«Αλέξανδρος ο Τρελός»: Λίγες σκέψεις για το ντοκιμαντέρ και τις ψυχικές διαταραχές

Προβλήθηκε το Σάββατο που μας πέρασε αυτό το ντοκιμαντέρ απ’ το 7ο Διεθνές Φεστιβάλ Πελοποννήσου και γράφω λίγες σκέψεις -όσο πιο απλά μπορώ μάλιστα- για όσ@ δεν μπόρεσαν ή δεν πρόλαβαν να το δουν. Πληροφοριακά ας αναφέρω ότι κέρδισε το βραβείο καλύτερου μοντάζ για μεγάλου μήκους ντοκιμαντέρ στα 2020 Canadian Screen Awards και ήταν επίσης υποψήφιο για τα βραβεία καλύτερης φωτογραφίας και καλύτερης ταινίας. Την σκηνοθεσία του υπογράφει ο Pedro Pires. Η υπόθεσή είναι η εξής:



«Δεκαπέντε χρόνια μετά το ψυχωσικό επεισόδιο στην θάλασσα της Νότιας Κίνας που έφερε τα πάνω κάτω στη ζωή του, ο Άλεξ, που είναι ευαίσθητος, ευγενικός και πάσχει από σχιζοφρένεια, βρίσκεται σε κρίσιμο σημείο.

Η γιαγιά κι έμπιστη φίλη του, που θέλει να πεθάνει ήσυχη, επιμένει ότι πρέπει να προσπαθήσει να βρει μία κοπέλα.

Η συνάντησή του με μία ψυχοπαθητική γυναίκα γεννά μία θερμή και παθιασμένη σχέση που αργά τον κάνει να παραστρατήσει από τα συνήθη συναισθηματικά όριά του.

Όταν στο μυαλό του επιστρέφουν οι φουρτούνες της θάλασσας της Νότιας Κίνας, σταδιακά απομονώνεται με κίνδυνο να τον καταπιεί η απύθμενη άβυσσος της παράνοιας.

Μια προσωπική οδύσσεια, συνάμα ανησυχητική και μεγαλειώδης
».

Την Οδύσσεια λοιπόν αυτού του ανθρώπου παρακολουθήσαμε, όλο το φάσμα των μεταπτώσεών του απ’ το ζενίθ στο ναδίρ. Εκείνος στο κέντρο και γύρω του οι σημαντικοί άνθρωποι της ζωής του με τις συνεχείς υποδείξεις τους, την άμετρη καθοδήγησή τους, τις πιεστικές προσδοκίες τους. Στην πραγματικότητα όμως, όλοι τους έξω απ’ αυτή την εμπειρία που μόνο εκείνος βιώνει. Να γιατί έχει αξία, όπως το βλέπω τουλάχιστον εγώ, να προσλαμβάνονται σε κάθε πλαίσιο experts by experience. Για να σταθώ όμως τώρα σε μερικά σημεία.

Η γιαγιά του λοιπόν, επέμενε να τον παροτρύνει (καλοπροαίρετα, δεν αμφιβάλλω), να βρει κοπέλα, να κάνει σχέση κ.ο.κ. Λες κι όλα θα περνούσαν έτσι… Σημείωσα πως εκείνος είπε ότι δεν τον βοηθούσε η άρνησή της να παραδεχτεί την κατάστασή του και θέλω να το κρατήσετε κι εσείς αυτό. Το να λέμε σε κάποιους ανθρώπους που πάσχουν, ατάκες του τύπου «δεν είναι τίποτα, θα περάσει», «όλα θα πάνε καλά στο τέλος» κτλ, δεν βοηθάει συνήθως κι ας πιστεύουμε ότι έτσι είμαστε ενθαρρυντικοί κι υποστηρικτικοί. Γιατί είναι κάτι αυτό που τους συμβαίνει κι ακυρώνεται η εμπειρία τους όταν τους μιλάμε έτσι. Αφήστε που κανείς δεν ξέρει αν όντως θα πάνε όλα καλά στο τέλος. Κι αυτό ισχύει μάλιστα για κάθε είδους ασθένεια, σωματική ή ψυχική. Επομένως… Ν’ ακούμε μπορούμε και να είμαστε κοντά, δίπλα τους για ό,τι χρειαστούν.

Όσο για τα φάρμακα, άλλος κυκεώνας: «πάρε φάρμακα», «μείωσε τα φάρμακα», «κόψε τα φάρμακα». Τουλάχιστον ο πρωταγωνιστής της ταινίας είχε τη δική του άποψη, τεκμηρίωσε στο γιατρό του κάποια στιγμή το αίτημά του να του μειώσει το κύριο αντιψυχωτικό (το Paxil) κι απάντησε στην κοπέλα του (ναι, έκανε δεσμό αλλά δε λύθηκε το ..«πρόβλημα»), που επέμεινε να κόψει εντελώς τα φάρμακα ότι όχι, δεν θα τον έπειθε να κάνει κάτι τέτοιο, γιατί ήξερε πόσο λάθος ήταν. Φυσικά και δεν κόβονται μαχαίρι αυτά τα φάρμακα και κανείς δεν πρέπει να πιέζει για τέτοιες αποφάσεις που μπορεί να έχουν ολέθριες συνέπειες. Μόνο ο ίδιος ο ενδιαφερόμενος μπορεί να το αποφασίσει κι υπάρχουν τρόποι ώστε η διακοπή να γίνει σταδιακά και με ασφάλεια, σε συνεργασία με κάποιον ειδικό, συνήθως ψυχίατρο, που θα γνωμοδοτήσει για το αν είναι κατάλληλη η στιγμή για κάτι τέτοιο, θα επιβλέπει κ.ο.κ.

Ας μη γράψω άλλα όμως, γιατί μπορεί να συμβεί να δείτε το ντοκιμαντέρ κάποια στιγμή κι ας κλείσω με μερικές δικές του φράσεις (συμφωνώ σαφέστατα με τις απόψεις του), που ελπίζω όλ@ να μας κάνουν να σκεφτούμε ξανά ορισμένα πράγματα. Ειδικά το ερώτημα που διατυπώνει είναι καίριο, μιας κι η κυρίαρχη ψυχιατρική έτσι δουλεύει:

«Εφευρίσκουν σύνδρομα που ανιχνεύονται από την παιδική ηλικία, για να τους κάνουν να παίρνουν χάπια από νωρίς. Η αγορά των ενηλίκων δεν είναι πλέον αρκετή γι’ αυτούς. Θέλουν περισσότερα κέρδη.

Κάποιες φορές, όταν μιλάω στον ψυχίατρό μου, μου προσφέρει χάπια. Μα για ποιον δουλεύεις; Δουλεύεις για μένα ή για τον φαρμακευτικό αντιπρόσωπο ο οποίος σε στέλνει σε ένα συνέδριο ένας Θεός ξέρει που; »

«Ο μύθος της χημικής ίασης» της Joanna Moncrieff: Βιβλιοπαρουσίαση στη Λέσχη Αμπάριζα στις 7 Μαρτίου στις 8 μ.μ.

Βιβλιοπαρουσίαση και συζήτηση με τους:

Θ. Μεγαλοοικονόμου – Ψυχίατρος,
Λ. Καρατζαφέρη – Ψυχίατρος – μέλος του δικτύου Hearing Voices
Μ. Λυκοβουνιώτη – μέλος του δικτύου Hearing Voices.

.

Λέσχη Αμπάριζα, Ελευθέρου Ανθρώπου 49, Άνω Γλυφάδα