Εκδήλωση: “Καπιταλιστική αναδιάρθρωση, πολλαπλές καταπιέσεις και η νέα κανονικότητα με πρόσχημα τον Covid-19”

Ανάδραση

Ανακοίνωση της Πρωτοβουλίας ‘Ψ’ : «Δρομοκαΐτειο: Η κρίση της πανδημίας Covid-19 ως το ορόσημο της Ψυχιατρικής Αντιμεταρρύθμισης»

Ήταν μόνο ζήτημα χρόνου να συμβεί και στο Δρομοκαΐτειο ό,τι συνέβη παγκοσμίως σε πάρα πολλές «δομές μακράς παραμονής» τον προηγούμενο χρόνο, η ταχύτατη, δηλαδή, διάδοση του ιού Covid-19, κυρίως σε νοσηλευόμενους. Και δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός καθώς η διεθνής εμπειρία και η σχετική έρευνα που έχει παραχθεί τον τελευταίο χρόνο έχει δείξει ότι  οι παράγοντες που ευνοούν την διάδοση του ιού σε «μονάδες μακράς παραμονής» σχετίζονται, κατά  κύριο λόγο, με τον ανεπαρκή αριθμό προσωπικού, και τις συνεπακόλουθες πλημμελείς συνθήκες υγιεινής και φροντίδας, με το βαθμό αναπηρίας των νοσηλευομένων λόγω αδυναμίας τήρησης των κανόνων ατομικής υγιεινής, το μεγάλο αριθμό κλινών σε μία δομή, την έλλειψη προστατευτικών μέσων του προσωπικού, την συχνή μετακίνηση ασυμπτωματικών μελών του προσωπικού από την κοινότητα στη δομή και ανάμεσα σε δομές σε τακτική βάση, καθώς και με τη μη τακτική διενέργεια τεστ σε όλα τα μέλη του προσωπικού και τους νοσηλευόμενους για έγκαιρο εντοπισμό και απομόνωση των φορέων.

Στο Δρομοκαΐτειο, όπως και σε πολλές άλλες δομές κλειστού τύπου, προσφυγικές δομές, φυλακές, γηροκομεία κλπ, όλοι οι παραπάνω παράγοντες κινδύνου αποτελούν μάλλον τον κανόνα ακριβώς γιατί οι ίδιες οι συνθήκες εγκλεισμού τους ευοδώνουν. Το ιδρυματικό μοντέλο φροντίδας στη βάση του οποίου είναι οργανωμένες και λειτουργούν όλες οι προνοιακές, ψυχιατρικές και άλλες δομές, πέρα από τον καθαυτό παθογόνο χαρακτήρα του, λειτουργεί, εν μέσω πανδημίας, και ως προνομιακό πεδίο και εστία μετάδοσης του κορονοϊού. Έτσι, δεν μπορεί παρά να μας προκαλεί εντύπωση ότι βρέθηκαν δήθεν προ εκπλήξεως οι αρμόδιοι ενώ «είχαν λάβει μέτρα». Στην πραγματικότητα, μόνο από τύχη δεν είχε συμβεί κάτι τέτοιο, αφού μέχρι και τώρα δεν έχουν πάρει κανένα σοβαρό μέτρο, επιστημονικά τεκμηριωμένο, εκτός του εμβολιασμού,  ούτε φαίνεται ότι πρόκειται να λάβουν, αν κρίνουμε από τις σχετικές αποφάσεις και εξαγγελίες.

Αντιθέτως, τα  μόνα μέτρα που ελήφθησαν, εντελώς αντανακλαστικά, απηχούν, σε μεγάλο βαθμό, τις δοξασίες γύρω από τις μεταδοτικές ασθένειες, όπως η λέπρα, και τα  στερεότυπα για την τρέλα.  Οι λέξεις κλειδιά των μέτρων είναι κλείσιμοπεριορισμόςαναστολή διακοπήαπαγόρευση. Που μεταφράζονται στην πράξη σε κλείδωμα των τμημάτων, απαγόρευση μετακίνησης των ασθενών στο προαύλιο χωρίς συνοδεία, απαγόρευση του ενός και μοναδικού ντελίβερι που περνούσε την πύλη για να παραδώσει πράγματα έξω από τα τμήματα, διακοπή παραλαβής δεμάτων από συγγενείς προς ασθενείς, περιορισμός έως απαγόρευση χρήσης κινητού τηλεφώνου, χώροι που παραμένουν ερμητικά κλειστοί και αερίζονται μόνο από τις γρίλιες των παραθύρων, συγκέντρωση και πολύωρη παραμονή των ασθενών σε τραπεζαρίες και κλειδωμένους κοινόχρηστους χώρους, όπως βλέπαμε πριν δεκαετίες στα παλαιού τύπου Άσυλα, αναστολή λειτουργίας κοινοτικών δομών κα. Οι νοσηλευόμενοι και οι εργαζόμενοι ασφυκτιούν και συγχρωτίζονται ακόμη παραπάνω, ενώ οι πρώτοι μετακινούνται από την τραπεζαρία στα δωμάτια και το αντίστροφο, σαν «πρόβατα επί σφαγή».

