ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ‘Ψ’: «ΤΙ ΣΥΜΒΑΙΝΕΙ ΜΕ ΤΗΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΤΩΝ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΤΟΠΙΚΗ ΜΚΟ;»

Σε μια περίοδο που προωθείται από την κυβέρνηση Μητσοτάκη η προδιαγεγραμμένη και ποικιλότροπη ιδιωτικοποίηση του Εθνικού Συστήματος Υγείας στο σύνολό του, με τις υπηρεσίες του σκόπιμα, από μακρού και παντού, δραστικά υποστελεχωμένες και υποχρηματοδοτημένες, τα όσα προκύψαν με τις αποκαλύψεις για τα τεκταινόμενα στα Ιωάννινα, με τις κολλεγιές της πανεπιστημιακής ψυχιατρικής κλινικής και μιας ΜΚΟ, δεν θάπρεπε να περάσουν ασχολίαστα. Πόσο μάλλον που το Δίκτυο «ΑΡΓΩ» των ΜΚΟ ψυχικής υγείας έσπευσε να δώσει την πλήρη υποστήριξή του σ΄ αυτές τις διαδικασίες μείξης δημόσιου/ιδιωτικού, στην κατεύθυνση πάντα της προϊούσας μετάλλαξης του πρώτου στο δεύτερο.

Με τρόπο, διαδικασίες και λογικές καθ΄ όλα όμοιες με αυτές που είδαμε να εκτυλίσσονται με τη συνεργασία μιας πανεπιστημιακής παιδιατρικής κλινικής του νοσοκομείου ΑΤΤΙΚΟΝ με τον ιδιωτικό όμιλο ΙΑΣΩ, η πανεπιστημιακή ψυχιατρική κλινική των Ιωαννίνων ουσιαστικά συγχωνεύεται με την ΜΚΟ ΕΠΡΟΨΥΗ (Εταιρεία Προαγωγής Ψυχικής Υγείας Ηπείρου). Αν και εδώ και πολλά χρόνια λειτουργούσε η πρακτική της μείξης των λειτουργιών της πανεπιστημιακής κλινικής και της εν λόγω ΜΚΟ, με προσωπικό που αντάλλασσαν μεταξύ τους (στο όνομα, υποτίθεται, και της «εκπαίδευσης») κά, το αποφασιστικό βήμα προς την ολοκλήρωση της μετάλλαξης φαίνεται να γίνεται με τα νέα κοινοτικά προγράμματα της, υποτιθέμενης, «έγκαιρης παρέμβασης στην ψύχωση». Το πανεπιστήμιο κάνει αίτημα για το πρόγραμμα από κοινού με την ΕΠΡΟΨΥΗ (γιατί, βασικά, στις ΜΚΟ τα δίνουν), αλλά επειδή και η πανεπιστημιακή κλινική είχε εδώ και χρόνια μια κατ΄ όνομα μονάδα «έγκαιρης παρέμβασης στην ψύχωση», συμφώνησαν να τις συγχωνεύσουν βάζοντας έναν επιστημονικά υπεύθυνο και στις δυο, που είναι ο διευθυντής της πανεπιστημιακής κλινικής. Ετσι, η κάλυψη από προσωπικό, που δεν έχει η πανεπιστημιακή μονάδα, θα γίνει από αυτό της ΜΚΟ, ενώ το πανεπιστήμιο (δημόσιο) παραχωρεί στη ΜΚΟ μεγάλο μέρος του χώρου του ΚΨΥ των Ιωαννίνων (που είναι προφανώς υπό τον έλεγχό του) για να κάνει τη δουλειά της.

