτέρως ευάλωτοι. Αλλά συνακόλουθα επηρεάζει και τους επαγγελματίες του χώρου αφού διαρρηγνύει την θεραπευτική σχέση και μετατρέπει το νοσηλευτικό προσωπικό, τους γιατρούς κ.α., σε σκληρούς φύλακες.

Οι μηχανικές καθηλώσεις είναι η απόδειξη για το πόσο η εικόνα του επικίνδυνου, ανίατου κι ακατανόητου «τρελού» παραμένει ακόμα ισχυρή κι αποτελεί προσχηματικά τη δικαιολογία για τον έλεγχο και τον περιορισμό των πασχόντων. Η κυρίαρχη ψυχιατρική κάνει λόγο λοιπόν για «προστατευτικό κλινοστατισμό», αλλά δεν υπάρχει ίχνος προστασίας και σαφώς καμιά θεραπεία με τέτοιες πρακτικές.

.

.


Αναφέρονται φυσικά οι συντάκτες των κειμένων που θα βρείτε εδώ (και των οποίων οι θέσεις σε ελεύθερη μετάφραση εξηγούνται από μένα), στην πολύκροτη υπόθεση του Francesco Mastrogiovanni (για την οποία έχω γράψει αυτή την ανάρτηση), του αναρχικού δασκάλου ο οποίος πέθανε μετά από καθήλωση 4 ημερών στην ψυχιατρική κλινική του Valo della Lucania.

Αλλά και σε κείνην του πλανόδιου οπωροπώλη Giuseppe Casu, που πέθανε μετά από μια βδομάδα όντας καθηλωμένος στο νοσοκομείο «Santissima Trinita» στο Cagliari. Φυσικά δεν υπήρξαν μόνο εκείνοι θύματα, αλλά και πολλοί άλλοι τα ονόματα των οποίων δεν μάθαμε ποτέ και δεν μαθαίνουμε και σήμερα. Έτυχε απλώς οι δικές τους ιστορίες να δουν το φως της δημοσιότητας.

Γι’ αυτό το θέμα λοιπόν δεν πρέπει να σταματήσουμε να μιλάμε ούτε στην Ελλάδα. Μια υπογραφή μπορεί να μην σας φαίνεται αρκετή, είναι όμως τουλάχιστον μια ένδειξη αντίστασης, σε μια εποχή συμμόρφωσης κι υποταγής στην οποία έχω ν’ αντιτάξω μερικά «όχι». Ελπίζω κι εσείς. –

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ: ΣΗΜΑ ΚΑΤΑΤΕΘΕΝ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΡΧΗΣ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ Η ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΘΗΛΩΣΗ – ΚΙ ΑΠΟ ΚΟΝΤΑ, Η «ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΤΟ ΣΠΙΤΙ»

.

*Αναδημοσίευση από εδώ.

.

Στον απόηχο του νομοσχέδιου που ψηφίστηκε πρόσφατα στη Βουλή, το οποίο θεσμοθετεί την ίδρυση του «ειδικού τμήματος» ψυχιατρείου (ή γενικού νοσοκομείου), ενός τμήματος/φυλακή για όσους κρίνονται «ακαταλόγιστοι» για ποινικό αδίκημα που επιτέλεσαν και όπου για πρώτη φορά αναφέρεται ρητά, σε νομοθετική ρύθμιση, η νομιμότητα της επιβολής κατασταλτικών πρακτικών (μηχανικών καθηλώσεων και απομονώσεων), όταν υπάρχει «επιθετική» συμπεριφορά (χωρίς, φυσικά, καμιά αναφορά στο ποιες συνθήκες και ποια μεταχείριση την προκαλεί), το ζήτημα των μηχανικών καθηλώσεων πήρε μιαν ιδιόμορφη δημοσιότητα.