Δε μπορούμε παρά να «θαυμάσουμε» την πρόοδο της ιατρικής επιστήμης στον 21ο αιώνα, τόσο της ψυχιατρικής, όσο και της λοιμωξιολογίας, τα αποτελέσματα της οποίας βλέπουμε να εκτυλίσσονται  και στο Δρομοκαϊτειο.

Ενώ το Γηροψυχιατρικό, πού είναι, από παράδοση, το πιο κλειστό τμήμα του Δρομοκαϊτείου, είναι και το πρώτο που χτυπήθηκε πιο σοβαρά από τον ιό.

Και όπως ήταν αναμενόμενο, τα κλειστά παράθυρα και οι κλειδωμένες πόρτες του, η καθολική απαγόρευση της μετακίνησης των ασθενών, η αυστηρότατα ελεγχόμενη είσοδος και έξοδος μόνο του προσωπικού, η απόλυτη απαγόρευση επισκεπτηρίου από την αρχή της πανδημίας, όχι μόνο δεν προστάτεψαν από την διάδοση του ιού, αλλά, για όποιον στοιχειωδώς γνωρίζει τις ελλείψεις και τις κακές πρακτικές που εφαρμόζονται, δημιούργησαν ακόμη πιο ασφυκτικές συνθήκες.

Αντιθέτως, απουσίαζαν μέτρα που έχουν επιστημονικά τεκμηριωθεί ως τα πλέον κατάλληλα, όπως, επαρκής αριθμός προσλήψεων, τήρηση σχολαστικής καθαριότητας με συχνές απολυμάνσεις,  ευρεία παροχή προστατευτικών μέσων, τακτικός έλεγχος ασθενών και προσωπικού με τεστ, αποφυγή μετακίνησης του προσωπικού από τμήμα σε τμήμα, εστίαση στην προσωπική υγιεινή των νοσηλευομένων, τήρηση φυσικής απόστασης, μείωση της πυκνότητας των κλινών, επαρκής αερισμός των χώρων κλπ σε ό,τι αφορά στα ψυχιατρικά τμήματα, αλλά και μέτρα όπως η ενίσχυση της πρωτοβάθμιας ψυχιατρικής φροντίδας (στα πλαίσια της ενίσχυσης συνολικά της πρωτοβάθμιας υγείας) και της παροχής υπηρεσιών στην κοινότητα, ώστε να μειώνεται η ανάγκη για επείγουσα ενδονοσοκομειακή αντιμετώπιση.

Παράλληλα, ακόμη και τώρα, μετά την διασπορά και σε δεύτερο τμήμα, επιτρέπεται  η λειτουργία μικτού τμήματος για ασθενείς αρνητικούς και θετικούς στον ιό στον ίδιο χώρο! Οι μισοί από εδώ και οι άλλοι μισοί από εκεί. Αφού, όπως ακούστηκε από χείλη επιστήμονα, που εισηγείται κατά κύριο λόγο το ερμητικό κλείσιμο των τμημάτων και με καίρια θέση στη λήψη αποφάσεων για τα μέτρα που λαμβάνονται, «είναι σίγουρο ότι και οι αρνητικοί ασθενείς θα γίνουν σύντομα θετικοί»! 

Ο κανόνας «ό,τι πει η επιτροπή λοιμώξεων», εφαρμόζεται και εδώ ως ο  «χρυσός κανόνας», ακόμη κι΄ αν εισηγείται αυτή η επιτροπή,  την λειτουργία μικτού τμήματος…

Έτσι πάρθηκαν, με εκπληκτική ταχύτητα και ευκολία, σε κατάσταση πανικού, αποφάσεις για υπολειτουργία, ή και διακοπή λειτουργίας των Κέντρων Ψυχικής Υγείας και των Εξωτερικών Ιατρείων, του Κέντρου Ημέρας και του Κέντρου Πολλαπλών Ψυχοθεραπειών, όλων, δηλαδή, των λεγόμενων «κοινοτικών δομών» του Ψυχιατρείου. 

