“Νίκολα Τέσλα – ο Άνθρωπος από το Μέλλον” | Ψηφιακή ξενάγηση απ’ το «Μουσείο Κοτσανά Αρχαίας Ελληνικής Τεχνολογίας»

Η αλήθεια είναι ότι όσο κι αν το ήθελα, δεν κατάφερα τελικά να πάω σ’ αυτή την έκθεση, όπως σας έγραφα εδώ. Παρά τις προθέσεις μου, οι καθημερινές υποχρεώσεις της ζωής, συχνά βάζουν εμπόδια. Το ίδιο θα συμβαίνει και με ‘σας, άλλωστε.

Κι έτσι χαίρομαι που υπάρχει πλέον η δυνατότητα της ψηφιακής ξενάγησης, που μερίμνησε το Μουσείο Κοτσανά, ώστε να μπορούμε να δούμε τα εκθέματα, έστω κι έτσι.

Αυτή την περίοδο, που αναγκαστικά μένουμε σπίτι αρκετές ώρες, μπορούμε τουλάχιστον να δώσουμε στον εαυτό μας την ευκαιρία ν’ ασχοληθεί με κάτι διαφορετικό, να μάθουμε κάτι καινούριο και να περάσουμε γενικότερα χρόνο χωρίς να τσεκάρουμε συνεχώς τα νεότερα στα δελτία ειδήσεων σχετικά με την εξάπλωση του κοροναϊού. Σ’ αυτό το πλαίσιο εντάσσεται κι η σημερινή μου πρόταση.

Ο Τέσλα εξάλλου, μ’ έχει απασχολήσει κι άλλες φορές στο παρελθόν σαν προσωπικότητα και λόγω του έργου του κι απασχολεί κι άλλους, πολλούς ανθρώπους, ανά τον κόσμο.

Μπορείτε λοιπόν, αν ανήκετε κι εσείς σ’ αυτούς, να συμβουλευτείτε και τις αναρτήσεις με την ετικέτα του ονόματός του που υπάρχουν στο blog και να κανονίσετε να δείτε την ξενάγηση μαζί με φίλες, φίλους σας την ίδια ώρα, σα να είχατε βγει μαζί γι’ αυτό τον σκοπό. Σα να είχατε πάει παρέα στο Μουσείο και να τη σχολιάσετε.

Γιατί είναι σημαντικό να μη χάνετε η σύνδεσή μας με τους σημαντικούς ανθρώπους της ζωής μας, ακόμη και σε τέτοιες συνθήκες. Έγραφα άλλωστε κάποτε εδώ κι εδώ περισσότερα, για το τι σημαίνει να είμαστε συνδεδεμένοι, πόσο εξαρτάται η ευδαιμονία μας απ’ την αλληλεγγύη και πόσο σημαντικό είναι παράλληλα για τον ψυχισμό μας. Να μην το ξεχνάμε.

Δεν απειλείται μόνο το σώμα μας, απειλείται κι η ψυχή μας με όσα βιώνουμε και χρειαζόμαστε οπωσδήποτε διεξόδους αποσυμπίεσης. Φροντίστε λοιπόν, ώστε να υπάρχουν κι αυτές.

Ότι σας βοηθάει ν’ αντέξετε, να το κάνετε. Να μην κερδίζει ο φόβος του παρόντος και των μελλούμενων. Είναι κι αυτός ένας μικρός καθημερινός στόχος. Και μάλιστα πολύ σημαντικός.-

«Συναντήσεις» με τον Τέσλα

Užice (φωτογραφία Νο 1: προσωπικό αρχείο)

Ταξιδεύοντας στη Σερβία (και γενικότερα στις πρώην Γιουγκοσλαβικές χώρες) η αλήθεια είναι ότι δεν είναι και τόσο απίθανο να βρεθεί κανείς μπροστά σε κάποια προτομή του Τέσλα. Αλίμονο άλλωστε αν δεν τον τιμούσαν εκεί όπου και γεννήθηκε. Αλλά τον Δεκέμβριο που μόλις πέρασε, συνειδητοποίησα την έκταση του “φαινομένου”, ταξιδεύοντας στη Δυτική κυρίως Σερβία, κοντά στα σύνορα επομένως με τη Βοσνία, σ’ ένα συγκεκριμένο δηλαδή, κομμάτι της χώρας.

