ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ‘Ψ’: Η ΚΑΤΑΣΤΡΑΤΗΓΗΣΗ ΤΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΚΑΙ Ο ΑΣΦΥΚΤΙΚΟΣ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΨΥΧΙΚΑ ΠΑΣΧΟΝΤΩΝ ΣΤΙΣ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΕΣ ΜΟΝΑΔΕΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΕΙ ΠΙΟ ΜΕΓΑΛΟ ΚΙΝΔΥΝΟ ΠΑΡΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΟΡΟΝΟΪΟ

Αν και μέσα στον ορυμαγδό των κοινωνικών, οικονομικών και πολιτικών εξελίξεων εν μέσω της πανδημίας του Covid-19 (από τις ζοφερές επιπτώσεις στη ζωή της πλειονότητας, μέχρι τη Μόρια) ζητήματα όπως αυτό της λειτουργίας των υπηρεσιών ψυχικής υγείας και της περαιτέρω καταστρατήγησης των δικαιωμάτων των ψυχικά πασχόντων περνούν ακόμα πιο πολύ στην αφάνεια και στο περιθώριο, ωστόσο, κάποια μέτρα που παίρνονται ως προστατευτικά, υποτίθεται, από τον κορονοϊό, δεν πρέπει να διαφύγουν της προσοχής.

Καθώς, μάλιστα, στην Υγεία γενικότερα, η υγειονομική κρίση αντιμετωπίστηκε με σχεδόν αποκλειστικά περιοριστικά, απαγορευτικά και αστυνομικά μέτρα και καθόλου με πολιτικές στοχευμένες στην ενδυνάμωση του δραματικά υποστελεχωμένου και υποχρηματοδοτημένου συστήματος Υγείας (με μαζικές προσλήψεις μόνιμου προσωπικού, έμφαση στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας και στα χωρίς κανένα περιορισμό και δωρεάν τεστ), στο σύστημα των υπηρεσιών ψυχικής υγείας, όπου τα δικαιώματα των ασθενών είναι πάντα υπό αμφισβήτηση και σε «καθεστώς εξαίρεσης», τα μέτρα που ήδη εφαρμόζονται και που διαρκώς γίνονται πιο ασφυκτικά, σηματοδοτούν την αντιμετώπιση των ψυχικά πασχόντων ως πολιτών «δευτέρας κατηγορίας».

Η πρόσφατα διορισμένη, και με γνωστό πολιτικό παρελθόν, υφυπουργός Υγείας, με αρμοδιότητα την ψυχική υγεία, Ζ. Ράπτη ανακοίνωσε (8/9), μια σειρά από «επικαιροποιημένα μέτρα», που πρέπει να τύχουν ιδιαίτερης προσοχής.

Για τα Κέντρα Ημέρας, τις Κινητές Μονάδες, τα Κέντρα Ψυχικής Υγείας και τα εξωτερικά ιατρεία των ψυχιατρικών τμημάτων προβλέπεται «αναστολή πραγματοποίησης των δια ζώσης ομαδικών δραστηριοτήτων, καθώς και όλων των εξωτερικών δράσεων».

Τέρμα, λοιπόν, οι ομαδικές συναντήσεις, όπου, αν τηρούνται τα συνήθη πια μέτρα (αποστάσεις, μάσκες), δεν υπάρχει τίποτα που να κάνει την κατάσταση πιο «επικίνδυνη» από οποιαδήποτε, με αυτούς τους όρους, ομαδική συνάθροιση.

Αλλά τέρμα και οι «εξωτερικές δράσεις», δηλαδή, βασικά οι κατ΄ οίκον επισκέψεις, στα έστω ελάχιστα ΚΨΥ που εξακολουθούσαν, και σε «κανονικούς καιρούς», να γίνονται ακόμα. Εξωτερική δράση είναι, λογικά, και αυτή των Κινητών Μονάδων. Δεν θα γίνονται τώρα πια ούτε οι, ούτως ή άλλως, αραιές επισκέψεις τους στα διάφορα νησιά και στην ηπειρωτική χώρα;

Και ναι μεν οι «ατομικές θεραπευτικές δράσεις» θα μπορούν να γίνονται «δια ζώσης», αλλά είναι εμφανέστατη η παρότρυνση να υποκαθίστανται από επικοινωνία μέσω skype, messenger, viber. Αυτή η εξ΄ αποστάσεως επικοινωνία αφορά και τους ενοίκους των στεγαστικών δομών (!) και γενικά τους «ευάλωτους» (αλλά και τη λειτουργία των ΚΟΙΣΠΕ). Μιλάμε, δηλαδή, για πλήρη υποβάθμιση των υπηρεσιών σε πρωτοβάθμιο και γενικά κοινοτικό επίπεδο, ακριβώς την εποχή που αυτές οι υπηρεσίες είναι περισσότερο από ποτέ αναγκαίες.

Ως προς τα δικαιώματα των ενοίκων των στεγαστικών δομών, είναι σαφέστατη η μεταχείρισή τους απλώς ως «νοσηλευόμενων του ιδρύματος» υπό καθεστώς φύλαξης και καθόλου ως κυριολεκτικά ενοίκων της δομής, με το αυτεξούσιο που αυτονόητα θάπρεπε να τους γίνεται σεβαστό και με όλη την αναγκαία στήριξη και συνοδεία. Ετσι διαιωνίζεται η «απαγόρευση των επισκέψεων κοινωνικού χαρακτήρα, εκτός από εξαιρέσεις υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις» – που ποιός θα τις κρίνει; Τι πιο αυτονόητο θα ήταν να γίνονται δεκτές οι επισκέψεις του καθενός, με μάσκα, αποστάσεις κλπ.