Αποκορύφωμα αποτελεί η ανακοίνωση, με Δελτίο Τύπου του Δρομοκαϊτείου, ως επισφράγιση της απαξίωσης και υποβάθμισης της δημόσιας υγείας, για την διακομιδή των «αρνητικών ασθενών» σε ιδιωτικές κλινικές! Αντί για προσλήψεις, ενίσχυση των κοινοτικών υπηρεσιών και πραγματική θεραπευτική φροντίδα, βλέπουμε να εκτυλίσσεται η υλοποίηση ενός σχεδίου έκτακτης ιδιωτικοποίησης που  θα παγιοποιήσει και θα ισχυροποιήσει, de facto, τον ρόλο των ιδιωτικών ψυχιατρικών κλινικών στις ακούσιες νοσηλείες. Εξάλλου, το έδαφος γι΄ αυτό, προετοίμασε, πριν λίγους μήνες, εν μέσω της πανδημίας, η υφυπουργός Ζ. Ράπτη νομιμοποιώντας, για πρώτη φορά, τις ακούσιες νοσηλείες σε ιδιωτικές κλινικές. 

Η στρατηγική που ακολουθείται και στην Ψυχική Υγεία (στο Δρομοκαΐτειο εν προκειμένω), σε σχέση με τα μέτρα που λαμβάνονται, δεν αποτελεί πρωτοτυπία, αφού είναι  πλήρως εναρμονισμένη με την «Ιερά Βίβλο Καταστολής» και αντιμετώπισης της πανδημίας του Χρυσοχοΐδη και της κυβέρνησης και εντάσσεται στην γενικότερη στρατηγική καταστολής, απαγορεύσεων, εγκλεισμού και ελέγχου των πάντων με πρόσχημα την πανδημία. Εξάλλου, είναι γνωστό ότι η ίδια περίπου κατάσταση επικρατεί και σε προσφυγικές δομές, φυλακές κλπ, παρόλο που η φωνή των εγκλείστων δεν φτάνει πάντα προς τα έξω.

Είναι, λοιπόν, φανερό ότι πρόκειται για κεντρική πολιτική που, δυστυχώς, βρίσκει «ευήκοα ώτα»  και στην ψυχιατρική κοινότητα.

Έτσι, αν χρειάστηκε ένα φυσικό φαινόμενο, ο σεισμός του 1999, που έβγαλε εκτός λειτουργίας το ΨΝΑ/Δαφνί για τρία χρόνια, για να δώσει ώθηση, στη βάση των συγχρηματοδοτούμενων, τότε, προγραμμάτων της ΕΕ, σε μιαν αργόσυρτη και εν πολλοίς ανεπιθύμητη μεταρρύθμιση – με την δημιουργία (σχεδόν αποκλειστικά) στεγαστικών δομών, σε μια «μεταρρυθμιστική» λογική νεοϊδρυματικού χαρακτήρα και με πολλούς, ποικίλων πολιτικών αποχρώσεων, να μιλούν για δήθεν «ολοκλήρωση» της ψυχιατρικής «μεταρρύθμισης» – φαίνεται ότι ήλθε ή ώρα της ανοιχτά και απροσχημάτιστα Ψυχιατρικής  Αντιμεταρρύθμισης, αυτή την φορά, με  ορόσημο την Κρίση της Πανδημίας του Covid-19.

Θεωρούμε ότι όλα αυτά δεν πρέπει να μείνουν αναπάντητα και ότι επαγγελματίες ψυχικής υγείας, άτομα με ψυχιατρική εμπειρία, οικογένειες, κοινωνικές συλλογικότητες πρέπει να συντονιστούν και έμπρακτα ν΄ αντιδράσουν απέναντι σ΄ ένα ζοφερό παρόν, που εξελίσσεται σε ένα ακόμα πιο ζοφερό μέλλον.

 26/3/2021

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

Κωστής Τριανταφύλλου: υγειονομική αυτοάμυνα

..

Με ιδιαίτερη χαρά φιλοξενώ σήμερα στο blog, τώρα που ο Οκτώβρης οδεύει προς το τέλος του, ένα «Μη άρτιο Μάρτιο», τη νέα δηλαδή ποιητική συλλογή του Κωστή Τριανταφύλλου, που κυκλοφορεί απ’ τις εκδόσεις «Μανδραγόρας».