Όλα αυτά από το «Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας» της ΕΕ, που είναι έκτακτη κοινοτική χρηματοδότηση ορισμένου χρόνου. Και μετά; Ξέρουν πολύ καλά για το «μετά». Το έχουν βιώσει ήδη με την υπάρχουσα, εδώ και χρόνια «στα χαρτιά», μονάδα «έγκαιρης παρέμβασης στην ψύχωση». Και ξέρουν όλοι ότι το επίδικο είναι, αφενός, η απορρόφηση των κονδυλίων και αφετέρου, με όχημα αυτές τις διαδικασίες, η βαθμιαία διείσδυση του ιδιωτικού μέσα στο δημόσιο, η αντικατάσταση της μονιμότητας των σχέσεων εργασίας με σχέσεις εργασίας ιδιωτικού δικαίου, ελαστικές, προσωρινές κλπ. Ότι οι χώροι του Δημοσίου προσφέρονται για χρήση και εκμετάλλευση από ιδιωτικά συμφέροντα.

Αυτή η διείσδυση των δήθεν «μη» κερδοσκοπικών ΜΚΟ στο Δημόσιο συναντάει την λαμπρή αποδοχή, μέσω και μιας γλαφυρής περιγραφής της, από τον διευθυντή της πανεπιστημιακής κλινικής των Ιωαννίνων Θωμά Υφαντή (που είχε διατελέσει και σύμβουλος στο Υπουργείο Υγείας επί θεμάτων ψυχικής υγείας για πολλά χρόνια επί της προηγούμενης κυβέρνησης). Με το γνωστό παραμύθι ότι οι ΑΜΚΕ (ή ΜΚΟ, το ίδιο είναι) είναι μέρος του «ευρύτερου δημόσιου», σε διάκριση από τον ονομαζόμενο «στενό δημόσιο» τομέα των κρατικών υπηρεσιών, που χρησιμοποιείται από παλιά από τις κρατικοδίαιτες ΜΚΟ, αφενός για να καλυφθεί η ιδιωτικοποίηση των υπηρεσιών, στην οποία συνίσταται η ίδια η ύπαρξη και λειτουργία των ΜΚΟ ψυχικής υγείας (με πρώτη στη σειρά την ιδιωτικοποίηση των σχέσεων εργασίας) και, αφετέρου, για την δαιμονοποίηση των υποστηρικτών του Δημοσίου (ενός Δημοσίου, φυσικά, ριζικά διαφορετικού από αυτό όπως υπάρχει σήμερα, αλλά Δημοσίου) ως «κρατιστών».

Γνωρίζουμε όλοι το ρόλο των ΜΚΟ στην δήθεν ψυχιατρική μεταρρύθμιση: ένα μεγάλο μέρος αυτού του «δήθεν» αφορά τις ΜΚΟ, τον τρόπο ύπαρξης και λειτουργίας τους. Τις δήθεν «κινητές μονάδες», τον δήθεν «κοινοτικό» χαρακτήρα τους, τις επιλογές ασθενών για τις στεγαστικές τους δομές και τις επιστροφές ασθενών στα ψυχιατρεία όσων δεν «ταιριάζουν» στη δομή, ωσάν εμπορευμάτων που «δεν μας βγήκαν καλά», την πειθαρχική διαχείριση, τις κλειστές πόρτες, ενίοτε και τις καθηλώσεις.

Γνωστές και οι διασυνδέσεις που έχουν νομοθετηθεί από τις μνημονιακές κυβερνήσεις, οι οποίες δίνουν τη δυνατότητα συνιδιοκτησίας ιδιωτικής κλινικής και ΜΚΟ. Γνωστή και η πρόσφατα νομοθετημένη ανάθεση των ακούσιων νοσηλειών σε προσωπικό των ΜΚΟ (από κοινού, φυσικά, με την αστυνομία).