Beograd (φωτογραφία Νο 2: προσωπικό αρχείο)

Γι’ αυτό σκέφτηκα να κάνω αυτή την φωτογραφική ας πούμε, ανάρτηση, σήμερα που είναι κι η επέτειος του θανάτου του (πέθανε στη Νέα Υόρκη, το 1943) και θα τη συμπληρώσω μ’ όσες πληροφορίες από άλλες γειτονικές χώρες, θυμάμαι. Για τον Τέσλα δε νομίζω πως χρειάζεται να σας γράψω τώρα κάτι. Γνωρίζουμε πια το έργο του, θεωρώ, στην Ελλάδα και σ’ αυτό συνέβαλαν οπωσδήποτε και τα βιβλία του Γιώργου Στάμκου. Εδώ πάντως υπάρχει μια σχετική ανάρτηση που μπορείτε να συμβουλευτείτε, αν θέλετε να μάθετε περισσότερα ή αν οι πληροφορίες στο μυαλό σας είναι αποσπασματικές.

Küstendorf (φωτογραφία Νο 3: προσωπικό αρχείο)

Στο Βελιγράδι, το 2018, είχα ήδη τραβήξει μεταξύ άλλων τη φωτογραφία No 2 που βλέπετε παραπάνω, στο Μουσείο που είναι αφιερωμένο σε κείνον. Αυτή τη φορά πάντως, η πρώτη μας “συνάντηση” (αν εξαιρέσω τα χαρτονομίσματα των 100 δηναρίων που έχουν τη μορφή του), έγινε στο χωριό Κούστεντορφ (η σχετική ανάρτηση για το Küstendorf , είναι αυτή) του Εμίρ Κουστουρίτσα, όπου φυσικά και υπάρχει η οδός Νίκολα Τέσλα (φωτογραφία Νο 3).

Užice (φωτογραφία Νο 4: προσωπικό αρχείο)

Η δεύτερη, ήταν στην πόλη Ούζιτσε (Užice), έξω απ’ το υδροηλεκτρικό εργοστάσιο της περιοχής (φωτογραφία Νο 7), το πρώτο μάλιστα στη Σερβία, που κατασκευάστηκε με τις αρχές του Τέσλα για το εναλλασσόμενο ρεύμα. Πρόκειται για ένα πολύ όμορφο σημείο για βόλτα, απόλυτα προσβάσιμο ακόμη και σε άτομα με ειδικές ανάγκες, μιας και ο γυάλινος ανελκυστήρας του (φωτογραφία Νο 1) κατεβάζει τους επισκέπτες ως τις όχθες του ποταμού ή τους ανεβάζει αντίστοιχα στη γέφυρα απ’ όπου έχει κάποια/ος/ο τη δυνατότητα να δει μια πανοραμική άποψη της πόλης στη σκιά του τοπικού κάστρου και βέβαια την προτομή του Τέσλα απ’ την άλλη πλευρά (φωτογραφία Νο 4), έξω απ’ το εργοστάσιο που λειτουργεί ακόμη.

Višegrad (φωτογραφία Νο 5: προσωπικό αρχείο)

Η τρίτη ήταν στο έδαφος της Βοσνίας, δηλαδή στο Βίσεγκραντ (γνωστό μας απ’ το λογοτεχνικό έργο “Το γεφύρι του Δρίνου) έξω από ένα σχολείο (φωτογραφία Νο 5) καθόλου τυχαίο, αλλά άλλη φορά θα τα πούμε αυτά κι η τέταρτη στο Άντριτσγκραντ (φωτογραφία Νο 6), στην πόλη δηλαδή που είναι αφιερωμένη στον Ίβο Άντριτς που σχεδίασε ναι, πάλι, ο Εμίρ Κουστουρίτσα. Εφοσον έχει βραβευτεί για το σχεδιασμό του Κούστεντορφ, καλά κάνει κι αξιοποιεί κι αυτό το ταλέντο του.

Andrićgrad (φωτογραφία Νο 6: προσωπικό αρχείο)

Θα σας γράψω και για τις δύο πόλεις, κάποια στιγμή, ελπίζω σύντομα, μερικά πράγματα. Για την ώρα πάντως κρατήστε στο μυαλό σας ότι Βίσεγκραντ (Višegrad) και Άντριτσγκραντ (Andrićgrad), απέχουν μόλις μερικά ..λεπτά μεταξύ τους. Μπαίνοντας στο πρώτο, παίρνεις ένα μικρό δρόμο κι αμέσως φτάνεις στο δεύτερο. Τόσο απλά.

Užice (φωτογραφία Νο 1: προσωπικό αρχείο)

Για να επιστρέψω όμως στον Τέσλα και να κλείσω την ανάρτηση αυτή, θ’ αναφέρω πως πέρυσι το καλοκαίρι στην Κροατία, πέρασα πολύ κοντά από το Posedarje, αλλά δεν είχα τα χρονικά περιθώρια να επισκεφτώ τη γενέτειρά του. Που ξέρετε όμως; Μπορεί στο μέλλον. Κάτι μου λέει, πως θα τον “συναντήσω” κι άλλες φορές ακόμη.-

.