Διάλεξα απ’ αυτήν για αναδημοσίευση τρία δικά του ποιήματα, που θεωρώ ότι φωτίζουν τις προθέσεις του αλλά και τον ίδιο ως προσωπικότητα και το πρώτο, είναι αυτό που αναρτώ σήμερα.

Τον περασμένο Μάρτιο άλλαξε η ζωή όλων μας. Ίσως ο επόμενος να φέρει μαζί με την Άνοιξη, το «μετά» που προσδοκούμε…

.

υγειονομική αυτοάμυνα

.

συνομωτούν οι λέξεις

εμείς το ξέρουμε

οι άλλοι δεν θα το μάθουν

γίνανε κι αυτοί αθέατοι

κάποιοι χάσανε το δρόμο τους

κάποιοι συνεχίζουν να τον βρίσκουν

άλλοι δεν το ξέρουν πως πετάνε

άλλοι καρφώθηκαν με τα μάτια στον τοίχο

να μη λένε τίποτα

στο μαύρο καθρέφτη

.

αν έρθουν οι εξωγήινοι η μόνη λύση είναι να κλειστούμε στα σπίτια μας

αν ξεμείνουμε από επιχειρήματα

η μόνη λύση είναι να κλειστούμε στον εαυτό μας

τότε θα διαπιστώσουμε πως δεν ξεμένουμε από πληροφόρηση

παραπληροφόρηση υπερπληροφόρηση

εύκολες λύσεις και μασημένη τροφή

μήπως έφτασε η ώρα και για μας ν’ ανοίξουμε την τηλεόραση

και να πεθάνουμε;

.

.

.

αν θέλεις να καταπολεμήσεις τον εχθρό

η μόνη λύση είναι να κλειστούμε στα σπίτια μας

για να μας βρει απομονωμένους

και πιο εύκολα να μας εκμηδενίσει ο εχθρός του εαυτού μας

κι οι επενδυτές του τίποτα

στην εμπορευματική τους κρεπάλη

της εύκολης λύσης

σφραγίσαν αντί να σώσουν

το μόνο που συνεχίζει να δουλεύει είναι

η εγκληματική οργάνωση του κέρδους

.

.

ο θάνατος καραδοκεί

μια καμπάνα χτύπησε για μένα για σένα

για τον πλανήτη μας

τώρα θα προβλέψουν για να σώσουν;

για να δούμε όταν κι αυτό περάσει

πώς θα βολεύουμε τον εαυτό μας

πώς θα βλέπουμε τον κόσμο

αν θα θυμόμαστε αυτό που έγινε

μια δοκιμή πλανητική για πρώτη φορά

.

.

.

γίναμε εμείς οι αθέατοι τα πειραματόζωα

ο εισβολέας είναι ορατός

φαίνεται εκ του αποτελέσματος

φαίνεται με ειδικούς φακούς ο φονικός ιός

φαίνεται από τους 650 νεκρούς το 24ωρο στην Ισπανία

από τους 850 νεκρούς το 24ωρο στην Ιταλία

από τους 2200 νεκρούς το 24ωρο στη Νέα Υόρκη

60.000 στον πόλεμο του Βιετνάμ τώρα πάει να πιάσει τις 100.000

έχει και όνομα Covid-19 και κατάγεται από την Γιουχάν

είναι τόσο γνωστός που ζητάς φάρμακο να τον στείλεις

και θα βρεθεί κι εμβόλιο μέχρι την καινούρια κάθοδο των ιών

κι ύστερα θα ξεχαστεί

όπως και τα 3 εκατομμύρια νεκρά παιδιά ετησίως από πείνα

και τα 800 εκατομμύρια υποσιτισμένων

και τα 2 δισεκατομμύρια με πρόβλημα νερού

όπως και με πιο πλευρό θα κοιμόμαστε

βυθισμένοι στον μεγάλο ύπνο του καταναλωτισμού

θα συνεχίσουμε την οικολογική καταστροφή

που για λίγους μήνες λόγω του ιού τη σταματήσαμε

.

.

.

πόσο γρήγορα όλα ισότιμα μπήκανε μαζί

διαφορετικές φυλές τάξεις φύλα περιοχές ηλικίες

.

.

.