Το Δίκτυο «ΑΡΓΩ» (η συνομοσπονδία των ΜΚΟ ψυχικής υγείας) βγήκε, ως ήταν αναμενόμενο, σε υποστήριξη των ιδιωτικοποιήσεων που συντελούνται στις ψυχιατρικές υπηρεσίες των Ιωαννίνων (αλλά και αλλού). Να θυμίσουμε μόνο, εν προκειμένω, το συμβάν που σημαδεύει διαχρονικά τη φύση και το ρόλο του Δικτύου αυτού. Την επιστολή τους στον επίτροπο Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων της ΕΕ Λάζλο Αντόρ, την 1η Αυγούστου 2011, εν μέσω των μνημονίων που είχαν πρόσφατα ξεκινήσει, με την οποία, εκλιπαρώντας να μη τους μειωθεί (μόνο σ΄ αυτούς) η χρηματοδότηση, τόνιζαν: «Αγαπητέ Επίτροπε, όπως είναι παγκοσμίως γνωστό, η Ελλάδα αντιμετωπίζει μια σοβαρή οικονομική κρίση. Μέσα σ΄ αυτό το πλαίσιο όλα τα μέλη του δικτύου «ΑΡΓΩΣ» θα συμμετάσχουμε ενεργά στην Εθνική προσπάθεια για την εφαρμογή του τρέχοντος προγράμματος οικονομικής προσαρμογής, εξασφαλίζοντας ταυτόχρονα την ποιότητα των υπηρεσιών και τη συνέχιση της Ψυχιατρικής Μεταρρύθμισης….

…(σας ζητάμε) να εξαιρέσετε το πρόγραμμα Ψυχαργώς από την δημοσιονομική προσαρμογή και το Μνημόνιο ως ενός βασικού πολιτικού και κοινωνικού στόχου του Ελληνικού κοινωνικού κράτους και μιας σημαντικής επένδυσης του ESF».

Ο ίδιος, τότε όπως και τώρα, πρόεδρος του Δικτύου «ΑΡΓΩ» υπογράφει, εκ μέρους όλων των ΜΚΟ ψυχικής υγείας, αυτή την προκλητική υποστήριξη των μνημονίων.

Ο ίδιος τώρα, όπως και τότε, μιλά γι΄ αυτή την άκρως τραγελαφικού χαρακτήρα τηλεφωνική γραμμή 10306 για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της πανδημίας στην ψυχική υγεία, παραλείποντας, όμως, να αναφέρει την παραχώρηση, μετά από μια ολιγόμηνη «εθελοντική» παρέμβαση, ενός εκατομμυρίου ευρώ, από το γνωστό ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, στους φορείς του «εγχειρήματος» (πανεπιστήμιο, ΜΚΟ κλπ).

Αλλά και για τις «βόλτες» των ΜΚΟ στις κατεστραμμένες από τις πυρκαγιές περιοχές, στη Β. Εύβοια, στο Μάτι κλπ.

Όσο για τις «δωρεάν υπηρεσίες» που υποτίθεται ότι παρέχουν οι ΜΚΟ ψυχικής υγείας, αρκεί η εμπειρία που μπορεί να έχει κανείς από τις ψυχοθεραπευτικές υπηρεσίες που παρέχονται επί πληρωμή σε κάποια κέντρα ημέρας των ΜΚΟ αυτών – αλλά και πολλά άλλα μέσα από πολυπλόκαμες διαδρομές. Χωρίς να ξεχνάμε την απαίτηση για την παρακράτηση των συντάξεων των ενοίκων των στεγαστικών δομών (που τη ξεκίνησαν αλλά δε τελεσφόρησε, τουλάχιστον ως επίσημη εφαρμογή), αλλά και το πλούσιο ιστορικό διαφθοράς και σφετερισμού εκατοντάδων χιλιάδων ευρώ σε πολλές ΜΚΟ.