.

.

*Όλες οι φωτογραφίες τραβήχτηκαν από μένα κι έχουν ανέβει στους προσωπικούς μου λογαριασμούς σε instagram και flickr.

Νίκολα Τέσλα: Ο Άνθρωπος από το Μέλλον: Έκθεση, ως τις 31/1/2020, στο «Μουσείο Αρχαίας Ελληνικής Τεχνολογίας Κοτσανά»

Δεν γινόταν να μην γράψω δυο λόγια γι’ αυτή την έκθεση που εγκαινιάστηκε την 1η του Οκτώβρη κι αφορά το Νίκολα Τέσλα, απ’ τη στιγμή που εδώ υπάρχει ολόκληρη ανάρτηση για το Μουσείο που είναι αφιερωμένο σε κείνον, στο Βελιγράδι.

Είναι απ’ τις προσωπικότητες και τους επιστήμονες που μ’ ενδιαφέρει η ζωή και το έργο τους κι έτσι σκοπεύω να την επισκεφτώ και τότε θα μοιραστώ μαζί σας τις εντυπώσεις μου.

Στον ιστότοπο του «Μουσείου Αρχαίας Ελληνικής Τεχνολογίας Κώστα Κοτσανά», θα βρείτε εσείς εντωμεταξύ, όλες τις χρήσιμες πληροφορίες και αν θέλετε να μάθετε περισσότερα για κείνον, μπορείτε φυσικά ν’ αναζητήσετε και τα βιβλία του Γιώργου Στάμκου.

.

.

“Άγνωστη Σερβία”: Παρουσίαση του βιβλίου του Γιώργου Στάμκου και της Μίλιτσα Κοσάνοβιτς

Σ’ ένα απ’ τα ράφια του σπιτιού μου υπάρχει εδώ και πολλά χρόνια, ένα μπουκάλι σλίβοβιτσα μ’ ένα σκούρο καφέ ξύλινο σταυρό μέσα. Όχι αγορασμένο σαν αυτά που μπορείτε να βρείτε κι εσείς πια, αλλά δώρο μοναχών ορθόδοξης Σέβρικης εκκλησίας απ’ την περιοχή Štrpce του Κοσόβου. Ένα μπουκάλι με ..«αγιασμένο» ρακί από δαμάσκηνα δηλαδή, δικής τους παραγωγής, σαν παλιό χρέος που περιμένει υπομονετικά την εξόφλησή του. Δεν ανοίχτηκε ποτέ κι η στάθμη του κατεβαίνει όσο περνάει ο καιρός, αλλά οι ιστορίες που πρέπει να ειπωθούν γύρω απ’ αυτό όλο και πληθαίνουν.

Το σκεφτόμουν πέρυσι το καλοκαίρι στο Novi Sad καθισμένη στις όχθες του Δούναβη κοντά στην βομβαρδισμένη γέφυρα κοιτώντας προς το επιβλητικό κάστρο Petrovaradin. Το σκεφτόμουν όταν συναντήθηκα με μια ηλικιωμένη κυρία στο φρούριο Kalemegdan στο Βελιγράδι, αλλά και βλέποντας στο ίντερνετ πολλά επεισόδια απ’ το Balkan Express επιστρέφοντας στην Ελλάδα.

Κι επειδή τα χρέη πρέπει να εξοφλούνται κι εγώ ήδη γράφω κάνοντας παράλληλα την έρευνά μου για όλ’ αυτά τα μέρη, συμβουλευόμενη μεταξύ άλλων και το βιβλίο του Γιώργου Στάμκου και της Μίλιτσα Κοσάνοβιτς με τίτλο “Άγνωστη Σερβία” βρήκα καλή την ιδέα να σας το παρουσιάσω σήμερα.

Εκεί λοιπόν, στα κείμενα του Γιώργου Στάμκου γι’ αυτή τη χώρα που ζει τη δική της (Βαλκανική) «Άνοιξη» μέσα από διάφορες κινητοποιήσεις, αναφέρεται κι η φράση “ποίημα ανάμεσα στις δαμασκηνιές” που τόσο μου άρεσε. Δεν τις είδα ν’ ανθίζουν, αλλά τις φαντάστηκα μέσα από περιγραφές συγγραφέων σαν εκείνες του Ίβο Άντριτς. Είδα πολλά λουλούδια όμως κι ακόμη περισσότερα ηλιοτρόπια διασχίζοντας τη χώρα απ’ τη Niš ως το Βελιγράδι κι από ‘κει ως τα βόρεια σύνορά της. Και περπάτησα στις πόλεις της με τη ζωντανή κι άγρια ιστορία τους, όσο περισσότερο μπόρεσα.