λίγος φόβος μόνον αρκεί

να ξεκινήσουν την μεγάλη δοκιμή της πειθαρχίας των πάντων

στις διαταγές αυτών που οργανώνουν την μέρα και την νύχτα

για αυτό που θα δούμε μετά

.

.

.

περιμένω το τελικό ξύπνημα να δω

τί μας επιφυλάσσει η μέρα μετά

.

.

είναι μακρυά το μετά είναι εδώ

είναι η μαύρη αλήθεια

ας προσπαθήσουμε να πλοηγηθούμε στις μοναχικές διαδρομές

ο μεταϊικός κόσμος φτάνει

σκέφτηκες πώς θα σε γνωρίσω χωρίς μάσκα χαμένη στη πολυκοσμία;

.

.

.

εδώ φτάσαμε με τον φόβο

κι εδώ ένα χέρι ανθρώπινο χρειάζεται

για να ανοίξει μια κι έξω ο πλανήτης

αλυσιδωτή μετάδοση

ο ένας με τον άλλον

να μπουν όλα ισότιμα μαζί

διαφορετικές φυλές τάξεις φύλα περιοχές ηλικίες

για έναν άλλο κόσμο

που τώρα μπορούμε να φανταστούμε

σε ανοιχτούς ορίζοντες

.

Κωστής Τριανταφύλλου

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ‘Ψ’: Η ΚΑΤΑΣΤΡΑΤΗΓΗΣΗ ΤΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΚΑΙ Ο ΑΣΦΥΚΤΙΚΟΣ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΨΥΧΙΚΑ ΠΑΣΧΟΝΤΩΝ ΣΤΙΣ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΕΣ ΜΟΝΑΔΕΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΕΙ ΠΙΟ ΜΕΓΑΛΟ ΚΙΝΔΥΝΟ ΠΑΡΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΟΡΟΝΟΪΟ

Αν και μέσα στον ορυμαγδό των κοινωνικών, οικονομικών και πολιτικών εξελίξεων εν μέσω της πανδημίας του Covid-19 (από τις ζοφερές επιπτώσεις στη ζωή της πλειονότητας, μέχρι τη Μόρια) ζητήματα όπως αυτό της λειτουργίας των υπηρεσιών ψυχικής υγείας και της περαιτέρω καταστρατήγησης των δικαιωμάτων των ψυχικά πασχόντων περνούν ακόμα πιο πολύ στην αφάνεια και στο περιθώριο, ωστόσο, κάποια μέτρα που παίρνονται ως προστατευτικά, υποτίθεται, από τον κορονοϊό, δεν πρέπει να διαφύγουν της προσοχής.

Καθώς, μάλιστα, στην Υγεία γενικότερα, η υγειονομική κρίση αντιμετωπίστηκε με σχεδόν αποκλειστικά περιοριστικά, απαγορευτικά και αστυνομικά μέτρα και καθόλου με πολιτικές στοχευμένες στην ενδυνάμωση του δραματικά υποστελεχωμένου και υποχρηματοδοτημένου συστήματος Υγείας (με μαζικές προσλήψεις μόνιμου προσωπικού, έμφαση στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας και στα χωρίς κανένα περιορισμό και δωρεάν τεστ), στο σύστημα των υπηρεσιών ψυχικής υγείας, όπου τα δικαιώματα των ασθενών είναι πάντα υπό αμφισβήτηση και σε «καθεστώς εξαίρεσης», τα μέτρα που ήδη εφαρμόζονται και που διαρκώς γίνονται πιο ασφυκτικά, σηματοδοτούν την αντιμετώπιση των ψυχικά πασχόντων ως πολιτών «δευτέρας κατηγορίας».

Η πρόσφατα διορισμένη, και με γνωστό πολιτικό παρελθόν, υφυπουργός Υγείας, με αρμοδιότητα την ψυχική υγεία, Ζ. Ράπτη ανακοίνωσε (8/9), μια σειρά από «επικαιροποιημένα μέτρα», που πρέπει να τύχουν ιδιαίτερης προσοχής.

Για τα Κέντρα Ημέρας, τις Κινητές Μονάδες, τα Κέντρα Ψυχικής Υγείας και τα εξωτερικά ιατρεία των ψυχιατρικών τμημάτων προβλέπεται «αναστολή πραγματοποίησης των δια ζώσης ομαδικών δραστηριοτήτων, καθώς και όλων των εξωτερικών δράσεων».