Εγινε αντικείμενο αντιπαράθεσης όχι μεταξύ κάποιων που είναι υπέρ και κάποιων που είναι κατά, αλλά και με τις δυο πλευρές να είναι υπέρ : με τη μια πλευρά (του προέδρου της ΠΟΕΔΗΝ) να κάνει, μέσα από την προβολή της εικόνας καθηλωμένου ασθενή, τις βάρβαρες αυτές πρακτικές ‘θέαμα’, στα πλαίσια ενός συντεχνιακού λαϊκισμού στην αντιμετώπιση των πολύ σοβαρών προβλημάτων στον χώρο της ψυχικής υγείας και με την άλλη (ΣΥΝΟΨΥΝΟ), να λέει ότι, κάνουμε (και θα συνεχίσουμε να κάνουμε, γιατί έτσι είναι το σωστό) καθηλώσεις όταν «πρέπει» («επικινδυνότητα» κλπ) και όχι επειδή λείπει μας λείπει προσωπικό.

Μια ψευδο-αντιπαράθεση, δηλαδή, που δείχνει πόσο βαθιά ριζωμένη είναι και πόσο αυτονόητη θεωρείται η μηχανική καθήλωση (και η απομόνωση) στην ψυχιατρική που ασκείται σήμερα σε όλες τις υπηρεσίες ψυχικής υγείας. Μια πρακτική που πλασάρεται με το ένδυμα της «ιατρικής πράξης» και που η εφαρμογή της γίνεται, δήθεν, σύμφωνα με «πρωτόκολλα» και «μόνον» όταν «επιβάλλεται», με το σύνηθες συνοδό περιτύλιγμα ότι «πρέπει να τηρούνται οι κατευθυντήριες αρχές της ΕΕ για την πρόληψη βασανιστηρίων, απάνθρωπης ή ταπεινωτικής μεταχείρισης» κλπ. Ωστόσο, ξέρουμε πολύ καλά (και το ξέρουν εξίσου καλά, και «από τα μέσα», αυτοί που κάνουν αυτές τις ανακοινώσεις) ότι ποτέ δεν τηρείται κανένα πρωτόκολλο και ότι η μόνη «αντικειμενική» βάση της εκάστοτε απόφασης για την επιβολή αυτών των μέτρων, δεν είναι άλλη από την υποκειμενική εκτίμηση αυτού που έχει την εξουσία (του ψυχιάτρου – σπανίως του νοσηλευτή) να αποφασίζει, την κάθε δεδομένη στιγμή, τι είναι «επικίνδυνο» και τι όχι και για ποιόν.

Πολύ συχνά, «επικίνδυνο» είναι η παραμικρή «αταξία» που η αντίδραση του ψυχικά πάσχοντος, η απόγνωσή του από το βίωμα της ματαίωσης και του εγκλωβισμού, επιφέρει στην πειθαρχική ιδρυματική λειτουργία του ψυχιατρικού τμήματος. Και η αναγκαστική προσαρμογή στην πειθαρχική λειτουργία βαφτίζεται «ιατρική πράξη».

Θα θυμίσουμε, εν προκειμένω την κλασική ανάλυση του E. Goffman στα «Ασυλα»: «Κάθε τι που συμβαίνει στο νοσοκομείο, λέει ο Goffman, πρέπει να νομιμοποιηθεί με την αφομοίωσή του και την κατάλληλη μετάθεσή του προς ένα ιατρικό- υπηρεσιακό πλαίσιο αναφοράς. Οι καθημερινές πράξεις του προσωπικού πρέπει να ορίζονται και να παρουσιάζονται ως εκφράσεις της παρακολούθησης, της διάγνωσης και της θεραπείας. Για να υλοποιηθεί αυτή η μετάθεση, η πραγματικότητα πρέπει να διαστρεβλωθεί σε σημαντικό βαθμό, όπως κατά κάποιον τρόπο διαστρεβλώνεται από δικαστές, διευθυντές και λειτουργούς και σ΄ όλα τα (διαφορετικά από το άσυλο) ιδρύματα υποχρεωτικής παραμονής. Πρέπει ν΄ αποκαλυφθεί ένα έγκλημα που να ταιριάξει στην τιμωρία και ο χαρακτήρας του τροφίμου πρέπει να ανασυσταθεί και να ταιριάξει στο έγκλημα».