Αλλά ακόμα και η ατομική έξοδος του ενοίκου από τη δομή διατηρείται «στο μέτρο του δυνατού». Καταλαβαίνει κανείς ποιος ορίζει αυτό το «μέτρο του δυνατού», που πολύ εύκολα, για πολλούς/ές, τους περισσότερους/ες, όπως γνωρίζουμε πολύ καλά, έχει γίνει αδύνατο. ΄Άλλωστε, ακόμα και η χρήση του κινητού, που αναφέρεται ως επιτρεπτή στα «επικαιροποιημένα μέτρα», ξέρουμε πόσο είναι στην κρίση του κάθε έχοντος, εν προκειμένω, την εξουσία να το στερήσει και να το απαγορεύσει, πάντα υποτίθεται, για «θεραπευτικούς λόγους».

Και είναι ενδιαφέρον για την εγκληματική ασχετοσύνη όσων έλαβαν αυτά τα μέτρα ότι ορίζουν πως, «σε κάθε περίπτωση υπόνοιας νόσησης, πρώτα γίνεται αξιολόγηση από τον ιατρό της μονάδας και στη συνέχεια επικοινωνία για αναφορά στον ΕΟΔΥ…». Όταν ο ιατρός της μονάδας είναι, φυσικά, ψυχίατρος, ο οποίος, ως επί το πλείστον, μπορεί να περνάει από τη μονάδα και μια φορά το μήνα και ότι ο ΕΟΔΥ που έχουν κατασκευάσει, κάνει ό,τι μπορεί για να ξεφορτώνεται την κάθε ύποπτη περίπτωση στην όποια, ιεραρχημένη, «ατομική ευθύνη».

Είναι ενδιαφέρον ότι, σε διαδικτυακή του ανάρτηση, ο πρόεδρος του δικτύου των ΜΚΟ ψυχικής υγείας «ΑΡΓΩ», Μ. Θεοδωρουλάκης δηλώνει ότι «τα μέτρα που υιοθετήθηκαν είναι σχεδόν αυτούσιες οι προτάσεις της ομοσπονδίας ΑΡΓΩ». Τι άλλο θα περίμενε κανείς από τους παρατρεχάμενους της όποιας εκάστοτε κυβέρνησης..

Είναι, μάλιστα, χαρακτηριστικό του κλίματος που έχει δημιουργηθεί στο χώρο της ψυχικής υγείας ότι, μια από τις πιο παλιές, «ιστορικές», ΜΚΟ ψυχικής υγείας απαιτεί, προκειμένου να επισκεφθούν ασθενή σε ψυχιατρείο, τον οποίο είχε αποφασιστεί να τον πάρουν σε δομή τους, απλώς για να (ξανα)συζητήσουν μαζί του (όχι ακόμα να τον πάρουν στη δομή), να κάνει τεστ. Χωρίς, φυσικά, να αναρωτιούνται αν πρώτα αυτοί, στη βάση αυτής τους της λογικής, θάπρεπε να κάνουν τεστ, που πάνε απ΄ έξω ως επισκέπτες. Αλλά επειδή «ο ψυχικά ασθενής είναι ψυχικά ασθενής», άρα είναι και πιο «επικίνδυνος» για τα πάντα.

Και μέσα σ΄ αυτό το κλίμα ανεξέλεγκτης καταστρατήγησης των δικαιωμάτων των ψυχικά πασχόντων, με αφορμή και τον κορονοϊό, είχαμε και μια παρέμβαση βουλευτών της πρώην κυβέρνησης και νυν αντιπολίτευσης, με ερώτηση στη Βουλή, υποτίθεται για την «προστασία ανθρωπίνων δικαιωμάτων κατά την ακούσια ψυχιατρική νοσηλεία» (μια προστασία που δεν φρόντισαν ποτέ, στη πράξη και όχι στα λόγια, όσο ήταν κυβέρνηση). Και ζητούσαν να ψηφιστεί το «έργο ζωής» που δεν πρόλαβαν να ψηφίσουν τότε λόγω των εκλογών και που άφησε που πολλούς από τους συντάκτες του απαρηγόρητους: το νομοσχέδιο για την ακούσια νοσηλεία, βασικό στοιχείο του οποίου είναι η εισαγωγή και στην Ελλάδα της νεοφιλελεύθερης κοπής «ακούσιας θεραπείας στην κοινότητα». Είναι σαφές ότι κυβέρνηση και αντιπολίτευση, ως προς τα κατασταλτικά μέτρα σε πολλούς τομείς, πέρα από τις όποιες προσχηματικές, λεκτικές διαμάχες, βαδίζουν στον ίδιο δρόμο.

Απ΄ όλα αυτά δεν θα μπορούσε να λείψει η Ελληνική Ψυχιατρική Εταιρεία (ΕΨΕ) που, φέρνοντας βαρέως την προ δύο ετών ακύρωση της δυνατότητας να γίνονται ακούσιες νοσηλείες σε ιδιωτικές κλινικές, ετοίμασαν πρόταση προς την παρούσα κυβέρνηση (που, φυσικά, δεν θα πει όχι), με την οποία επαναφέρεται η δυνατότητα ακούσιων νοσηλειών σε ιδιωτικές ψυχιατρικές κλινικές – ακόμα πιο ανεξέλεγκτα από πριν.

Όλα αυτά αναδεικνύουν, εν μέσω μάλιστα της πανδημίας και της με κάθε τρόπο αξιοποίησής της για τα πιο αντιδραστικά μέτρα σε όλα τα πεδία, μια πολύ σκοτεινή ατμόσφαιρα που διαμορφώνεται στο χώρο της ψυχικής υγείας. Και όχι μόνο στην Ελλάδα.