Τέρμα, λοιπόν, οι ομαδικές συναντήσεις, όπου, αν τηρούνται τα συνήθη πια μέτρα (αποστάσεις, μάσκες), δεν υπάρχει τίποτα που να κάνει την κατάσταση πιο «επικίνδυνη» από οποιαδήποτε, με αυτούς τους όρους, ομαδική συνάθροιση.

Αλλά τέρμα και οι «εξωτερικές δράσεις», δηλαδή, βασικά οι κατ΄ οίκον επισκέψεις, στα έστω ελάχιστα ΚΨΥ που εξακολουθούσαν, και σε «κανονικούς καιρούς», να γίνονται ακόμα. Εξωτερική δράση είναι, λογικά, και αυτή των Κινητών Μονάδων. Δεν θα γίνονται τώρα πια ούτε οι, ούτως ή άλλως, αραιές επισκέψεις τους στα διάφορα νησιά και στην ηπειρωτική χώρα;

Και ναι μεν οι «ατομικές θεραπευτικές δράσεις» θα μπορούν να γίνονται «δια ζώσης», αλλά είναι εμφανέστατη η παρότρυνση να υποκαθίστανται από επικοινωνία μέσω skype, messenger, viber. Αυτή η εξ΄ αποστάσεως επικοινωνία αφορά και τους ενοίκους των στεγαστικών δομών (!) και γενικά τους «ευάλωτους» (αλλά και τη λειτουργία των ΚΟΙΣΠΕ). Μιλάμε, δηλαδή, για πλήρη υποβάθμιση των υπηρεσιών σε πρωτοβάθμιο και γενικά κοινοτικό επίπεδο, ακριβώς την εποχή που αυτές οι υπηρεσίες είναι περισσότερο από ποτέ αναγκαίες.

Ως προς τα δικαιώματα των ενοίκων των στεγαστικών δομών, είναι σαφέστατη η μεταχείρισή τους απλώς ως «νοσηλευόμενων του ιδρύματος» υπό καθεστώς φύλαξης και καθόλου ως κυριολεκτικά ενοίκων της δομής, με το αυτεξούσιο που αυτονόητα θάπρεπε να τους γίνεται σεβαστό και με όλη την αναγκαία στήριξη και συνοδεία. Ετσι διαιωνίζεται η «απαγόρευση των επισκέψεων κοινωνικού χαρακτήρα, εκτός από εξαιρέσεις υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις» – που ποιός θα τις κρίνει; Τι πιο αυτονόητο θα ήταν να γίνονται δεκτές οι επισκέψεις του καθενός, με μάσκα, αποστάσεις κλπ.

Αλλά ακόμα και η ατομική έξοδος του ενοίκου από τη δομή διατηρείται «στο μέτρο του δυνατού». Καταλαβαίνει κανείς ποιος ορίζει αυτό το «μέτρο του δυνατού», που πολύ εύκολα, για πολλούς/ές, τους περισσότερους/ες, όπως γνωρίζουμε πολύ καλά, έχει γίνει αδύνατο. ΄Άλλωστε, ακόμα και η χρήση του κινητού, που αναφέρεται ως επιτρεπτή στα «επικαιροποιημένα μέτρα», ξέρουμε πόσο είναι στην κρίση του κάθε έχοντος, εν προκειμένω, την εξουσία να το στερήσει και να το απαγορεύσει, πάντα υποτίθεται, για «θεραπευτικούς λόγους».

Και είναι ενδιαφέρον για την εγκληματική ασχετοσύνη όσων έλαβαν αυτά τα μέτρα ότι ορίζουν πως, «σε κάθε περίπτωση υπόνοιας νόσησης, πρώτα γίνεται αξιολόγηση από τον ιατρό της μονάδας και στη συνέχεια επικοινωνία για αναφορά στον ΕΟΔΥ…». Όταν ο ιατρός της μονάδας είναι, φυσικά, ψυχίατρος, ο οποίος, ως επί το πλείστον, μπορεί να περνάει από τη μονάδα και μια φορά το μήνα και ότι ο ΕΟΔΥ που έχουν κατασκευάσει, κάνει ό,τι μπορεί για να ξεφορτώνεται την κάθε ύποπτη περίπτωση στην όποια, ιεραρχημένη, «ατομική ευθύνη».