Γι’ αυτή την ιστορία και για όσα δεν κατάφερα να δω εγώ, διάλεξα αυτό το βιβλίο. Για να ταξιδέψω κι άλλο μαζί του, νοερά τώρα πια μέχρι να ξαναβρεθώ σ’ αυτά τα μέρη και να γνωρίσω αυτό το λαό με τις τόσο ενδιαφέρουσες παραδόσεις του και τις διαφορετικές πεποιθήσεις του μέσα απ’ τις λέξεις δυο ανθρώπων που τον ξέρουν πολύ καλά. Ο Γιώργος Στάμκος γυρίζει τα Βαλκάνια σχεδόν τρεις δεκαετίες τώρα κι η Μίλιτσα Κοσάνοβιτς είναι γεννημένη στην Κροατία από Σέρβους γονείς. Μπορείτε να σκεφτείτε καλύτερους ξεναγούς;

Μ’ αρέσει άλλωστε να κοντράρομαι με τον ορθολογισμό μου κι ίσως γι’ αυτό αν και τόσο σκεπτικίστρια ως άνθρωπος, κατά καιρούς στα μυθιστορήματά μου να υπάρχουν και κάποια μεταφυσικά στοιχεία, να «περνάει» δηλαδή το μαγικό και το ανεξήγητο. Σέβομαι βαθιά τις διαφορετικές απ’ τις δικές μου απόψεις, προσωπικά δεν κατάφερα να νιώσω ποτέ την ενέργεια ορισμένων τόπων όσο δέος κι αν μου προκαλεί η φύση, αλλά πιστεύω πως σίγουρα πίσω απ’ τους μύθους και τα μυστήρια υπάρχουν αλήθειες που αξίζει να προσπαθήσουμε να κατανοήσουμε. Κι αν δεν βρίσκουμε την εξήγησή τους πάντα δε χάθηκε ο κόσμος. H φαντασία να ταξιδεύει…

Σας έγραφα μάλιστα στην ανάρτηση για το Μουσείο Νίκολα Τέσλα, πως αν δεν κατανοήσουμε το περιβάλλον απ’ το οποίο εκείνος προήλθε δεν θα μπορέσουμε και να τον “κρίνουμε” σωστά. Και το βιβλίο συμβάλλει και σ’ αυτό κι έτσι κατά τη γνώμη μου συμπληρώνεται σιγά-σιγά η μεγαλύτερη εικόνα. Μπαίνουν κάποια κομμάτια του παζλ στη θέση τους.

Στα κεφάλαια λοιπόν που έχει επιμεληθεί ο Γιώργος Στάμκος μαθαίνουμε για την ιστορία αλλά και για την πολύ ενδιαφέρουσα μυθολογία της περιοχής. Κατανοούμε την γεωπολιτική σημασία της Σερβίας και τον ρόλο που παίζει το Κόσοβο ως τόπος μνήμης και όχι μόνο, ακόμη και σήμερα φυσικά. Ξεκαθαρίζονται έτσι αρκετά τα στρατηγικά παιχνίδια που εξακολουθούν να παίζονται στα Βαλκάνια με τη Ρωσία αλλά και με την Αμερική.

Αλλά περιπλανιόμαστε μαζί του και σε χωριά της ενδοχώρας, γνωρίζοντας μέσα απ’ τις λέξεις του τις παραδοσιακές ασχολίες των κατοίκων τους και μαθαίνοντας τις συνήθειές τους. Βρήκα πολύ ενδιαφέρουσα την αναφορά του στην τεχνητή λίμνη Vlasina και στα “πλωτά νησιά” της, όπως άλλωστε κι όσα γράφει η Μίλιτσα Κοσάνοβιτς για την υπόγεια τοπιογραφία του Βελιγραδίου.

Έμαθα περισσότερα για το γνωστό Φεστιβάλ της Guca από κείνον και για το παράξενο χωριό του Εμίρ Κουστουρίτσα. Κι από κείνη πολλά για την εναλλακτικές θεραπείες (πολύ σημαντική η σύνδεση που κάνει με τους πολέμους, το εμπάργκο και τον οικονομικό παράγοντα) και για την παγανιστική Σερβία.