Κάποιοι καλοθελητές θα μπορούσαν να πιαστούν για την ανάγκη της λήψης των οριζόντιων περιοριστικών μέτρων, πχ, από τα συμβάντα στην Αγγλία, όπου, σύμφωνα με δημοσίευμα του Independent (8/5/20), οι άνωθεν εντολές για τη λήψη μέτρων στις ψυχιατρικές μονάδες δόθηκαν όταν διαπιστώθηκε ότι οι θάνατοι στα ψυχιατρεία είχαν διπλασιαστεί σε σχέση με το 2019. Υπήρξαν 106 θάνατοι στα ψυχιατρικά νοσοκομεία μεταξύ 1 Μάρτη και 1 Μάη, σε σύγκριση με τους 51 την ίδια περίοδο το 2019. Οι 54 από αυτούς τους θανάτους οφείλονταν σε επιβεβαιωμένες μολύνσεις από τον κορονοϊό. Δεν πρέπει, ωστόσο, να παραβλέπεται η πολύ σημαντική επισήμανση της Care Quality Commission (CQC) ότι ο κίνδυνος για εξάπλωση του κορονοϊού και τους θανάτους από αυτόν, αφορά, πρωτίστως στα ψυχιατρικά νοσοκομεία «μέσης» και «υψηλής ασφαλείας» (που είναι, δηλαδή, από πολύ έως τελείως κλειστά, καθώς ο υποχρεωτικός συγχρωτισμός μπορεί να είναι πολύ πιο επικίνδυνος), αλλά (καθόλου τυχαίο) και σε ασθενείς που είναι στο καθεστώς της «υποχρεωτικής ψυχιατρικής θεραπείας στην κοινότητα».

Και φυσικά, η άλλη πλευρά της κατάστασης που καταγγέλθηκε στην Αγγλία (αλλά, προφανώς, αυτό που καταγγέλθηκε, δεν ισχύει μόνο για εκεί) που είναι η έμμεση επίπτωση του Covid-19 στην αύξηση της χρήσης των μηχανικών καθηλώσεων, του κλεισίματος σε δωμάτια απομόνωσης, της καταχρηστικής φαρμακευτικής δοσολογίας και των αυτοπροκαλούμενων θανάτων.

Άλλωστε, η βία κατά των ψυχικά πασχόντων καλά κρατεί, μέσα και έξω από τα ιδρύματα, με πιο ενδεικτική τη δολοφονική βία που ακούν οι αμερικάνοι αστυνομικοί όχι μόνο κατά του κάθε Τζωρτζ Φλόιντ, αλλά και κατά των ψυχικά πασχόντων καθώς, σύμφωνα με την Washington Post, «από τις αρχές του 2015, τουλάχιστον 1.254 άνθρωποι με ψυχικές και διανοητικές νόσους έχουν πέσει νεκροί από σφαίρες οργάνων της τάξης… πολύ συχνά με ρατσιστικά κίνητρα».

Εν κατακλείδι, το ότι δεν υπήρξαν θάνατοι από τον Covid-19 μέχρι τώρα στις ψυχιατρικές μονάδες στην Ελλάδα, δεν οφείλεται στα όποια μέτρα πάρθηκαν (ή δεν πάρθηκαν, όπως, πχ, της ενίσχυσης του συστήματος Υγείας), αλλά από τη συνολικότερη διαδρομή του κορονοϊού σ΄ αυτή τη χώρα, όπως και σε άλλες, με απρόβλεπτο, όμως, το μέλλον, καθώς ήδη άρχισαν και εδώ οι θάνατοι στα γηροκομεία κλπ.

Τα όποια μέτρα για την προστασία από την πανδημία, εν προκειμένω στο χώρο στης ψυχικής υγείας, δεν πρέπει επ΄ ουδενί να γίνει δεκτό να λαμβάνονται στη βάση της καταστρατήγησης των δικαιωμάτων των ψυχικά πασχόντων. Υπάρχουν τρόποι προστασίας από τον Covid-19, που σέβονται τα δικαιώματα, την υποκειμενικότητα και το αυτεξούσιο των ψυχικά πασχόντων. Όπως απέδειξε και η πανδημία διεθνώς, είναι τα ποικίλων ειδών ιδρύματα που ευνοούν τους θανάτους.

Η στροφή στην κοινότητα, στην κατ΄ οίκον φροντίδα, στη διαπροσωπική επικοινωνία, στην ολόπλευρη στήριξη, είναι ο μόνος δρόμος.

Καλούμε όλες και όλους σ΄ έναν διαρκή αγώνα για υπεράσπιση των δικαιωμάτων όλων μας, μέσα και έξω από το μονάδες ψυχικής υγείας. Είναι τώρα που η «αντίσταση στο υπάρχον» είναι όσο ποτέ πριν αναγκαία, όσο ποτέ πιο απαραίτητη προϋπόθεση για την ίδια τη ζωή, για μια ζωή με αξιοπρέπεια.

14/9/2020

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

Η επόμενη συνάντηση/συνέλευση της Πρωτοβουλίας ‘Ψ’, την Παρασκευή, 6/3/20, ώρα 19.30

Η επόμενη συνάντηση/συνέλευση της «Πρωτοβουλίας για ένα Πολύμορφο Κίνημα στην Ψυχική Υγεία», θα γίνει την Παρασκευή, 6 Μαρτίου 2020, ώρα 19.30, στον χώρο της οδού Μπόταση 11 (1ος όροφος), κοντά στην πλ. Κάνιγγος.  

Μεταξύ των θεμάτων που θα συζητηθούν:  

-ενημέρωση από τις τρέχουσες εξελίξεις στον χώρο της ψυχικής υγείας (δημόσιο, ΜΚΟ κλπ)

-τα σχετικά με την αναζήτηση χώρου -ενημέρωση/συζήτηση για τις δραστηριότητες των  διαφόρων υποομάδων της Πρωτοβουλίας ‘Ψ’

-προτάσεις/προετοιμασία για τις επόμενες «εκπαιδευτικές συναντήσεις» της Πρωτοβουλίας.