Το επίδικο σήμερα για τις ΜΚΟ ψυχικής υγείας και σε όσους συμπορεύονται μαζί τους είναι, και πάλι, η ευκαιρία που αναδύεται για απορρόφηση κονδυλίων. Και όπως εν προκειμένω αναφέρουν, είναι τα κονδύλια του «Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας», που συγκροτήθηκε από την ΕΕ εν μέσω της πανδημίας ως παρέμβαση «εκτάκτου ανάγκης», στα πλαίσια του οποίου προβλέπονται και κάποια προγράμματα για την ψυχική υγεία – ανάμεσά τους και για την λεγόμενη «έγκαιρη παρέμβαση στην ψύχωση». Πανεπιστημιακές σχολές και κλινικές σε όλη τη χώρα, όπως και ΜΚΟ ψυχικής υγείας σπεύδουν, για μιαν ακόμη φορά, να επωφεληθούν από αυτά με όχημα τις ψευδοεπιστημονικές κατασκευές που έχουν οικοδομήσει πάνω στη βάση ενός άκρατου βιολογισμού και των επικρατουσών διαγνωστικών ταξινομήσεων. Στην ουσία, πρόκειται για μια ψευδο «έγκαιρη παρέμβαση», πιο πολύ ως ενός από τα συνήθη αφηγήματα σ΄ ένα πανεπιστημιακό σύγγραμμα, παρά ως μιας έμπρακτης και ουσιαστικής θεραπευτικής παρέμβασης. Και πώς, άλλωστε, μπορεί να υπάρξει μια ουσιαστική παρέμβαση πάνω σ΄ ένα κοινωνικό τοπίο τελείως άδειο από υπηρεσίες ψυχικής υγείας, που να είναι κοινοτικά βασισμένες και με μια κουλτούρα και πρακτική που θα έδινε τη δυνατότητα για μια «άλλου τύπου» συνάντηση με την οδύνη, με το πραγματικό αίτημα για μια ουσιαστική απάντηση στις ανάγκες του πάσχοντος υποκειμένου; Όταν η «έγκαιρη παρέμβαση στην ψύχωση» ανάγεται σε μια ξεκομμένη δράση, ως μια ιχνηλάτηση του «συμπτώματος της αναδυόμενης νόσου», που θα αντιμετωπιστεί, φυσικά, πρωτίστως, ή και αποκλειστικά, φαρμακευτικά; Ενώ, μάλιστα, μερικές φορές μπορεί και να είναι απλώς έκφραση της διαφορετικότητας του υποκειμένου;

Μεγάλη η συζήτηση για την «έγκαιρη παρέμβαση στη ψύχωση» που διατυμπανίζουν η πανεπιστημιακή ψυχιατρική και οι ΜΚΟ. Δεν θα σταματήσει εδώ.

26/9/2022

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

Πρωτοβουλία ‘Ψ’: «Προβολή της ταινίας «Καπερναούμ», Παρασκευή, 30/9/2022, στις 8 μμ»

Προβολή της ταινίας «Καπερναούμ» της Nadine Labaki, Παρασκευή, 30/9/2022, στις 8μμ, στο χώρο της Πρωτοβουλίας, Αιθαλίδου 11- Μετρό Αγ.Ιωάννη (διάρκεια -126 λεπτά).

Η ταινία, σε σκηνοθεσία της Λιβανέζας Ναντίν Λαμπάκι, γυρίστηκε το 2018 και αναφέρεται σε πράγματα που ζούμε εδώ και σε πολλές χώρες της Ευρώπης, αν και με όχι τόσο ορατό και ακραίο τρόπο (πιθανόν, όμως, όχι ακόμα), όπως στο Λίβανο και σε άλλες χώρες της Ασίας και της Αφρικής.

Η Ν. Λαμπάκι γύρισε τη ταινία μετά από πολυετή έρευνα πεδίου, εκτενείς συνεντεύξεις με ανθρώπους που πράγματι ζουν έτσι εκεί. Παράνομη μετανάστευση, παραμελημένα παιδιά, προσφυγική ζωή, τα κλειστά σύνορα, ο ρατσισμός και η ξενοφοβία, η αδιαφορία μπροστά στον πόνο του άλλου: η ταινία αυτή (το «Καπερναούμ», εκτός από την αρχαία πόλη στη Μέση Ανατολή, σημαίνει και τα «ατάκτως ερριμμένα ερείπια») θίγει τα πλέον κρίσιμα και οδυνηρά προβλήματα της σημερινής κοινωνίας, μέσα από μια ιστορία που ξεπηδάει αυθεντικά μέσα από τον κόσμο για τον οποίο μιλάει. Ισως γι΄ αυτό και δέχτηκε, από αρκετούς, τόση αρνητική κριτική, ότι η ταινία γλιστράει στον εύκολο συνασθηματισμό κλπ).