Δεν είναι τυχαίο που στην κορύφωση της ψευδο-αντιπαράθεσης που προαναφέρθηκε, βλέπει το φως της δημοσιότητας και μια εργασία δυο καθηγητών της Νοσηλευτικής του ΤΕΙ Λαμίας για το ζήτημα αυτό, η οποία, μέσα από την απλώς βιβλιογραφική και ψευδο-ουδέτερη έκθεση των υπέρ και των κατά των κατασταλτικών αυτών πρακτικών, δεν κάνει άλλο από το να καθαγιάζει, εν τέλει, την επιβολή τους «μόνο» – όπως πάντα λέγεται από τους υποστηρικτές των μέτρων αυτών – όταν είναι «αναγκαίο» και «επιβεβλημένο» για το «καλό του ασθενή» (και των γύρω του). Διαβλέποντας, μάλιστα, και μιαν «επιθυμία μείωσης» των πρακτικών αυτών, τη στιγμή που η διάχυση της εφαρμογής τους έχει πάρει διαστάσεις χωρίς προηγούμενο. Καταλαβαίνει κανείς με τι είδους και πιο «επεξεργασμένα», πλέον, επαγγελματικά «εφόδια» θα αποφοιτούν στο εξής οι νοσηλευτές/τριες από τις σχολές τους, με ποια γνώση του «αντικειμένου» τους και των μεθόδων για την αντιμετώπιση της πολυπλοκότητας των προβλημάτων του.

Γιατί η μηχανική καθήλωση και η απομόνωση, (αλλά και η χημική καθήλωση, η κλειδωμένη πόρτα κλπ) στο βαθμό, μάλιστα, που προβάλλονται ως «ιατρική πράξη», είναι συστατικά στοιχεία και εργαλεία μιας ψυχιατρικής που «χάνει τον άνθρωπο πίσω από την αρρώστια» και βλέπει την οδύνη του ως «συμπτώματα και σημεία» μιας νόσου (μιας διαγνωστικής κατηγορίας), που πρέπει να κατασταλούν και να εξαλειφθούν, αντί να επιδιώκει την επικοινωνία, τον διάλογο, για την κατανόηση των αναπάντητων αναγκών, των διαδρομών και των διαδοχικών απορρίψεων τους, μέχρι να φτάσουν να εκραγούν, στην οικογένεια, σε κοινωνικούς χώρους ή, μετά από μια βίαιη διακομιδή, μέσα στην ψυχιατρική κλινική.

Αυτός ο επαναλαμβανόμενος, στις μέρες μας, καθαγιασμός των μηχανικών καθηλώσεων σε νόμους, σε «επιστημονικές» εργασίες, σε «διαμάχες», συμπλέει με την προώθηση ρυθμίσεων που επιδιώκουν να εισάγουν και στην Ελλάδα την (πλήρως αποτυχημένη διεθνώς) διάχυση της καταστολής στην κοινότητα, με την «υποχρεωτική θεραπεία κατ΄ οίκον». Στο όνομα της μείωσης των ακούσιων νοσηλειών και χωρίς ν΄ αλλάζουν σε τίποτα τον τρόπο και τις πρακτικές λειτουργίας του ψυχιατρικού συστήματος, επιδιώκουν την επιβολή της «ακούσιας θεραπείας» ως πρώτο βήμα πριν την ακούσια νοσηλεία.

Σε άλλες χώρες αυτό ισοδυναμούσε με την μετάλλαξη των υπαρχόντων κοινοτικών υπηρεσιών σε μηχανισμούς καταστολής – μεταξύ άλλων, και για την μείωση των κονδυλίων που δαπανώνται για τη νοσηλεία, μέσω της υποκατάστασής της από την υποχρεωτική επιβολή της θεραπείας στο σπίτι. Πρόκειται για μια πρωτοφανή κατασταλτική μετάλλαξη των υπηρεσιών ψυχικής υγείας, στη βάση της κυρίαρχης βιολογικής ψυχιατρικής και της αγαστής συνεργασίας της με το βιο-φαρμακοβιομηχανικό σύμπλεγμα και τα ενέσιμα σχήματα που αυτό προωθεί στην αγορά – και, μέσω της κυρίαρχης ψυχιατρικής, στο σπίτι του κάθε ασθενή, ή και εν δυνάμει ασθενή. Γνωρίζουμε ότι υπάρχουν ήδη εν εξελίξει συνεργασίες ψυχιάτρων του δημοσίου με υπαλλήλους φαρμακοβιομηχανιών, με τους δεύτερους να πηγαίνουν στα σπίτια ασθενών, που παρακολουθούν οι πρώτοι, για να τους κάνουν το ενέσιμο σχήμα.