Είναι ενδιαφέρον ότι, σε διαδικτυακή του ανάρτηση, ο πρόεδρος του δικτύου των ΜΚΟ ψυχικής υγείας «ΑΡΓΩ», Μ. Θεοδωρουλάκης δηλώνει ότι «τα μέτρα που υιοθετήθηκαν είναι σχεδόν αυτούσιες οι προτάσεις της ομοσπονδίας ΑΡΓΩ». Τι άλλο θα περίμενε κανείς από τους παρατρεχάμενους της όποιας εκάστοτε κυβέρνησης..

Είναι, μάλιστα, χαρακτηριστικό του κλίματος που έχει δημιουργηθεί στο χώρο της ψυχικής υγείας ότι, μια από τις πιο παλιές, «ιστορικές», ΜΚΟ ψυχικής υγείας απαιτεί, προκειμένου να επισκεφθούν ασθενή σε ψυχιατρείο, τον οποίο είχε αποφασιστεί να τον πάρουν σε δομή τους, απλώς για να (ξανα)συζητήσουν μαζί του (όχι ακόμα να τον πάρουν στη δομή), να κάνει τεστ. Χωρίς, φυσικά, να αναρωτιούνται αν πρώτα αυτοί, στη βάση αυτής τους της λογικής, θάπρεπε να κάνουν τεστ, που πάνε απ΄ έξω ως επισκέπτες. Αλλά επειδή «ο ψυχικά ασθενής είναι ψυχικά ασθενής», άρα είναι και πιο «επικίνδυνος» για τα πάντα.

Και μέσα σ΄ αυτό το κλίμα ανεξέλεγκτης καταστρατήγησης των δικαιωμάτων των ψυχικά πασχόντων, με αφορμή και τον κορονοϊό, είχαμε και μια παρέμβαση βουλευτών της πρώην κυβέρνησης και νυν αντιπολίτευσης, με ερώτηση στη Βουλή, υποτίθεται για την «προστασία ανθρωπίνων δικαιωμάτων κατά την ακούσια ψυχιατρική νοσηλεία» (μια προστασία που δεν φρόντισαν ποτέ, στη πράξη και όχι στα λόγια, όσο ήταν κυβέρνηση). Και ζητούσαν να ψηφιστεί το «έργο ζωής» που δεν πρόλαβαν να ψηφίσουν τότε λόγω των εκλογών και που άφησε που πολλούς από τους συντάκτες του απαρηγόρητους: το νομοσχέδιο για την ακούσια νοσηλεία, βασικό στοιχείο του οποίου είναι η εισαγωγή και στην Ελλάδα της νεοφιλελεύθερης κοπής «ακούσιας θεραπείας στην κοινότητα». Είναι σαφές ότι κυβέρνηση και αντιπολίτευση, ως προς τα κατασταλτικά μέτρα σε πολλούς τομείς, πέρα από τις όποιες προσχηματικές, λεκτικές διαμάχες, βαδίζουν στον ίδιο δρόμο.

Απ΄ όλα αυτά δεν θα μπορούσε να λείψει η Ελληνική Ψυχιατρική Εταιρεία (ΕΨΕ) που, φέρνοντας βαρέως την προ δύο ετών ακύρωση της δυνατότητας να γίνονται ακούσιες νοσηλείες σε ιδιωτικές κλινικές, ετοίμασαν πρόταση προς την παρούσα κυβέρνηση (που, φυσικά, δεν θα πει όχι), με την οποία επαναφέρεται η δυνατότητα ακούσιων νοσηλειών σε ιδιωτικές ψυχιατρικές κλινικές – ακόμα πιο ανεξέλεγκτα από πριν.

Όλα αυτά αναδεικνύουν, εν μέσω μάλιστα της πανδημίας και της με κάθε τρόπο αξιοποίησής της για τα πιο αντιδραστικά μέτρα σε όλα τα πεδία, μια πολύ σκοτεινή ατμόσφαιρα που διαμορφώνεται στο χώρο της ψυχικής υγείας. Και όχι μόνο στην Ελλάδα.