και ό,τι άλλο προκύψει.


ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

Η επόμενη «εκπαιδευτική συνάντηση» της Πρωτοβουλίας ‘Ψ’, την Παρασκευή, 31 Γενάρη 2020, στις 19.30

Η επόμενη «εκπαιδευτική συνάντηση» της «Πρωτοβουλίας για ένα Πολύμορφο Κίνημα στην Ψυχική Υγεία», θα γίνει την Παρασκευή 31/1/2020, ώρα 19.30, στο χώρο της “Παναρκαδικής”, οδός Τζωρτζ 9 (κοντά στην πλ. Κάνιγγος), με θέμα:

«Ο ρόλος των ΜΚΟ στην Ψυχική Υγεία και στο προσφυγικό».

-Είναι «μη κυβερνητικές», ή κρατικοδίαιτες ; «Μη κερδοσκοπικές», ή ποικιλοτρόπως κερδοφόρες για τα αφεντικά τους;

-έχουν σχέση με την όποια «καινοτομία» που επικαλούνται, ή απλώς με εκμοντερνισμένες παλαιολιθικές πρακτικές;

-εκφράζουν την «κοινωνία των πολιτών», όπως αυτοδιαφημίζονται, ή αποτελούν κρατικά εργαλεία, αφενός, ελέγχου, διαχείρισης και χειραγώγησης των πιο αδύναμων και «κοινωνικά απόβλητων» ομάδων και αφετέρου, ιδιωτικοποίησης της Υγείας και της Πρόνοιας και ανεξέλεγκτης καταστρατήγησης των εργασιακών δικαιωμάτων;

Προάγοντας τον «εθελοντισμό» (απλήρωτη εργασία), αλλά και, σε όλο πιο ευρεία έκταση, πρακτικές επιτήρησης και ελέγχου του προσωπικού, (με κάμερες) και των «ωφελουμένων» (εκτός από κάμερες και με ποικίλα άλλα με ηλεκτρονικά μέσα). Την ίδια στιγμή που επιχειρούν σε καταστάσεις κρίσης μετατρέποντας τον πόνο και το θάνατο σε θέαμα και, στο τέλος τέλος, σε κεφάλαιο…

Θα γίνουν εισηγητικές παρεμβάσεις από μέλη της Πρωτοβουλίας ‘Ψ’, καθώς και τοποθετήσεις από μέλη του ΣΒΕΜΚΟ στα πλαίσια της συζήτησης που θ΄ ακολουθήσει.

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ ‘Ψ’: ΑΠΟΚΑΛΥΠΤΙΚΟ ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΜΚΟ «ΑΝΙΜΑ»

Το δικαστήριο, που έγινε πριν μερικές μέρες, για να εκδικάσει την αγωγή κατά της ΜΚΟ «ΑΝΙΜΑ» από την ψυχολόγο Ε.Γ, για την καταχρηστική και εκδικητική απόλυσή της από την εν λόγω ΜΚΟ, ήταν μια ευκαιρία να βγουν σε δημόσια ακρόαση, χωρίς τον κίνδυνο του συνήθους χαρακτηρισμού τους ως «κακόβουλων συκοφαντιών», τα άκρως ιδρυματικά τεκταινόμενα μέσα στην πλειονότητα των δομών ψυχικής υγείας των ΜΚΟ (χωρίς, φυσικά, να εξαιρούνται αυτές του δημοσίου).

Επικεντρώνουμε εδώ στις κρατικοδίαιτες ΜΚΟ, όχι μόνο με αφορμή την εκδικαζόμενη υπόθεση σχετικά με την «ΑΝΙΜΑ» αλλά και επειδή, γενικά, όλες «το παίζουν» καινοτόμες, ότι προάγουν το καινούργιο, το «νέο», ενώ, στην πραγματικότητα, αναπαράγουν ό,τι πιο «παλιό», ό,τι πιο παλινδρομικό. Στην περίπτωσή μας, για παράδειγμα, βαυκαλίζονται και αυτοδιαφημίζονται ως εισαγωγείς πρωτοποριακών προσεγγίσεων, όπως η drug free (χωρίς ψυχοφάρμακα) ψυχιατρική, αλλά με τον πιο ανεύθυνο και συχνά επιζήμιο για τους άμεσα ενδιαφερόμενους τρόπο, μεταλλάσσοντας αυτές τις εναλλακτικές και πρωτοποριακές προσεγγίσεις στο αντίθετό τους.

Όπως πρόκυψε από τις μαρτυρικές καταθέσεις, στο οικοτροφείο της ΑΝΙΜΑ «υπήρχε» ψυχίατρος «εκ του μακρόθεν», έως καθόλου. Δεν είναι γιατί επενδύουμε σε κάποιον απόλυτο και εκ των ουκ άνευ ρόλο του ψυχιάτρου, αλλά, με δεδομένη την έλλειψη σχετικής εκπαίδευσης και εμπειρίας των άλλων μελών της θεραπευτικής ομάδας, είναι αδιανόητο να γίνονται συνταγογραφήσεις χωρίς ο ψυχίατρος να έχει άμεση (πόσο μάλλον τακτική) επαφή με το άτομο για το οποίο συνταγογραφεί.