Μου άρεσε ακόμη που γράφοντας για τη δική της νοσταλγία είχε την ευαισθησία ν’ αναρωτηθεί «Τι να λείπει άραγε στους Αφρικανούς μετανάστες που καθημερινά προσπαθούν να επιβιώσουν ως μικροπωλητές;» και που εξήγησε στο ίδιο κεφάλαιο: «θα έλεγα ότι ζούμε στην εποχή της νοσταλγίας, γιατί ζούμε στην εποχή των μεταναστών και των προσφύγων, γιατί είμαστε μετανάστες οι ίδιοι ή τους συναντούμε συνεχώς, γιατί έχουν έρθει στη γειτονιά μας, στη χώρα μας..

Η εποχή της νοσταλγίας λοιπόν… Και για την Yugo-nostalgia γράφει πολλά ο Γιώργος Στάμκος. Έτσι εκτός απ’ τη Σερβία, μαθαίνετε και για τη Βοσνία (με μεγάλο ενδιαφέρον διάβασα όσα αφορούν τον Ίβο Άντριτς και την πόλη που νιώσαμε δική μας μέσα απ’ το βιβλίο του «Το γεφύρι του Δρίνου»), αλλά και για το Μαυροβούνιο, αφού και σ’ αυτές τις περιοχές ζουν Σέρβοι. Κι όχι μόνο. Θα καταλάβετε όταν το διαβάσετε τι εννοώ.

Οι πληροφορίες τους είναι διασταυρωμένες, αν κάτι δεν το έχουν εξακριβώσει οι ίδιοι αναφέρουν τίμια την πηγή τους (το μέτρησα αυτό) και παραθέτουν στο τέλος σχετική βιβλιογραφία. Σας προσφέρουν δηλαδή κάτι περισσότερο απ’ αυτό που υπόσχονται. Εγώ τουλάχιστον αυτό το εισέπραξα και το ομολογώ.

Γενικά είναι ένα βιβλίο που αξίζει να διαβάσετε είτε βρεθήκατε ποτέ σ’ αυτές τις χώρες, είτε πρόκειται να πάτε ή απλώς επειδή σας αρέσει να μαθαίνετε. Γιατί τις πληροφορίες του δεν θα τις βρείτε εύκολα στους τουριστικούς οδηγούς ή μέσω των γνωστών μηχανών αναζήτησης.

Όσες, όσοι είμαστε ταξιδιώτες άλλωστε δεν μένουμε ποτέ στην επιφάνεια και δεν μας αφορούν τα τετριμμένα. Ψάχνουμε το κάτι διαφορετικό, άσχετα απ’ το αν θα το ενστερνιστούμε ή θα το απορρίψουμε. Σημασία έχει πρώτα να το γνωρίσουμε. Και το βιβλίο αυτό εμένα μου έμαθε όσα ίσως θα μου έλεγαν οι ντόπιοι αν είχα ζήσει μαζί τους κάμποσες μέρες και νύχτες, σε σπίτια με αναμμένο τζάκι και καλή σλίβοβιτσα. Κι αυτό τα λέει όλα. –

.

*Η φωτογραφία του βιβλίου είναι από εδώ απ’ όπου μπορείτε να μάθετε περισσότερες πληροφορίες καθώς και το πώς μπορείτε να το προμηθευτείτε.

.

.

Βελιγράδι: Μουσείο Νίκολα Τέσλα

.

Μουσείο Τέσλα-είσοδος με κόσμο-α

.

Το να επισκέπτεται κάποια, κάποιος το Μουσείο Τέσλα στο Βελιγράδι, στο νούμερο 51 της οδού Krunska τη μέρα των γενεθλίων του μεγαλοφυή αυτού εφευρέτη κι επιστήμονα, έχει μια διαφορετική βαρύτητα.

Έτσι ένιωσα τουλάχιστον εγώ ανεβαίνοντας τη λευκή στριφογυριστή σκάλα εκείνη την Ιουλιανή μέρα, παρατηρώντας τη μεγάλη αφίσα στην πρόσοψη και το πλήθος κόσμου που βρισκόταν εκεί.

Πριν κάνω ένα βήμα στο εσωτερικό του μια ευγενέστατη κυρία με πληροφόρησε πως η είσοδος είναι δωρεάν σε άπταιστα αγγλικά και μου έδειξε μια προτομή του Τέσλα στην οποία είχαν ακουμπήσει ένα λευκό τριαντάφυλλο.

.

Μουσείο Τέσλα 3-α

.

Έμεινα για λίγο να την παρατηρώ, όσο στο μυαλό μου έπαιζαν τραγούδια του συγκροτήματος που πήρε τ’ όνομά του από κείνον που μας έδειξε τις δυνάμεις του ηλεκτρισμού.