Κάποιοι καλοθελητές θα μπορούσαν να πιαστούν για την ανάγκη της λήψης των οριζόντιων περιοριστικών μέτρων, πχ, από τα συμβάντα στην Αγγλία, όπου, σύμφωνα με δημοσίευμα του Independent (8/5/20), οι άνωθεν εντολές για τη λήψη μέτρων στις ψυχιατρικές μονάδες δόθηκαν όταν διαπιστώθηκε ότι οι θάνατοι στα ψυχιατρεία είχαν διπλασιαστεί σε σχέση με το 2019. Υπήρξαν 106 θάνατοι στα ψυχιατρικά νοσοκομεία μεταξύ 1 Μάρτη και 1 Μάη, σε σύγκριση με τους 51 την ίδια περίοδο το 2019. Οι 54 από αυτούς τους θανάτους οφείλονταν σε επιβεβαιωμένες μολύνσεις από τον κορονοϊό. Δεν πρέπει, ωστόσο, να παραβλέπεται η πολύ σημαντική επισήμανση της Care Quality Commission (CQC) ότι ο κίνδυνος για εξάπλωση του κορονοϊού και τους θανάτους από αυτόν, αφορά, πρωτίστως στα ψυχιατρικά νοσοκομεία «μέσης» και «υψηλής ασφαλείας» (που είναι, δηλαδή, από πολύ έως τελείως κλειστά, καθώς ο υποχρεωτικός συγχρωτισμός μπορεί να είναι πολύ πιο επικίνδυνος), αλλά (καθόλου τυχαίο) και σε ασθενείς που είναι στο καθεστώς της «υποχρεωτικής ψυχιατρικής θεραπείας στην κοινότητα».

Και φυσικά, η άλλη πλευρά της κατάστασης που καταγγέλθηκε στην Αγγλία (αλλά, προφανώς, αυτό που καταγγέλθηκε, δεν ισχύει μόνο για εκεί) που είναι η έμμεση επίπτωση του Covid-19 στην αύξηση της χρήσης των μηχανικών καθηλώσεων, του κλεισίματος σε δωμάτια απομόνωσης, της καταχρηστικής φαρμακευτικής δοσολογίας και των αυτοπροκαλούμενων θανάτων.

Άλλωστε, η βία κατά των ψυχικά πασχόντων καλά κρατεί, μέσα και έξω από τα ιδρύματα, με πιο ενδεικτική τη δολοφονική βία που ακούν οι αμερικάνοι αστυνομικοί όχι μόνο κατά του κάθε Τζωρτζ Φλόιντ, αλλά και κατά των ψυχικά πασχόντων καθώς, σύμφωνα με την Washington Post, «από τις αρχές του 2015, τουλάχιστον 1.254 άνθρωποι με ψυχικές και διανοητικές νόσους έχουν πέσει νεκροί από σφαίρες οργάνων της τάξης… πολύ συχνά με ρατσιστικά κίνητρα».

Εν κατακλείδι, το ότι δεν υπήρξαν θάνατοι από τον Covid-19 μέχρι τώρα στις ψυχιατρικές μονάδες στην Ελλάδα, δεν οφείλεται στα όποια μέτρα πάρθηκαν (ή δεν πάρθηκαν, όπως, πχ, της ενίσχυσης του συστήματος Υγείας), αλλά από τη συνολικότερη διαδρομή του κορονοϊού σ΄ αυτή τη χώρα, όπως και σε άλλες, με απρόβλεπτο, όμως, το μέλλον, καθώς ήδη άρχισαν και εδώ οι θάνατοι στα γηροκομεία κλπ.

Τα όποια μέτρα για την προστασία από την πανδημία, εν προκειμένω στο χώρο στης ψυχικής υγείας, δεν πρέπει επ΄ ουδενί να γίνει δεκτό να λαμβάνονται στη βάση της καταστρατήγησης των δικαιωμάτων των ψυχικά πασχόντων. Υπάρχουν τρόποι προστασίας από τον Covid-19, που σέβονται τα δικαιώματα, την υποκειμενικότητα και το αυτεξούσιο των ψυχικά πασχόντων. Όπως απέδειξε και η πανδημία διεθνώς, είναι τα ποικίλων ειδών ιδρύματα που ευνοούν τους θανάτους.

Η στροφή στην κοινότητα, στην κατ΄ οίκον φροντίδα, στη διαπροσωπική επικοινωνία, στην ολόπλευρη στήριξη, είναι ο μόνος δρόμος.

Καλούμε όλες και όλους σ΄ έναν διαρκή αγώνα για υπεράσπιση των δικαιωμάτων όλων μας, μέσα και έξω από το μονάδες ψυχικής υγείας. Είναι τώρα που η «αντίσταση στο υπάρχον» είναι όσο ποτέ πριν αναγκαία, όσο ποτέ πιο απαραίτητη προϋπόθεση για την ίδια τη ζωή, για μια ζωή με αξιοπρέπεια.

14/9/2020

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