Η ταινία ξεκινάει με τη δίκη ενός 12χρονου αγοριού που έχει μαχαιρώσει ένα κάθαρμα, όπως το αποκαλεί, και κινδυνεύει με πενταετή φυλάκιση, την ίδια στιγμή που σε ένα ξέσπασμά του μπροστά στον σαστισμένο δικαστή θέλει με τη σειρά του να μηνύσει τους ίδιους του τους γονείς γιατί τον έφεραν στη ζωή.

Πρόκειται για το οδοιπορικό του μικρού Ζαΐν, ενός ατίθασου χαρισματικού αγοριού, το οποίο επαναστατεί ενάντια στη γεμάτη κακουχίες ζωή του και παλεύει να βρει τρόπο να επιβιώσει στις παραγκουπόλεις του Λιβάνου. Ενός αγοριού που έμαθε από πολύ μικρός να είναι άντρας και προστάτης της αδελφής του, καθώς και ενός βρέφους ενός έτους, που η μητέρα του, προερχόμενη από την Αιθιοπία και παράνομα εγκατεστημένη εκεί, αναγκάστηκε να το εγκαταλείψει, γιατί τη συνέλαβαν σ΄ ένα κατάστημα όταν προσπαθούσε να τηλεφωνήσει στην οικογένειά της.

 Μια αυθεντική απεικόνιση της χαοτικής παραγκούπολης στα πέριξ της Βηρυτού, όπου η ζωή στοιχίζει φτηνά, τα παιδιά παραπαίουν ανάμεσα σε εγκατάλειψη και εμπορευματοποίηση, χωρίς την όποια ελπίδα στο όποιο μέλλον.

Όλοι οι πρωταγωνιστές είναι μη επαγγελματίες ηθοποιοί, οι ζωές των οποίων καθρεφτίζουν την ζοφερή πραγματικότητα της ταινίας.

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ‘Ψ’: «ΟΧΙ ΣΤΗ ΒΙΑΙΗ ΕΚΚΕΝΩΣΗ ΤΩΝ ΚΑΤΕΙΛΗΜΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΩΝ»

Πριν λίγες μέρες ανακοινώθηκε από αρμόδιο της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης ότι δεν θα γίνουν φέτος εγγραφές προσφυγόπουλων, που διαμένουν στα Προσφυγικά της Λεωφόρου Αλεξάνδρας, στα σχολεία της γύρω περιοχής γιατί είναι επικρεμάμενη η (από καιρού αποφασισμένη) εκκένωση των Προσφυγικών.

Προωθώντας αδίστακτα και με κάθε μέσο, προς όφελος της κερδοφορίας των ημετέρων, τον λεγόμενο “εξευγενισμό” της πόλης, με την “διπλή ανάπλαση”, που αφορά στην ταυτόχρονη βίαιη εκκένωση των Προσφυγικών και του καμπ του Ελαιώνα και στο μετρό των Εξαρχείων (καθώς και την επιβολή του “νόμου και της τάξης” με την αστυνομία μέσα στα πανεπιστήμια), η κυβέρνηση Κ. Μητσοτάκη και η Δημοτική Αρχή Κ. Μπακογιάννη δεν διστάζουν να πετάξουν στο δρόμο τους περίπου 400 κατοίκους της κοινότητας των κατειλημμένων Προσφυγικών, πολλοί από τους οποίους είναι άτομα με πολλαπλές και πολύπλοκες ανάγκες, άστεγοι, άτομα με προβλήματα ψυχικής υγείας, ενίοτε πολύ σοβαρά, τοξικοεξαρτημένοι ενταγμένοι σε προγράμματα απεξάρτησης, πρόσφυγες, προσφύγισσες, προσφυγόπουλα.