Μας τις έδειξε όλες όμως; Όσα διάβασα στα βιβλία του Γιώργου Στάμκου και σε πλήθος άρθρων με έπεισαν πως κράτησε και πολλά μυστικά για τον εαυτό του και πώς να τον αδικήσουμε γι’ αυτό, με το FBI κι ένα σωρό άλλους στο κατόπι του; Ίσως γι’ αυτό απ’ το συγκεκριμένο Μουσείο πέρασαν όχι μόνο αθώοι επισκέπτες μα και πλήθος ..άλλοι όσο μαίνονταν ο άτυπος πόλεμος των μυστικών υπηρεσιών.

.

Μουσείο Τέσλα 19-α-η τσάντα του κτλ

.

Σοβιετικοί, Ιάπωνες και διάφοροι ακόμη που έψαχναν στις σημειώσεις του τις απαντήσεις σε θέματα τεράστια όπως η πρόκληση τεχνητών σεισμών, ο επηρεασμός του κλίματος (διαμέσου του ελέγχου του καιρού) και φυσικά προσπάθησαν μελετώντας τις να φτιάξουν κάποια απ’ τα υπερόπλα Τέσλα όπως την “ακτίνα θανάτου”.

Κάπως έτσι φτάσαμε να συζητάμε για τον “Σοβιετικό Τρυποκάρυδο”, για την “ομάδα 69”, για το μυστηριώδη σεισμό της Αυστραλίας το 1993, για την επίθεση στο μετρό του Τόκυο το 1995 την ευθύνη της οποίας ανέλαβαν οι ίδιοι Ιάπωνες “τουρίστες” (μέλη της θρησκευτικής αίρεσης Aum Shinrikyo) που επισκέπτονταν καθημερινά το Μουσείο τότε και προσπάθησαν να υποκλέψουν πολύτιμα έγγραφα του Σέρβου επιστήμονα.

.

Μουσείο Τέσλα 13-α-αντικείμενα και συσκευές

.

Σέρβου γράφω, αλλά έφερε με περηφάνια  την Αμερικανική υπηκοότητα και σήμερα η περιοχή που γεννήθηκε (το χωριό Smiljan δηλαδή) ανήκει στην Κροατία. Τότε η περιοχή αποτελούσε τμήμα της Vojna Krajina. Αλλά αυτά μπορείτε να τα διαβάσετε και μόνοι σας εδώ και στις πηγές που αναφέρω και μακάρι να το κάνετε για να μάθετε τις συνδιαλλαγές του με τον Thomas Edison, τον J. P. Morgan, το αν είχε όντως εμπλακεί στο Πείραμα της Φιλαδέλφειας, αν σχετιζόταν με την ανεξήγητη έκρηξη στην Τονγκούστα της Σιβηρίας ή όλ’ αυτά είναι συνωμοσιολογικές θεωρίες και πολλά ακόμη.

Ας σας μιλήσω καλύτερα εγώ για όσα είδα στο Μουσείο, ξέροντας απ’ την αρχή πως θα φανούν φτωχά όπως φτωχά φαίνονται σε κάποιους και τα εκθέματά του. Είναι όμως έτσι; Ποιος χώρος τάχα θα μπορούσε να “χωρέσει” τον μύθο του;

.

Μουσείο Τέσλα 9-κουστούμι-α

.

Τι θα μπορούσαμε να δούμε εκεί που να φτάνει για παράδειγμα σε μεγαλείο εκείνους τους κεραυνούς ύψους 40 μέτρων που δημιούργησε στο Κολοράντο Σπρινγκς; Και μόνο οι φωτογραφίες του ενώ κάθεται αμέριμνος και πάνω του μαίνεται ένα ηλεκτρισμένο χάος μοιραία μας έχουν στοιχειώσει.

Κι έτσι εμένα, όχι, το Μουσείο αυτό, που εγκαινιάστηκε στις 20 Οκτωβρίου του ‘55 (αλλά είναι οίκημα του 1927 σχεδιασμένο απ’ τον περίφημο αρχιτέκτονα Dragisa Brasovan κι απ’ το 2003 έχει καταχωρηθεί από την Unesco ως μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς), δεν μου φάνηκε καθόλου “λίγο”(το πωλητήριό του πάντως επιδέχεται βελτιώσεων). Μου είπαν κάποιοι πως πρέπει να δω οπωσδήποτε και το “άλλο” αλλά αφενός όσο έμεινα στην Κροατία δεν το επιδίωξα (την επόμενη φορά ίσως) και κυρίως οι γνώμες είναι υποκειμενικές κι οι συγκρίσεις περιττές.