Το αποτέλεσμα ήταν να επαφίεται, τελικά, η πραγματική δοσολογία, και η εν γένει διαχείριση της φαρμακοθεραπείας, στην ψυχολόγο υπεύθυνη του οικοτροφείου. Μερικοί από τους ενοίκους του οικοτροφείου «απορρυθμίστηκαν» πλήρως, κάποιοι είχαν πολύ κακή έκβαση, με αποτέλεσμα νοσηλείες στο ψυχιατρείο, με περιρρέοντες τους συνήθεις στις ΜΚΟ χαρακτηρισμούς, που συνοδεύουν αυτές τις περιπτώσεις (με τις πιο πολύπλοκες ανάγκες, που δεν υπ-ακούνε στους επιβαλλόμενους πειθαρχικούς κανόνες κλπ), ως των «μη κατάλληλων» για οικοτροφείο. Ή στον πλήρη αρνητισμό για λήψη τροφής κλπ, με τραγικές συνέπειες. Προφανώς, η drug free προσέγγιση δεν έχει καμιά σχέση με αυτές τις ανεύθυνες πρακτικές.

Η άλλη πλευρά των «καινοτόμων» πρακτικών στην ΑΝΙΜΑ, είναι, φυσικά, η συνήθης στις στεγαστικές δομές των ΜΚΟ «ελεγχόμενη έξοδος», η «κλειδωμένη πόρτα». Στην ίδια την ακροαματική διαδικασία αναφέρθηκε, από τη πλευρά των μαρτύρα που είχε στείλει η ΜΚΟ – όπως, άλλωστε, και για το ζήτημα του ψυχιάτρου που προαναφέρθηκε – ότι η έξοδος ενοίκου είναι συνυφασμένη με το «φύλλο εξόδου»: για να βγει ένας ένοικος, υπογράφει ένα έντυπο, στο οποίο αναγράφονται τα στοιχεία του, πού πάει και πότε θα γυρίσει. Υπογράφει και ο υπεύθυνος βάρδιας. Με αυτό το έντυπο, υποτίθεται ότι ο ένοικος αναλαμβάνει την ευθύνη για ό,τι τυχόν του συμβεί έξω… Το ίδιο έντυπο υπογράφει και συνοδός, αν υπάρχει. Κάποιοι από τους ενοίκους είναι αναγκασμένοι να βγαίνουν εσαεί έξω μόνο με συνοδεία. Πιο ιδρυματική, ασυλική, αλλά «εκμοντερνισμένη» (με υπογραφές κλπ) πρακτική, δύσκολα μπορεί κανείς να φανταστεί. Αυτό ήταν, άλλωστε, και ένα από τα σημεία αιχμής των αντιπαραθέσεων που συνάντησε και είχε η Ε.Γ. στο οικοτροφείο αυτό. Και δεν αναφερόμαστε σε άτομα (ελάχιστα) που μπορεί, πχ, να είχαν πρόβλημα άνοιας κλπ, αλλά στην μεγάλη πλειονότητα των αποκαλούμενων «λειτουργικών» ατόμων. Ηταν με την έλευσή της εκεί που έγινε αγώνας να είναι η «πόρτα πραγματικά, και όχι μόνο στα λόγια, ανοιχτή» – να γίνει, δηλαδή, αποδεκτός, ως λειτουργία της δομής, ο χαρακτήρα της ως «υποστηριζόμενης κατοικίας», ένα μεταβατικό στάδιο προς την «κανονική κατοικία» (πάντα με την εκάστοτε αναγκαία στήριξη). Ηταν η δική της, καθημερινή παρέμβαση που είχε ως αποτέλεσμα το «φύλλο εξόδου» να ατονήσει (χωρίς ποτέ επίσημα να καταργηθεί). Ηταν ένας διαρκής αγώνας, με ποικίλες υπονομεύσεις, ανά βάρδια κλπ, καθώς δεν είχε την επίσημη στήριξη «άνωθεν» ως εγκαθίδρυση της λειτουργίας του οικοτροφείου με «ανοιχτή πόρτα». Για να καταλήξει και πάλι το οικοτροφείο (που μετακόμισε από το Κορυδαλλό στο Μενίδι) μετά την απόλυσή της Ε.Γ. στην «κλειδωμένη πόρτα» και στην πλήρη επαναφορά του «φύλλου εξόδου».

Η Ε.Γ. απολύθηκε γιατί δεν ταίριαζε με την «χημεία» αυτού του νεοϊδρυματικού μοντέλου. Απολύθηκε γιατί ήθελε να εισάγει πραγματικές θεραπευτικές σχέσεις, ουσιαστικής κοινωνικής επανένταξης και χειραφέτησης.

Αναμένοντας την απόφαση του δικαστηρίου (που και σ΄ αυτές τις περιπτώσεις, καθυστερεί πολύ), ένα μόνο πράγμα εν κατακλείδι : η ΑΝΙΜΑ δεν είναι παρά μια ανάγλυφη έκφραση των «μικρών ασύλων μέσα στην κοινότητα», τα οποία συνιστούν την πεμπτουσία της ελληνικής «ψυχιατρικής μεταρρύθμισης», που, όπως γνωρίζουμε, δεν ήταν παρά μια μεταστέγαση από το «μεγάλο άσυλο» (το ψυχιατρείο), στα «μικρά άσυλα» (ξενώνες, οικοτροφεία κλπ).

Η ΑΝΙΜΑ είναι η «ψυχή» όλων των ΜΚΟ, «μιλά» για όλες.