‘Άτομα που ιδιαίτερα αυτή η κυβέρνηση και αυτή η δημοτική αρχή τα έχουν μεταχειριστεί σαν “κοινωνικά σκουπίδια”, τα έχουν σπρώξει στις συνθήκες της απόλυτης κοινωνικής εξαθλίωσης και ταυτόχρονα τους έχουν αρνηθεί την όποια φροντίδα/στήριξη/περίθαλψη, κοινωνική, ιατρική, ψυχιατρική. ‘Άτομα που βρήκαν μια στήριξη, μια αγκαλιά, ένα νοιάξιμο μέσα στην κοινότητα των Προσφυγικών.

Σ’ αυτή την υποστήριξη/φροντίδα συμμετέχουν ενεργά, εδώ και πολύ καιρό, ψυχολόγοι, ψυχίατροι, νοσηλεύτριες, κοινωνικοί λειτουργοί από την Πρωτοβουλία Ψ, για μια απάντηση επί του πρακτέου στις ανάγκες ατόμων που το κυρίαρχο σύστημα αρνείται και απορρίπτει, όπως άλλωστε συμβαίνει με τις εκατοντάδες αστέγων με σοβαρά προβλήματα ψυχικής υγείας (όπως και εξαρτήσεις) που είναι στους δρόμους της πόλης.

Μια φροντίδα που δεν θα μπορούσε να έχει το όποιο θετικό αποτέλεσμα χωρίς τη στήριξη της κοινότητας των Προσφυγικών.

‘Έξω από εκεί, στερημένα όλα αυτά τα άτομα από την φροντίδα της κοινότητας, δεν τα περιμένουν παρά οι αμετάκλητα σκληρές συνθήκες μιας αβίωτης καθημερινότητας – δεν τα περιμένει παρά ο κοινωνικός, ο ψυχικός, αλλά και ο καθαυτό θάνατος.

Η βίαιη εκκένωση των Προσφυγικών (πέρα από ένα στοχευμένο χτύπημα στους κατειλημμένους και αυτοδιαχειριζόμενους χώρους) δεν πρόκειται να είναι παρά ένα ακόμα στυγερό έγκλημα, από αυτά που, από τον Έβρο έως το νότιο Αιγαίο και μέχρι την καθημερινή φτωχοποίηση και εξαθλίωση όλων και πιο πλατειών στρωμάτων, αποτελούν, πλέον, την κανονικότητα της διακυβέρνησης Μητσοτάκη/Μπακογιάννη – με επικρεμάμενο τον άμεσο κίνδυνο για την ίδια τη ζωή πολλών εξ΄ αυτών που θα διωχθούν από εκεί.

Καλούμε όλες και όλους να στηρίξουν τον αγώνα ενάντια στην βίαιη εκκένωση της κοινότητας των Προσφυγικών.

10/9/2022

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

4ήμερο εκδηλώσεων στα Προσφυγικά: 1 – 4 Σεπτεμβρίου 2022

Πρωτοβουλία ‘Ψ’ : «Στη μνήμη του Χρήστου»

«Ο αγώνας του ανθρώπου ενάντια στην εξουσία είναι ο αγώνας της μνήμης ενάντια στη λήθη»

Milan Koundera

Στις 30 Ιουλίου πέθανε ένας ασθενής που νοσηλευόταν εδώ και δέκα χρόνια στο ΨΝΑ, βάσει του αρ. 69 ΠΚ, κλεισμένος, όλα αυτά τα χρόνια, μέσα σ΄ ένα χώρο απομόνωσης. Αν και δεν ήταν από τις διασημότητες που (και) ο θάνατός τους γίνεται είδηση στα ΜΜΕ, ο Χρήστος Διαμαντέας σημάδεψε, με τον τρόπο του, όλη την πρόσφατη ιστορία του ΨΝΑ και της κυρίαρχης ψυχιατρικής συνολικά.