.

Μουσείο Τέσλα 14-α-βραβεία κτλ

.

Περιπλανήθηκα λοιπόν μες το πολύβουο μελίσσι που είχε κατακλύσει το συγκεκριμένο χώρο στις 10 Ιουλίου (οι ξεναγήσεις πραγματοποιούνται από τις 9.45 π.μ. ως τις 20:00 και διαρκούν 45 λεπτά), δυσκολεύτηκα αρκετά ακόμη και να βγάλω τις φωτογραφίες που βλέπετε, αλλά απ’ την άλλη μπόρεσα να θαυμάσω πολλά εκθέματα.

Υπάρχουν φυσικά εκεί διάφορες εφευρέσεις του (σκεφτείτε πως είχε κατοχυρώσει περίπου 700 πατέντες όσο ζούσε), ρούχα του κι αντικείμενα καθημερινής χρήσης,  βιβλία, βραβεία, αποκόμματα εφημερίδων, φωτογραφίες, διαγράμματα, επιστολές, τεχνικά σχέδια κτλ.

.

Μουσείο Τέσλα 21α-περιοχή πειραμάτων

.

Πραγματοποιούνται και κάποια διαδραστικά πειράματα για το κοινό που εντυπωσιάζουν κατά τη διάρκεια της ξενάγησης που γίνεται στ’ αγγλικά και προβάλλεται και ένα σχετικό ταινιάκι.

Τα παιδιά, μου είπαν, εκστασιάζονται περισσότερο απ’ τους μεγάλους κατά τη διάρκεια αυτών των πειραμάτων, αλλά εγώ είδα μόνο ενθουσιώδεις ενήλικες να υποκλίνονται στα κόλπα του χρυσού ηλεκτρισμού.

Μπορεί να έτυχε, τι να σας πω; Ήταν καλό για μένα πάντως που η προσοχή στρεφόταν αλλού, γιατί μπόρεσα έτσι να σταθώ ολομόναχη μπροστά στην τεφροδόχο του ευφυέστατου επιστήμονα για λίγο…

.

Μουσείο Τέσλα 20α-τεφροδόχος

.

Βγαίνοντας απ’ το Μουσείο μετά από αρκετή ώρα και περπατώντας προς το παλιό σπίτι όπου έμενα στην Prote Mateje, λίγα μέτρα μόλις μακριά απ’ το Μουσείο δηλαδή κι ενώ άκουγα απ’ την εφεύρεσή του το ραδιόφωνο (μετά θάνατον αναγνωρίστηκε ως δική του) στ’ ακουστικά μου να είναι πρώτη είδηση στο δελτίο η επέτειος της γέννησής του, σκεφτόμουν όσα γράφονταν και γράφονται ακόμα για τους βομβαρδισμούς του ΝΑΤΟ στο Βελιγράδι την άνοιξη του 1999 όταν καταρρίφθηκε το αμερικανικό μαχητικό F-117 που βασιζόταν στην τεχνολογία Στελθ, για την υποτιθέμενη ασπίδα Τέσλα, τα κύματα Τέσλα κτλ.

Οι εν λόγω αναλύσεις, υποθέσεις κι εικασίες τροφοδοτούνται από μια σειρά τηλεγραφημάτων, όπως αυτό της 26ης Δεκεμβρίου του 1941, που είχε στείλει ο Τέσλα στον ανιψιό του Σάβα Κοσάνοβιτς και μπορείτε να το δείτε στο Μουσείο. Εκεί αναφερόταν στη δημιουργία ενός συστήματος άμυνας που θα μπορούσε να προστατεύσει την αγαπημένη του χώρα από κάθε είδους επίθεση.

.

Τέσλα-βιβλία

.

Αξιοποιήθηκε άραγε κάτι απ’ όλα αυτά τα σχέδια, τα έγγραφα, αναρωτιόμουν βλέποντας στις βιτρίνες των βιβλιοπωλείων να φιγουράρουν βιβλία για κείνον; Έγγραφα, που ας σημειωθεί παρέλαβε ο Κοσάνοβιτς μαζί με άλλα αντικείμενα μέσα σε πάμπολλα κιβώτια και βαλίτσες σχεδόν δέκα χρόνια μετά το θάνατο του θείου του κι αφού είχε περαστεί καθετί σε μικροφίλμ στην Αμερική…

Παρατηρώντας τα βομβαρδισμένα κτήρια που υπάρχουν ακόμη στο κέντρο του Βελιγραδίου, κρίνοντας απ’ την έκβαση του πολέμου, δυσκολεύεται κανείς να το πιστέψει. Ίσως να το προσπάθησαν βέβαια κάτι να κάνουν οι άνθρωποι, ίσως να μη μάθουμε ποτέ την αλήθεια, αλλά σίγουρα πολλοί επιστήμονες ακόμη δουλεύουν πάνω στις ιδέες του. Και θα δουλεύουν οπωσδήποτε και στις επόμενες δεκαετίες.