Καταλαβαίνει κανείς τι τροπή θα πάρει η λεγόμενη «στροφή στην κοινότητα» σ΄ αυτή τη χώρα, όπου ποτέ δεν υπήρξε κι΄ ούτε υπάρχει η παραμικρή επιθυμία, «από τα κάτω», ή «από τα πάνω», για μια τέτοια στροφή. Κάποιοι την προορίζουν να υπάρξει ως «κατ΄ οίκον καταστολή».

Γι΄ αυτό, ενώ η διεκδίκηση της πλήρους απαγόρευσης των μηχανικών καθηλώσεων (και των απομονώσεων και όλων γενικά των κατασταλτικών πρακτικών) πρέπει να είναι πάντα στη πρώτη γραμμή των διεκδικήσεων για την εξάλειψη πρακτικών που, εκτός που τις θανατηφόρες «παρενέργειες» που έχει η εφαρμογή τους (και που πάντα συγκαλύπτονται και αποδίδονται σε άλλη αιτία), λειτουργούν άκρως τραυματικά και κακοποιητικά στην υποκειμενικότητα και στην αυτοεκτίμηση του ψυχικά πάσχοντος, θα πρέπει, ταυτόχρονα, να είναι σαφές ότι η κατάργηση αυτών των πρακτικών είναι συνυφασμένη με την έμπρακτη αμφισβήτηση της κυρίαρχης ψυχιατρικής, μέσα από εναλλακτικές πρακτικές που αναδεικνύουν (και έχουν διεθνώς αναδείξει) ότι μια «άλλη ψυχιατρική», «χωρίς μηχανικές καθηλώσεις», είναι δυνατή.

Για μια «στροφή στην κοινότητα» που θα είναι «στροφή σε μιαν άλλη σχέση» με τον ψυχικά πάσχοντα, για διάλογο, επικοινωνία, διαπραγμάτευση, στήριξη, συνοδεία. Ενάντια στην όποια πρόθεση/επιδίωξη για πολιτικές διάχυσης της καταστολής στην κοινότητα.

Η μείωση των ακούσιων νοσηλειών δεν είναι ζήτημα διατάξεων και ρυθμίσεων επί χάρτου, αλλά ριζικής αλλαγής της ασκούμενης ψυχιατρικής φροντίδας, για ένα πραγματικά κοινοτικά βασισμένο σύστημα υπηρεσιών, που θα είναι σε θέση να ασκεί μιαν ουσιαστική πρόληψη σε πρωτοβάθμιο, δευτεροβάθμιο και τριτοβάθμιο επίπεδο και να παρέχει ουσιαστική στήριξη στον τόπο κατοικίας. Να κατανοεί και να στηρίζει και όχι να καταπιέζει και να καταστέλλει.

Για να υπάρχει μια άλλη σχέση (του ψυχιάτρου, του νοσηλευτή και όλων των λειτουργών) με τον ασθενή, για να μην είναι «ο ασθενής δεμένος», πρέπει ο λειτουργός ψυχικής υγείας – και πρωτίστως ο ψυχίατρος – να μάθει «να δένεται» στο λειτούργημά του, που θα έπρεπε να συνίσταται, μεταξύ άλλων, και στο να επιδιώκει και να είναι σε θέση να κάνει σχέση με τον «ασθενή» σε ισότιμη βάση (αμφισβητώντας τον εξουσιαστικό ρόλο, στη βάση του οποίου έχει μάθει να λειτουργεί), να είναι δίπλα του για όσο χρόνο χρειαστεί και να μη καταφεύγει στην ευκολία της καθήλωσης.

Και ταυτόχρονα, να υπάρχει κατάλληλα εκπαιδευμένο και αριθμητικά επαρκές προσωπικό.

Γιατί μπορεί η μηχανική καθήλωση να είναι πρωτίστως προϊόν της «κουλτούρας και της πράξης» της κυρίαρχης ψυχιατρικής και να γίνεται ως αυτονόητη πρακτική ανέκαθεν, ακόμα και όταν υπάρχει επάρκεια προσωπικού, αλλά δεν παύει να εξαρτάται και από την έλλειψη προσωπικού – ενός προσωπικού ποικιλοτρόπως ματαιωμένου και εξουθενωμένου, που δεν είναι σε θέση ν΄ αντέξει και να διαχειριστεί την παραμικρή «αταξία» γύρω του.