Σύμφωνα με τα ελάχιστα που έγιναν γνωστά, είχε, ξανά, καταπιεί ένα αντικείμενο, αυτή τη φορά ένα κουτάλι, μεταφέρθηκε σε χειρουργική κλινική του Ευαγγελισμού, όπου μετά από λίγες μέρες, «λόγω επιπλοκών, απεβίωσε».

Γνωρίζουμε πως ο Χρ. Διαμαντέας έπασχε από μια οργανική εγκεφαλική βλάβη και συχνά αποκρινόταν στα συνήθη περιβαλλοντικά ερεθίσματα μ΄ ένα αιφνίδιο πέρασμα από μια κατάσταση ηρεμίας σε μια κατάσταση υπερέντασης που ενίοτε (και κάτω από συνθήκες που δεν γνωρίζουμε αν ποτέ διερευνήθηκαν) εκφραζόταν με επιθετική συμπεριφορά. Το συμβάν με τον θάνατο που προκάλεσε συγγενούς του, με αποτέλεσμα τον εγκλεισμό του στο ψυχιατρείο ως ακαταλόγιστου, βάσει του αρ. 69 ΠΚ, είχε σε μεγάλο βαθμό να κάνει και με την μέχρι τότε απουσία μιας ουσιαστικής βοήθειας στο χρόνιο πρόβλημά του.

Από την πρώτη στιγμή η συμπεριφορά του χαρακτηρίστηκε στο ΨΝΑ ως μη διαχειρίσιμη παρόλο που έπαιρνε άδειες και πήγαινε στο σπίτι της οικογένειάς του ή κυκλοφορούσε με συνοδεία στο χώρο του ψυχιατρείου για να ψωνίσει από το κυλικείο – ακόμα και στο γραφείο της Ιατρικής Υπηρεσίας βρισκόταν κάποτε (πριν χρόνια) με παρούσα εκεί μόνο μια υπάλληλο του γραφείου.

Κι΄ όμως, η λύση που επελέγη για τη «μη διαχειρίσιμη» για το σύστημα, όπως αυτό έχει μάθει να λειτουργεί, επιθετικότητα, ήταν ο εσαεί εγκλεισμός του σ΄ ένα θάλαμο (δίπλα σ΄ ένα τμήμα ασθενών με αυτισμό, νοητική υστέρηση κλπ, με κάποιους εξ΄ αυτών εσαεί καθηλωμένους), με την επικοινωνία συχνά να γίνεται, ακόμα και με τους «θεραπευτές» (ψυχίατρο, ψυχολόγο), μέσα από μια τρύπα στον τοίχο.

Άδειες για το σπίτι μπορούσε να παίρνει. Αλλά η ζωή μέσα στο ίδρυμα ήταν πάντα μια διαρκής, σε όλες τις πτυχές της καθημερινότητας, άσκηση βίας.

Ποτέ δεν αντιμετωπίστηκε η ιδιαιτερότητα του Χρ Διαμαντέα μ΄ έναν τρόπο ουσιαστικά θεραπευτικό (αντί αποκλειστικά κατασταλτικό), με διαμονή σ΄ έναν ανοιχτό χώρο, με ταυτόχρονη τη διάθεση επαρκούς αριθμητικά και προπαντός κατάλληλα εκπαιδευμένου προσωπικού, που να είναι σε θέση να κατανοεί την αλληλεπίδραση περιβαλλοντικών ερεθισμάτων και βίαιης αντίδρασης, έτσι ώστε να εγκαθιδρύεται μια σχέση εμπιστοσύνης, αμοιβαιότητας, στήριξης, πρόληψης. Γιατί μιαν «άλλη», ουσιαστικά θεραπευτική και όχι ακραιφνώς κατασταλτική προσέγγιση της ψυχικής υγείας, σημαίνει ότι, όσο πιο οξεία είναι μια κατάσταση, όσο πιο ακραία, όσο, επομένως, πιο πολύπλοκη, τόσο περισσότερο χρειάζεται, αντί για τις απλοποιητικές απαντήσεις των περιοριστικών μέτρων, την κινητοποίηση όλων των αναγκαίων πόρων, ανθρώπινων και υλικών, σ΄ ένα αντίστοιχα πολύπλοκο θεραπευτικό σχέδιο και πρόγραμμα δράσης.