25/1/2020

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

ΚΑΛΕΣΜΑ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΤΗΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ ‘Ψ’: ΣΤΗΝ ΕΥΕΛΠΙΔΩΝ ΤΗΝ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 10/01, 09:00Π.Μ., ΚΤΗΡΙΟ 9, ΑΙΘ.10

Μία νέα καταγγελία για απόλυση από ΜΚΟ – και, συγκεκριμένα, για την εκδικητική απόλυση της ψυχολόγου Εύας Γεμενετζή από τη ΜΚΟ «ΑΝΙΜΑ» – έρχεται για άλλη μία φορά να αποδείξει ότι οι ιδιωτικοποιημένες εργασιακές σχέσεις στην ψυχική υγεία και η επισφαλής θέση των εργαζομένων είναι αλληλένδετες με την παραβίαση θεμελιωδών δικαιωμάτων των ψυχικά πασχόντων και με τη διαιώνιση των ασυλικών πρακτικών. Δεν είναι τυχαίο ότι, σύμφωνα με παλαιότερο κάλεσμα του Σ.Ε.Ψ.Α.Ε.Κ.Ο. (Σωματείου Εργαζόμενων σε φορείς Ψυχικά Ασθενών και Ευαίσθητων Κοινωνικά Ομάδων), η «ΑΝΙΜΑ» συγκαταλεγόταν στους φορείς για τους οποίους «εργαζόμενοι καταγγέλλουν διοικήσεις ότι πιέζουν, εκβιάζουν, τρομοκρατούν, ακόμα και απολύουν εργαζομένους που άσκησαν το νόμιμο δικαίωμά τους να κάνουν επίσχεση». Επιπλέον, πρόσφατα, τον Ιούνιο του 2019, η ίδια ΜΚΟ δέχτηκε καταγγελία από σύλλογο οικογενειών για την ψυχική υγεία αναφορικά με τις συνθήκες διαβίωσης των ενοίκων της στεγαστικής δομής της. 

Η στεγαστική δομή της ΜΚΟ «ΑΝΙΜΑ», η οποία θεωρητικά καλείται να προωθήσει την ψυχοκοινωνική αποκατάσταση πρώην έγκλειστων σε ψυχιατρικά ιδρύματα, αντιμετωπίζοντάς τους/τις ως υποκείμενα με πλήρη δικαιώματα, κάθε άλλο παρά επιτελεί το αποκαταστασιακό της έργο, εφόσον λειτουργεί σε ένα κανονιστικό πλαίσιο απαγορεύσεων και «ανταμοιβών», που χρονιοποιούν και ακυρώνουν τους/τις ενοίκους, χωρίς να τους/τις συμπεριλαμβάνει σε μικρές και μεγάλες αποφάσεις. Κατά την εκπλήρωση των επιστημονικών και θεραπευτικών της καθηκόντων, η Ε. Γεμενετζή δεν έπαψε να υπερασπίζεται τα δικαιώματα των ενοίκων και να αγωνίζεται ενάντια στην παθητικοποίησή τους, με αποτέλεσμα να στοχοποιηθεί από τη διοίκηση της ΜΚΟ. Η απόλυσή της δεν συνδέθηκε ούτε προσχηματικά με τυπικές παραλείψεις, αλλά ρητά και ευθέως με την επιλογή μίας χειραφετητικής θεραπευτικής προσέγγισης, η οποία αντιστέκεται στον πειθαρχικό έλεγχο, στις τιμωρητικές πρακτικές και στην έλλειψη σεβασμού απέναντι στους/στις ενοίκους. Είναι τουλάχιστον προκλητικό από μέρους της διοίκησης ότι μετά από 3,5 σχεδόν χρόνια απασχόλησης της Ε. Γεμενετζή στην εν λόγω στεγαστική δομή, αναφέρθηκε ως «βάσιμος λόγος» απόλυσής της η «Ανικανότητα κατά την εκτέλεση της εργασίας». 

Για άλλη μια φορά, λοιπόν, προκύπτει ότι ο αγώνας για την υπεράσπιση ακόμα και των στοιχειωδών δικαιωμάτων είναι κοινός για εργαζόμενους/ες και εξυπηρετούμενους/ες. Δεν είναι, άλλωστε, τυχαίο ότι και σε αυτήν την περίπτωση εκφράστηκε έμπρακτα η αλληλεγγύη ενοίκων της στεγαστικής δομής της ΜΚΟ «ΑΝΙΜΑ» προς την Ε. Γεμενετζή.

Την Παρασκευή 10 Ιανουαρίου 2020 στην Ευελπίδων (09:00 π.μ., Κτήριο 9 Αίθουσα 10) εκδικάζεται η αγωγή της Ε. Γεμενετζή κατά της ΜΚΟ «ΑΝΙΜΑ» με αιτήματα την αναγνώριση της ακυρότητας της απόλυσης και την αποκατάσταση της ηθικής της βλάβης.

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

Πρωτοβουλία ‘Ψ’ & ΣΒΕΜΚΟ – ΜΚΟ : Μη Κυβερνητικές (Κρατικοδίαιτες), Μη Κερδοσκοπικές (Κερδοφόρες) Οργανώσεις

Νέες καταγγελίες για απολύσεις από ΜΚΟ έρχονται για άλλη μία φορά να αποδείξουν ότι οι ιδιωτικοποιημένες εργασιακές σχέσεις στην ψυχική υγεία και η επισφαλής θέση των εργαζομένων είναι αλληλένδετες με την παραβίαση θεμελιωδών δικαιωμάτων των ψυχικά πασχόντων και με τη διαιώνιση των ασυλικών πρακτικών. Απολύσεις οι οποίες δεν συνδέονται ούτε προσχηματικά με τυπικές παραλείψεις των εργαζομένων, αλλά με μία θεραπευτική προσέγγιση η οποία αντιστέκεται στον πειθαρχικό έλεγχο, στις τιμωρητικές πρακτικές, στην παθητικοποίηση των ωφελουμένων και στην έλλειψη σεβασμού απέναντί τους. Η καταπληκτική βιτρίνα του μη κερδοσκοπικού, βαθιά ανθρωπιστικού χαρακτήρα οργανώσεων όπως η «ΕΔΡΑ», η «ΑΝΙΜΑ» και το «Χαμόγελο του Παιδιού» σύντομα αποκαλύπτει τα αντίθετα κίνητρα.