Μια πρακτική προσανατολισμένη στην πλήρη κατάργηση των μηχανικών καθηλώσεων, προϋποθέτει την πρωταρχικότητα του ποιοτικού στοιχείου (την ριζικά εναλλακτική κουλτούρα και πράξη) πάντα σε συνάρτηση με το ποσοτικό στοιχείο, προκειμένου να μπορέσει να καταστεί έμπρακτα, και όχι στα λόγια, δυνατή – όπως, πχ, μικρό αριθμό ασθενών και μεγάλη επάρκεια προσωπικού.

Το ζήτημα των προσλήψεων και της εκπαίδευσης του προσωπικού (καθώς και της επαρκούς χρηματοδότησης των υπηρεσιών) μπορούν να συντελέσουν σε μια ουσιαστική αλλαγή (ξεπέρασμα του ψυχιατρείου) και όχι απλή αναπαλαίωση του υπάρχοντος (μέσα από την διατήρηση, ή το βίαιο κλείσιμό του), μόνο στο βαθμό που εντάσσονται σε μια ριζική αμφισβήτηση του τρόπου που «σκέπτεται και πράττει» η κυρίαρχη ψυχιατρική στην καθημερινή ιδρυματική της λειτουργία, στο ψυχιατρείο, στο γενικό νοσοκομείο, ή στα κατ΄ όνομα ΚΨΥ που υπάρχουν.

Αυτό που ζούμε στο χώρο της ψυχικής υγείας, σ΄ αυτή την περίοδο της διακυβέρνησης από την «πρώτη φορά αριστερά», είναι η από μακρού αναμενόμενη θεσμοθέτηση ενός ψυχιατρικού «εκσυγχρονισμού», των προδιαγραφών, δηλαδή, μιας νεο-ιδρυματικής βιολογικής ψυχιατρικής, σε συνέργια με τους κατευθυντήριους άξονες μιας νεοφιλελεύθερης διαχείρισης/απόρριψης των αναγκών των ψυχικά πασχόντων-πάνω στο έδαφος (και για την διαχείριση) ενός συστήματος υπηρεσιών υπό κατάρρευση. «Ειδικό τμήμα» του ψυχιατρείου, καθαγιασμός των μηχανικών καθηλώσεων, με την «ακούσια θεραπεία» εν όψει και ποιος ξέρει ποιά άλλα, στην ίδια κατεύθυνση, να έπονται.

Τι «διάλογος», επομένως, μπορεί να υπάρξει με επιτροπές του Υπουργείου Υγείας (στην αναζήτησή τους για «πρόθυμους συμμάχους»), πχ, για την ακούσια νοσηλεία (ή ό,τι άλλο) – επιτροπών που σχεδιάζουν την «ακούσια θεραπεία» στην κοινότητα, που καθαγιάζουν τις μηχανικές καθηλώσεις, τα ηλεκτροσόκ κλπ, και που, πιθανόν, κάποιοι από τους ψυχιάτρους των όποιων επιτροπών, πριν παραστούν στην συνεδρίαση της επιτροπής τους, έχουν δώσει εντολή μηχανικής καθήλωσης ασθενών της κλινικής τους;

Ο μόνος τρόπος για να μην περάσουν και να μη βρουν εφαρμογή οι νέες κατασταλτικές νομοθεσίες είναι η αμφισβήτησή τους «από τα κάτω», μέσα από την κινητοποίηση των άμεσα ενδιαφερομένων, ατόμων με ψυχιατρική εμπειρία, οικογενειών, λειτουργών ψυχικής υγείας, κοινωνικών συλλογικοτήτων-ένα κίνημα που θα αμφισβητεί τις κοινωνικές σχέσεις, τους θεσμούς και τις πολιτικές που εξακολουθούν να καταδικάζουν τους ψυχικά πάσχοντες στη θέση του κοινωνικού παρία, χωρίς ουσιαστικά αναγνωρισμένα και κατοχυρωμένα δικαιώματα, στο «έλεος» μιας ανελέητης κοινωνικής απόρριψης και ψυχιατρικής καταστολής.

.

14/1/2018

.

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

.

.

.

.

.