Η βία του/της όποιου/ας ψυχικά ασθενούς, αν και σχετίζεται με την λεγόμενη ψυχική αρρώστια, πόσο μάλλον με μια οργανική εγκεφαλική βλάβη, δεν αποτελεί, ωστόσο, μια γραμμική της έκφραση. Έχοντας συχνά βιώσει τη ματαίωση βιωμάτων, επιθυμιών και αναγκών από ένα περιβάλλον καταχρηστικό, χωρίς κατανόηση και ενίοτε βίαιο (οικογενειακό, κοινωνικό, εργασιακό ή άλλο), βρίσκεται αντιμέτωπος/η με τη βία του ιδρύματος, με μια ψυχιατρική κουλτούρα και πρακτική που δεν μπορεί να δει στην κατάσταση κρίσης, στο θυμό, στα ουρλιαχτά, στις απειλές, στις κλωτσιές, παρά ένα σύμπτωμα (και επιβεβαίωση) της αρρώστιας, αντί για μια βίαιη απάντηση στη βία του ιδρύματος, ένα τρόπο εξέγερσης απέναντι σ΄ έναν θεσμό απίστευτα φτωχό σε θεραπευτικές επιλογές, έναν θεσμό που τον/την εξευτελίζει, τον/την απονεκρώνει, που μεταλλάσει το άρρωστο σώμα του σε σώμα του ιδρύματος.

Η προϊούσα επιδείνωση της ψυχικής κατάστασης του Χρ. Διαμαντέα (σωματικό βάρος, κατάποση αντικειμένων, ευερεθιστότητα) είχε να κάνει ακριβώς με αυτή την άκρως κατασταλτική αντιμετώπιση, με την καθημερινότητά του να είναι συνυφασμένη με όλο και μια νέα δόση καταστολής: Έχοντας αναχθεί σε ενσάρκωση της έννοιας της «επικινδυνότητας» ως ατομικής ιδιότητας. Με την διαρκή αναζήτηση τόπων ξεφορτώματος, στον Κορυδαλλό ή όπου αλλού. Με τη λειτουργία του «αποδιοπομπαίου τράγου». Στην πυρκαγιά που ξεκίνησε από το χώρο απομόνωσής του, το Σεπτέμβρη του 2015 και για τους θανάτους τριών εσαεί καθηλωμένων ασθενών στο διπλανό τμήμα λόγω των αναθυμιάσεων από την πυρκαγιά, ένοχος να μην «βρεθεί» κανείς άλλος παρά μόνο αυτός. Κανείς/καμιά από το σύστημα, όπως αυτό λειτουργεί.

Ο Χρ. Διαμαντέας, χωρίς ποτέ να το επιδιώξει, θα μείνει στην ιστορία ως η έκφραση της αμετάκλητης θεραπευτικής χρεωκοπίας της κυρίαρχης κατασταλτικής ψυχιατρικής.

Ας ελπίσουμε ότι, τουλάχιστον, ο χώρος που κρατούνταν έγκλειστος ο Χρ. Διαμαντέας μέχρι να πεθάνει, θα κλείσει και δεν χρησιμοποιηθεί για γνωστούς «υποψήφιους άλλους».

16/8/22

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