Με μότο την «αλλαγή» και τον «ευρύ κοινωνικό αντίκτυπο», οι εργαζόμενοι/ες καλούνται να εργαστούν κάτω από άκρως επισφαλείς συνθήκες, με δοκιμαστικές περιόδους, περικοπές δικαιωμάτων, εξαντλητικά προγράμματα, υπερβολικές απαιτήσεις από μεριάς της εργοδοσίας και προς όλες τις κατευθύνσεις. Να αναλάβουν ευθύνες για θέσεις πέραν των γνωστικών τους αντικειμένων, να συμμετέχουν σε δράσεις των εταιριών εκτός του χρόνου εργασίας, να δημιουργήσουν «πρότζεκτ» και «εκδηλώσεις» και να «κατεβάσουν ιδέες», να εκπαιδεύσουν εθελοντές/ντριες και ασκούμενους/ες φοιτητές/τριες, να είναι υπεύθυνοι τμημάτων, να είναι γενικώς «πολυμίξερ».

Όλα αυτά συμβαίνουν σε συνθήκες τρομακτικής πίεσης χρόνου, παντελούς έλλειψης οργάνωσης, ψυχολογικού εκβιασμού και διαρκούς υποτίμησης των εργαζομένων, που φυσικά συγκαλύπτονται από τον μανδύα του εθελοντισμού. Το εν λόγω καθεστώς ευνοεί τις συνήθεις τακτικές που ακολουθεί η εκάστοτε διοίκηση· να απομονώνει, να ταπεινώνει και να ασκεί απειλές για απόλυση σε βάρος εργαζομένων που τολμούν να μιλήσουν ανοιχτά για όσα συμβαίνουν, ενώ ταυτόχρονα δημιουργεί ένα κλίμα συνεχούς φόβου στους/στις εργαζόμενους/ες και κλονίζει βαθιά την αίσθηση της αξιοπρέπειας τους.

Ταυτόχρονα, το κλίμα οικογενειοκρατίας που επικρατεί ως κουλτούρα στους φορείς, ασκεί μεγαλύτερη πίεση στους/στις εργαζομένους/ες που δεν είναι «δικοί τους» με αποτέλεσμα να καλλιεργείται ένα αφόρητο κλίμα καχυποψίας, εχθρότητας και φόβου μεταξύ του προσωπικού. Ακόμη και σε εποπτείες προσωπικού που πραγματοποιούνται από εξωτερικούς συνεργάτες, η διοίκηση φροντίζει να στέλνει «κάποιον έμπιστό της» ώστε να μπορεί να μεταφέρει όσα λέγονται, με αποτέλεσμα να μην υπάρχει κανένας χώρος ανακούφισης και συζήτησης των εργαζομένων.

Σε αυτά τα πλαίσια, στην «ΑΝΙΜΑ» και στο «Χαμόγελο του Παιδιού», οι εργαζόμενοι/ες είναι αναγκασμένοι/ες να δουλεύουν κάτω από κάμερες, οι οποίες καταγράφουν κάθε δραστηριότητά τους στο χώρο εργασίας και δημιουργούν ένα καθεστώς συνεχούς επιτήρησης και ελέγχου. Μάλιστα, οι υπεύθυνοι/ες με σκοπό να προλάβουν ή να καταστείλουν πιθανές αντιδράσεις από την πλευρά των εργαζομένων έχουν, τεχνηέντως, βαφτίσει «bonding» ή «αμεσότητα» μεταξύ των συναδέλφων την αλληλοεπιτήρηση και προωθούν την εν λόγω πρακτική ως τρόπο «σύσφιξης» των σχέσεων μεταξύ τους, αλλά και διευκόλυνσης της δουλειάς τους.

Κατά συνέπεια, εξυπηρετούμενοι/ες και προσωπικό μετατρέπονται σε υποχείρια των διοικητικών αποφάσεων και συμφερόντων, ενώ οι διοικητικές ανάγκες μεταφράζονται σε θεραπευτικούς στόχους. Δημιουργείται εύλογη καχυποψία ως προς τις «αγαθές προθέσεις», όταν το τοπίο είναι θολό ακόμα και σε σχέση με τα θεμελιώδη ζητήματα που αφορούν τους/τις ενοίκους, όπως τα οικονομικά τους, τη στιγμή που η παραμέληση και κακομεταχείριση των εξυπηρετούμενων είναι καθημερινό φαινόμενο.

Μερικά συγκεκριμένα παραδείγματα:

Σε εξέλιξη είναι η διαδικασία έφεσης που άσκησε η ΜΚΟ «ΕΔΡΑ» ενάντια στην πρωτόδικη απόφαση η οποία και δικαίωσε τον Γ.Ε. ως προς το παράνομο της απόλυσής του. H διοίκηση επέλεξε να ζητήσει αναβολή εκδίκασης της Έφεσης που είχε οριστεί τον Φεβρουάριο του 2019 ασκώντας μία πολιτική «φθοράς» ηθικά και οικονομικά του εργαζoμένου. Η ΜΚΟ αυτή είχε εφαρμόσει την τιμωρητική και ενάντια στα ανθρώπινα δικαιώματα πρακτική να στερήσει έξοδο από ένοικο στεγαστικής δομής, επειδή χρωστούσε 2 ευρώ σε συνένοικό του. Πρακτική για την οποία ο Γ.Ε. είχε εκφράσει την έντονη διαφωνία του και η «Ειδική Επιτροπή Ελέγχου Προστασίας των Δικαιωμάτων των Ατόμων με Ψυχιατρικές Διαταραχές» του Υπουργείου Υγείας γνωμοδότησε ότι «ο περιορισμός της ελευθερίας ενός ανθρώπου δεν συνάδει με τις αρχές της ψυχοκοινωνικής αποκατάστασης και το πλαίσιο λειτουργίας μιας ανοιχτής δομής στην κοινότητα». Αντί, λοιπόν, η διοίκηση της ΜΚΟ να θέσει ένα ερώτημα ως προς τον ίδιο τον τρόπο λειτουργίας της, επιμένει να αποφασίζει με εκδικητικά κίνητρα. Και πώς να μην το κάνει, όταν απαρτίζεται από άτομα πρώτου βαθμού συγγένειας και όταν αυτά τα πρόσωπα στην εν λόγω ΜΚΟ είναι και διοίκηση και εργαζόμενοι ταυτόχρονα, με αποτέλεσμα να προκύπτει το παράδοξο να έχει απολυθεί ο Γ.Ε. από συναδέλφους του!