.

.

Δεν μπόρεσε να μας προσφέρει την ασύρματη μεταφορά ενέργειας που ονειρευόταν, δωρεάν, σκεφτόμουν ατενίζοντας απ’ το φρούριο Kalemegdan -που κι εκείνος είχε επισκεφτεί όταν βρέθηκε στη Σερβία-, το ολόφωτο Νέο Βελιγράδι.

Αυτός ο γιος του ορθόδοξου ιερέα που τον κατέτρυχε ο θάνατος του μεγαλύτερου αδερφού του,  που ναι φοβόταν τα μικρόβια, απείχε απ’ το σεξ, λάτρευε τα περιστέρια κι είχε σταματήσει πολύ νέος να πίνει τσάι, καφέ, να καπνίζει, να κοιτιέται στον καθρέφτη, να φοράει ρολόι, να τρώει κάτι μαγειρεμένο από άλλους.  Δεν μπόρεσε να μας την προσφέρει, αλλά σίγουρα είναι μια απ’ τις πιο επιδραστικές προσωπικότητες της εποχής μας.

.

Μουσείο Τέσλα 8-πορτρέτο-α

.

Γνωρίζω φυσικά πως κάποιοι βγάζουν «διάγνωση» με όσα διαβάζουν για τη συμπεριφορά του και κάνουν λόγο για ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή και όχι μόνο. Έπασχε από κάποια ψυχική διαταραχή όμως όντως ή όχι; Θα το δούμε στο άμεσο μέλλον, σε μιαν άλλη ανάρτηση. Γενικά πάντως, πρέπει να λαμβάνουμε υπόψη και το πολιτιστικό υπόβαθρο, την κουλτούρα του κάθε ανθρώπου στον οποίο προσπαθούμε να φορέσουμε μια ταμπέλα.

Ο Τέσλα προερχόταν από μια χώρα που μέχρι σήμερα ο λαός της έχει πεποιθήσεις που διαφέρουν απ’ αυτές της Δυτικής Ευρώπης και της Βόρειας Αμερικής (το ίδιο θα μπορούσαμε να πούμε και για κάποιες πεποιθήσεις που απαντώνται στην Ελλάδα σαφώς) και ορισμένες θεωρούνται ως μη-ορθολογικές. Είχε οπωσδήποτε άλλο σύστημα αξιών και αποδεικνύεται η εντιμότητά του μέσα από συγκεκριμένα περιστατικά. Μόνο όσα συνέβησαν με κείνον και τον Edison να διαβάσετε, στον «πόλεμο των ρευμάτων» φτάνει για να πάρετε μια ιδέα.

.

.

Όσα μελέτησα πάντως για τη ζωή του, προσωπικά, μου έδειξαν πως ήταν ένας άνθρωπος έντιμος -όπως ήδη σας ανέφερα-, εργατικός, προσηλωμένος στους στόχους του κι ικανός να ξεπεράσει ποικίλες ματαιώσεις. Κι είχε δίκιο όταν έλεγε πως οι μελλοντικές γενιές θα καταλάβουν καλύτερα την αξία όσων δημιούργησε. Είχε απόλυτο δίκιο.-

.

.

.

Πηγές:

-Στάμκος Γιώργος, Νίκολα Τέσλα: Ο Προφήτης του 21ου αιώνα, εκδόσεις Αρχέτυπο, 2008

-Στάμκος Γιώργος, Ο θαυμαστός κόσμος του Τέσλα, εκδόσεις Πύρινος Κόσμος, 2015

-Στάμκος Γιώργος, Ο απαγορευμένος επιστήμονας, εκδόσεις Άγνωστο, 2007

-Στάμκος Γιώργος, Τέσλα Vs Έντισον-Σύγκρουση για το μέλλον του κόσμου, 2018

-Ray Russell, Nikola Tesla-Master of Imagination, 1998

-Nikola Tesla, My inventions, 1919

-Peter A. Lindemann, Free Energy Secrets with Tesla Patents, Clear Tech, 2000

-John R.H. Penner, The strange life of Nikola Tesla, 1995

.

*Οι φωτογραφίες τραβήχτηκαν από μένα κι έχουν ανέβει στο flickr.

.

.

.