Την Παρασκευή 10 Ιανουαρίου 2020 εκδικάζεται η αγωγή της Ε.Γ. κατά της ΜΚΟ «ΑΝΙΜΑ» με αίτημα να αναγνωριστεί η ακυρότητα της απόλυσής της. Η στεγαστική δομή της εν λόγω ΜΚΟ λειτουργεί σε ένα κανονιστικό πλαίσιο απαγορεύσεων και «ανταμοιβών», που χρονιοποιούν και ακυρώνουν τους/τις ενοίκους, χωρίς να τους/τις συμπεριλαμβάνει σε μικρές και μεγάλες αποφάσεις, ενώ απολύει εκδικητικά όποιον υιοθετεί μία χειραφετητική προσέγγιση και προσπαθεί να διανοίξει χώρους αυτοπροσδιορισμού τους. Δεν είναι τυχαίο ότι, σύμφωνα με παλαιότερο κάλεσμα του Σ.Ε.Ψ.Α.Ε.Κ.Ο. (Σωματείου Εργαζόμενων σε φορείς Ψυχικά Ασθενών και Ευαίσθητων Κοινωνικά Ομάδων), η «ΑΝΙΜΑ» (καθώς και η «ΕΔΡΑ») συγκαταλεγόταν στους φορείς για τους οποίους «εργαζόμενοι καταγγέλλουν διοικήσεις ότι πιέζουν, εκβιάζουν, τρομοκρατούν, ακόμα και απολύουν εργαζομένους που άσκησαν το νόμιμο δικαίωμά τους να κάνουν επίσχεση». Επιπλέον, πρόσφατα, τον Ιούνιο του 2019, η ίδια ΜΚΟ δέχτηκε καταγγελία από σύλλογο οικογενειών για την ψυχική υγεία αναφορικά με τις συνθήκες διαβίωσης των ενοίκων της στεγαστικής δομής της.

Στο «Χαμόγελο του Παιδιού», οι εργαζόμενοι/ες, από την πρώτη στιγμή και παράλληλα με τη συναφθείσα σύμβαση εργασίας τους με τον Σύλλογο, λαμβάνουν γνώση των υποχρεώσεων τους μέσω ενός εγγράφου που τους διανέμεται και τιτλοφορείται ως Κώδικας Δεοντολογίας Εργαζόμενων στον Σύλλογο «Το Χαμόγελο του Παιδιού». Πρόκειται για έγγραφο το οποίο στην ουσία καλύπτει και εξυπηρετεί την εργοδοτική ασυδοσία και τις πολλαπλές αυθαιρεσίες σε βάρος των εργαζόμενων σε αυτόν. Ένα έγγραφο το οποίο κάνει εμφανές ότι οι εργαζόμενοι/ες αντιμετωπίζονται όχι ως υποκείμενα που εργάζονται για τον Σύλλογο αλλά ως αντικείμενα που «ανήκουν» στον Σύλλογο και οφείλουν να δρουν σύμφωνα με τις υποδείξεις του Συλλόγου, τόσο εντός όσο και εκτός του εργασιακού πλαισίου.

Την ίδια στιγμή, υπάρχουν καταγγελίες για ΑμΚΕ στην Αθήνα που κάνει προτάσεις για την εφαρμογή «έξυπνων» τεχνολογιών και, έτσι, έρχεται να προσδώσει «επιστημονικό» επίχρισμα στην επιτήρηση των ωφελουμένων, υπονομεύοντας και υποκαθιστώντας τη δημιουργία χειραφετητικών ανθρώπινων σχέσεων. «Καινοτόμα» προγράμματα που παρακολουθούν τη δραστηριότητα των «εξυπηρετουμένων» σε στεγαστικές δομές με στόχο την «βελτίωση των υπηρεσιών». Η τεχνολογία έρχεται να επισφραγίσει την ακραία παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των ληπτών υπηρεσιών αλλά και των εργαζομένων.

Για άλλη μια φορά αποδεικνύεται ότι ο αγώνας για την υπεράσπιση ακόμα και των στοιχειωδών δικαιωμάτων είναι κοινός για εργαζόμενους/ες και εξυπηρετούμενους/ες και υπό αυτές τις συνθήκες μόνο να σωπαίνουμε δεν μπορούμε και να διατηρούμε ψεύτικα χαμόγελα προσποιούμενοι/ες ότι είναι όλα καλά. ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΟΛΑ ΚΑΛΑ!!

ΝΑ ΜΑΣ ΒΡΟΥΝ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΤΟΥΣ ΟΛΟ ΚΑΙ ΠΙΟ ΑΠΟΦΑΣΙΣΜΕΝΟΥΣ/ΕΣ

ΝΑ ΑΝΤΙΣΤΑΘΟΥΜΕ ΣΥΛΛΟΓΙΚΑ ΚΑΙ ΠΟΛΥΜΟΡΦΑ

.

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

ΣΒΕΜΚΟ (ΣΩΜΑΤΕΙΟ ΒΑΣΗΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΣΤΙΣ ΜΚΟ)